ÖZET: Belediye şirketine yönelik sermaye taahhütlerinin muhasebeleştirilmemesi, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında dikkat çekici bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. Büyükşehir İlçe Belediyesi, Burhaniye Kemer Gıda Anonim Şirketi için yapılan sermaye artırımına ilişkin taahhüt tutarlarını kaydetmemiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, sermaye taahhütlerinin nasıl izlenmesi gerektiğini açıkça belirtmektedir. Ancak, yapılan incelemelerde, 10.000.000 TL tutarındaki sermaye artışına dair herhangi bir taahhüt kaydının bulunmadığı tespit edilmiştir.

Burhaniye Belediye Meclisi, 2024 yılı içerisinde toplam 10.000.000 TL sermaye artışı kararı almış ve bu tutarın 6.250.000 TL’si yıl sonuna kadar şirket sermayesine eklenmiştir. Ancak, 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler hesabına kaydedilen bu tutar, sermaye taahhüt miktarından kalan 4.000.000 TL’nin mali tablolarda izlenememesine neden olmuştur. Sonuç olarak, 247 Sermaye Taahhütleri Hesabı’nın 2024 yılı bilançosunda 4.000.000 TL’lik bir eksiklik söz konusu olmaktadır. Bu durum, belediyenin mali yönetiminde önemli bir aksaklık olarak değerlendirilmektedir.

BULGU: Belediye Şirketine Yönelik Sermaye Taahhütlerinin Muhasebeleştirilmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediye şirketi için yapılan sermaye artırımına ilişkin taahhüt tutarlarına ait muhasebe kayıtları yapılmamaktadır.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler hesabının niteliğinin açıklandığı 181’inci maddesinde bu hesabın mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakden veya ayni olarak verilen sermaye tutarları ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kar ve zararlar, bütçeye iade olunan sermayelerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Anılan Yönetmeliğin 247 Sermaye Taahhütleri hesabının niteliğinin açıklandığı 184’üncü maddesinde; mahalli idarelerin malî kuruluşlar, mal ve hizmet üreten kuruluşlar ve döner sermayeli kuruluşlarla ilgili sermaye taahhütlerinin bu hesapta izleneceği ifade edilmiştir. Söz konusu hesabın işleyişini içeren 185’inci maddesinde ise sermaye taahhüt tutarlarının bu hesaba alacak, ilgili malî duran varlık hesabına borç kaydedileceği, yerine getirilen sermaye taahhüt tutarlarının yine bu hesaba borç, taahhüdün yerine getirilme şekline göre ilgili hesaplara alacak kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.

Tamamı belediyeye ait olan Burhaniye Kemer Gıda Anonim Şirketi’nin sermayesi, Burhaniye Belediye Meclisi’nin 07.07.2024 tarih ve 2024/125 sayılı ile 07.11.2024 tarih ve 2024/239 sayılı kararlarıyla toplam 10.000.000 TL artırılarak 250.000 TL’den 10.250.000 TL’ye çıkarılmıştır. Yapılan incelemede, sermaye artış tutarına tekabül eden 10.000.000 TL için herhangi bir taahhüt kaydının yapılmadığı görülmüştür. Söz konusu Meclis Kararlarının alındıkları tarihten itibaren yıl sonuna kadar şirket sermayesine eklenen tutar 6.250.000 TL olup 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler hesabına kaydedilmiştir.

Bu durum, sermaye taahhüt miktarından kalan 4.000.000,00 TL’nin mali tablolarda izlenememesine ve 247 Sermaye Taahhütleri Hesabının 2024 yılı bilançosunda 4.000.000,00 TL eksik yer almasına yol açmaktadır.