ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, belediye mülkiyetindeki taşınmazlarda kiracı veya işgalci olarak bulunan kişiler ile hizmet sunucularına, usulsüz bir şekilde ara (süzme) sayaçlar aracılığıyla su ve elektrik sağlandığı tespit edilmiştir. Gaziantep Büyükşehir Belediyesi, su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmek amacıyla 2560 sayılı Kanun çerçevesinde Gaziantep Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (GASKİ) kurarak, suyun temini ve dağıtımında tek yetkili olarak atanmıştır. GASKİ, su satış tarifeleri ve abonelik işlemleri ile ilgili düzenlemeleri içeren bir yönetmelik hazırlamıştır.

Aynı zamanda, elektrik kullanımına dair düzenlemeler de 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’na dayanmaktadır. Bu yönetmelik, tüketicilerin elektrik enerjisi temin etme süreçlerini belirlerken, usulsüz elektrik tüketimi durumlarında uygulanacak yaptırımları da içermektedir. İncelemeler, kiracı ve işgalcilerin yanı sıra hizmet sunucularının da elektrik abonelik şartlarına uymaksızın (süzme) sayaçlarla elektrik temin ettiğini ortaya koymuştur.

Kamu İdaresi, bu usulsüz uygulamalara son vermek amacıyla gerekli adımları atacaklarını belirtmiştir. Bu durum, hukuki sorunlar ve cezai yaptırımlardan kaçınmak için önem arz etmektedir.

BULGU: Belediye Tarafından Kiracı, İşgalci ve Hizmet Sunucusu Olanlara Ara (Süzme) Sayaç Marifetiyle Su ve Elektrik Tedarik Edilmesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Kamu İdaresi mülkiyetinde ve tasarrufunda bulunan taşınmazlar üzerinde kiracı ya da işgalci konumda olanlarla, belediye taşınmazlarında hizmet sunan hizmet sunucularına ara (süzme) sayaç marifetiyle usulsüz olarak su ve elektrik tedarik edildiği görülmüştür.

Büyükşehir Belediyesinin su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmek ve bu amaçla gereken her türlü tesisi kurmak, kurulu olanları devralmak ve bir elden işletmek üzere 2560 sayılı Kanun ile Gaziantep Büyükşehir Belediyesine bağlı müstakil bütçeli ve kamu tüzel kişiliğini haiz Gaziantep Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü (GASKİ) kurulmuştur.

Yine aynı Kanunla GASKİ’nin görevleri sayılmış; içme, kullanma ve endüstri suyu ihtiyaçlarının her türlü yer altı ve yer üstü kaynaklarından sağlanması ve ihtiyaç sahiplerine dağıtılması görevleri tevdii edilerek GASKİ, su satışı ve abonelik işlemleri konusunda tek yetkili olarak görevlendirilmiştir.

GASKİ’nin su satışı ve kullanılmış suların uzaklaştırılması bedeli ile diğer bedellere ilişkin tarifelerin tespiti ve tahsili ile tüm abonelik hizmetlerinin usul ve esaslarını belirlemek amacıyla 2560 sayılı Kanun’un “Tarife Tespit Esasları” başlıklı 23’üncü maddesine dayanılarak GASKİ Genel Müdürlüğü Tarifeler Yönetmeliği hazırlanmıştır.

Anılan Yönetmelikle; tarife tespitinin esasları, su satışı ve kullanılmış suların uzaklaştırılması tarifesi ve abonelik uygulaması, su satış tarifesi, abonelik uygulamalarına ilişkin hususlar, müeyyide bedelleri ve uygulamalara ilişkin hususlar düzenlenmiştir. Bu düzenlemelerde iş yerlerine, iş yeri abonesi tarifesi uygulanacak aboneler içinde yer verilmiş, kamu idareleri ise resmi kurum abonesi tarifesi uygulanacak aboneler arasında sayılmıştır.

Ayrıca Yönetmelik’in 35’inci maddesinde izinsiz su kullanımına ilişkin hususlar düzenlenmiş ve izinsiz su kullanım bedelleri tespit edilmiştir.

Elektrik kullanımına ilişkin olarak ise; elektrik enerjisi ve/veya kapasite satışı ile buna ilişkin hizmetlerin sunulmasında tüketici, tedarikçiler ve/veya dağıtım şirketleri arasındaki iş ve işlemlere esas asgari standart, usul ve esaslar, 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’na dayanılarak hazırlanan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği’nde belirlenmiştir.

Yönetmelik’te, tüketicinin; serbest tüketici, serbest olmayan tüketici ya da son kaynak tedariki kapsamındaki tüketici statüsünde elektrik enerjisi ve/veya kapasiteyi, elektrik enerjisi ve/veya kapasite sağlayan üretim şirketleri ile tedarik lisansına sahip şirketlerden temin edeceği düzenlenmiştir.

Yönetmelik’in “Usulsüz Elektrik Enerjisi Tüketimi” başlıklı 48’inci maddesinde tüketicinin hangi hallerde usulsüz elektrik enerjisi tüketmiş olacağı sayılmıştır.

Diğer yandan, aynı Yönetmelik’te; usulsüz elektrik enerjisi kullanımlarına ilişkin tespitlerde, müşteriye yükümlülüklerini yerine getirmesi için 15 gün süre verildiğini belirten kesme ihbarı bırakılacağı; müşterinin yükümlülüklerini yerine getirmediği takdirde elektriğinin kesileceği; müşterinin dâhil olduğu abone grubuna ve usulsüz tespitinin ait olduğu yıla göre Enerji Piyasası Düzenleme Kurul kararı ile belirlenen kesme-bağlama ücretinin 5 katı kadar ceza uygulanacağı düzenlenmiştir.

Yapılan incelemede, su kullanımında olduğu gibi elektrik kullanımında da İdare mülkiyetinde ve tasarrufunda bulunan taşınmazlar üzerinde kiracı ya da işgalci konumda olanlarla, hizmet ihalesi kapsamında belediye taşınmazlarında hizmet sunan hizmet sunucularına, elektrik enerjisi mevzuatı ve kişilerle akdedilen sözleşme ve şartnamelerde yer alan elektrik aboneliklerin yaptırılması hükümlerine aykırı olarak (süzme) sayaç marifetiyle elektrik enerjisi temin edildiği tespit edilmiştir.

Kamu İdaresi cevabında, söz konusu hususa ilişkin gerekli çalışmaların başlatıldığı ifade edilmiştir.

Kamu İdaresi tarafından hukuki ihtilaflara ve cezai yaptırımlara maruz kalmamak için İdare mülkiyetinde ve tasarrufunda bulunan taşınmazlar üzerinde kiracı ya da işgalci konumda olanlarla, hizmet ihalesi kapsamında İdare taşınmazlarında hizmet sunan hizmet sunucularına ara (süzme) sayaç marifetiyle su ve elektrik tedarik edilmesi uygulamasına son verilmesi gerekmektedir.