Belediye Şirketinden Yapılan Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Sözleşmede Belirtilen Unvanlar Dışında Personel Çalıştırılması (Sayıştay)

BULGU: Belediye Şirketinden Yapılan Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Sözleşmede Belirtilen Unvanlar Dışında Personel Çalıştırılması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediye şirketi ile imzalanan personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı sözleşmelerinde belirtilen unvanların dışında personel çalıştırıldığı görülmüştür.
24.12.2017 tarih ve 30280 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 696 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 127’nci maddesiyle eklenmiş olan, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Geçici 24’üncü maddesinde, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri kapsamında çalıştırılanların belediye şirketlerinde işçi statüsüne geçirilmesi ile ilgili hükümler düzenlenmiştir.
375 sayılı KHK’nın Ek 20’nci maddesinin birinci fıkrasında; il özel idareleri ve belediyelerin personel çalıştırılmasına dayalı hizmetlerini, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22’nci maddesindeki limit ve şartlar ile 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendindeki sınırlamalara tabi olmaksızın doğrudan hizmet alımı suretiyle, bu kapsamda hizmet alımı yaptığı mevcut şirketlerinden birine, bu nitelikte herhangi bir şirketi bulunmuyorsa münhasıran bu amaçla kuracakları bir şirkete gördürebileceği hüküm altına alınmıştır.
28.04.2018 tarih 30405 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar’ın “Personel Giderlerinin Toplam Giderler İçindeki Payına İlişkin Üst Sınır” başlıklı 5’inci maddesinin dördüncü fıkrasında asgari işçilik maliyeti, sözleşme giderleri ve genel giderler ile işçilikle bağlantılı ayni giderler ve kar oranının kamu ihale mevzuatı esas alınarak belirleneceği; “Hizmet Alımları ve Harcamaların İzlenmesi” başlıklı 6’ncı maddesinin dördüncü fıkrasında ise bu kapsamdaki hizmet alımlarında taraflar arasında sözleşme imzalanmasının zorunlu olduğu belirtilmiştir.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmet Alımlarında Teklif Fiyata Dahil Olacak Giderler” başlıklı 78.30’uncu maddesine göre; asgari işçilik maliyetinin, ihale tarihinde yürürlükte bulunan brüt asgari ücret veya idari şartnamede brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenen ücret, işçiliğe bağlı diğer ödemeler ve işveren sigorta primlerinin toplam tutarı ile oluşturularak ihale konusu işte çalıştırılacak toplam personel sayısı üzerinden hesaplanması gerekmektedir.
Yapılan incelemede; İdarenin harcama birimleri ile Kasdaş Kadıköy Sağlık Turizm Eğitim Çevre Temizliği Otopark Hizmetleri İnşaat Yayıncılık Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi arasında personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı sözleşmelerinin 01.06.2018 tarihinde imzalandığı, sonraki dönemler için bu konuda herhangi bir sözleşme yapılmadığı tespit edilmiştir. İmzalanan personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı sözleşmelerinde, çalıştırılacak personele unvanları itibarıyla ödenecek ücretler, brüt asgari ücretin yüzde (%) fazlası olarak belirlenerek ilgili döneme ilişkin asgari işçilik maliyetleri oluşturulmuştur.
Cari yılda personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı kapsamında yapılan ödemeler incelendiğinde; 2018 yılında imzalanan sözleşmelerde belirtilen sayı ve unvanlar haricinde personel çalıştırıldığı görülmüştür. Sözleşmelerin yenilenmemesi, ilk sözleşmelerde belirtilen unvanlar haricinde çalışan personelin ücretleri belirlenirken hangi kıstasın esas alındığının tespitine imkân vermemekte, asgari işçilik maliyetini oluşturan birim fiyatların hatalı olarak belirlenmesine sebep olmaktadır.
Kamu İdaresi cevabında yetkili sendika ile imzalanan toplu iş sözleşmesinde İdarede çalışan şirket personelinin unvanlarının belirlendiği ifade edilmiştir. Ancak personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmeleri ile toplu iş sözleşmeleri birbirlerinin yerine geçebilecek sözleşmeler değildir. Çünkü imzalanan toplu iş sözleşmesi şirket personelinin genelinin ekonomik ve sosyal haklarını içeren ve sendika ile idare şirketini bağlayan bir sözleşmedir. Bulgu konusu edilen husus ise belediye ile şirket arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesinde belirtilmeyen sayı ve unvanda personelin idarede çalıştırılmasıdır.
Belediyelerin şirketlerinden yapacakları personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları yaklaşık maliyetin tespitinden sözleşmenin bitim tarihine kadar kamu ihale mevzuatına tabi olduğundan bu kapsamda İdarede çalıştırılacak personel sayı ve unvanları hizmet alım sözleşmesine uygun olmalıdır.
Birim fiyatlar ve asgari işçilik maliyetinin doğru şekilde oluşturulması için istihdam edilen tüm şirket personelinin sayı ve unvanlarını kapsayacak şekilde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alım sözleşmesinin imzalanması gerekmektedir.