ÖZET: Belediye şirketine ait giderlerin, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, belediye bütçesinden mevzuata aykırı bir şekilde ödendiği tespit edilmiştir. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 18. maddesi, belediye meclisine bütçe içi işletmeler ve Türk Ticaret Kanunu’na tabi ortaklıkların kurulması, ayrılması, sermaye artırımı ve gayrimenkul yatırım ortaklıklarının oluşturulması konularında yetki tanımaktadır. Ayrıca, 60. maddede, belediyenin giderleri arasında, kuruluşuna katıldığı şirketler ve birliklerle ilgili ortaklık payı ve üyelik aidatı gibi giderlerin yer aldığı belirtilmiştir. Bu çerçevede, belediyelerin şirketleri için yapılacak harcamaların yalnızca ortaklık payı ile sınırlı olduğu anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemelerde, Artvin Kafkasör İnşaat Turizm Sanayi Limited Şirketi’nin giderlerinin belediye bütçesinden ödenmesinin mümkün olmadığı ortaya çıkmıştır. Mevzuata aykırı olarak, bu giderlerin 161 Personel Avansları ve 162 Bütçe Dışı Avanslar ve Krediler hesaplarında muhasebeleştirildiği belirlenmiştir. İlgili hesaplarda yer alan tutarların, İdare tarafından Şirket’e yapılan sermaye artışlarından mahsup edildiği tespit edilmiştir. Kamu İdaresi, şirketler adına yapılan ödemelerin ilgili şirketlerden mahsup edildiğini ve gelecekte bu tür giderlere dikkat edileceğini belirtmiştir. Giderlerin, Belediye Meclisi kararı ile sermaye artırımı yoluyla şirket tarafından karşılanması gerektiği vurgulanmaktadır.

BULGU: Belediye Şirketine Ait Giderlerin Belediye Bütçesinden Ödenmesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

Kamu İdaresinin şirketi olan Artvin Kafkasör İnşaat Turizm Sanayi Limited Şirketi’ne ait giderlerin mevzuata aykırı bir şekilde İdarenin bütçesinden karşılandığı görülmüştür.

5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 18’inci maddesi uyarınca, belediye meclisinin bütçe içi işletmeler ile 6762 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na tabi ortaklıkların kurulmasına, bu ortaklıklardan ayrılmaya, sermaye artışına ve gayrimenkul yatırım ortaklığı kurulmasına karar verme yetkisine sahip olduğu hükme bağlanmıştır. Ayrıca, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 60’ıncı maddesinde, belediyenin giderleri arasında, belediyenin kuruluşuna katıldığı şirketler, kuruluşlar ve birliklerle ilgili ortaklık payı ve üyelik aidatı giderleri ile kanunla verilen görev ve hizmetlerin yürütülmesi amacıyla yapılan diğer giderlerin yer aldığı belirtilmiştir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden, belediyelerin şirketleri için yapılabilecek giderlerinin ortaklık payı ile sınırlı olduğu anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 18’inci ve 60’ıncı maddeleri uyarınca, belediye şirketi statüsünde faaliyet gösteren Artvin Kafkasör İnşaat Turizm Sanayi Limited Şirketi’nin giderlerinin belediye bütçesinden ödenmesi imkânsız kılındığı anlaşılmıştır. Kamu İdaresinin şirketi olan Artvin Kafkasör İnşaat Turizm Sanayi Limited Şirketi’ne ait giderlerin, mevzuata aykırı olarak belediye bütçesinden karşılandığı ve bu giderlerin 161 Personel Avansları ve 162 Bütçe Dışı Avanslar ve Krediler hesaplarında muhasebeleştirildiği belirlenmiştir. İlgili hesaplarda yer alan tutarların ise İdare tarafından Şirket’e yapılan sermaye artışlarından mahsup edildiği tespit edilmiştir.

Kamu idaresi cevabında, şirketler adına yapılan ödemelerin ilgili şirketlerden mahsup edildiği ve bundan sonraki süreçte bu tür giderlere gerekli dikkat ve özenin gösterileceği ifade edilmiştir.

Kamu İdaresi tarafından ilgili giderlerin, Belediye Meclisi kararıyla sermaye artışı yapılması suretiyle şirket tarafından karşılanması gerekmektedir.