BULGU: Belediye Tarafından Kiralanan Araçların Belediye Şirketlerince Kullanılması

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi

Belediye tarafından kiralanan taşıtların, Belediye şirketlerince kullanıldığı ve kiralama giderlerinin Belediye bütçesinden ödendiği tespit edilmiştir.
23.07.2004 tarih ve 25531 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Büyükşehir belediyesinin giderleri” başlıklı 24’üncü maddesinde; araç ve malzemelerinin temini, yapımı, bakımı ve onarımı için yapılan giderlerin Belediye bütçesinden karşılanabileceği belirtilmektedir.
17.03.2006 tarih ve 2006/10193 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’yla yürürlüğe konulan Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in “Temel amaç” başlıklı 5’inci maddesinde; kamu hizmetlerinin gerektirdiği taşıt ihtiyacının hizmet alımı yoluyla karşılanmasının temel amacının, kamudaki taşıt giderlerinin asgari seviyeye indirilmesi ve kaynakların savurganlığa yol açılmadan, bütçe olanaklarıyla uyumlu bir biçimde kullanımının sağlanması olduğu belirtilmiştir. Aynı Esas ve Usuller’in “Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde ise; hizmet alımı suretiyle taşıt edinilmesinin gerektirdiği giderlerin kurum bütçesinde öngörülen ödenekler çerçevesinde karşılanacağı ifade edilmiştir.
Belediye şirketleri, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’na tabi şirketlerdir. 6102 sayılı Kanun’un 16 ve 18’inci maddesinde belirtildiği üzere, belediye tarafından ticari şekilde işletilmek üzere kurulan şirketler tacir unvanına sahip kuruluşlardır. Dolayısıyla belediye bütçesinden ayrı olarak kendi sermayeleri olan ve ihtiyaçlarının kendi kaynaklarından karşılanması gereken işletmelerdir.
Yapılan denetimler neticesinde ise, Belediye ile Belediye şirketleri arasında herhangi bir taşıt kiralama sözleşmesi olmadığı halde Belediye tarafından kiralanan taşıtların Belediye şirketlerince kullanıldığı ve kiralama giderlerinin Belediye bütçesinden ödendiği tespit edilmiştir.
Belediye cevabında, bulgu konusu araçların mahalli müşterek ihtiyaçların karşılanabilmesi için Belediyenin de taraf ve sorumlu olduğu protokollerle Belediye yetki ve sorumluluğundaki hizmetlerin gerçekleştirilebilmesi için kullanıldığını ifade etmiştir.
Netice itibarıyla, Belediyenin kullanımında bulunmayan araç giderlerinin Belediye bütçesinden ödenme imkanı bulunmamaktadır. Bu sebeple şirketlerin kullanımında olan araç giderlerinin şirketlerin kendi kaynaklarından karşılanması gerekmektedir.


ÖZET: 2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir Belediyesi tarafından kiralanan araçların, Belediye şirketleri tarafından kullanıldığı ve bu giderlerin Belediye bütçesinden ödendiği tespit edilmiştir. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu ve ilgili düzenlemeler, kamu hizmetleri için gerekli taşıtların hizmet alımı yoluyla edinilmesini ve giderlerin bütçe ödenekleri çerçevesinde karşılanmasını öngörmektedir. Ancak, denetimlerde herhangi bir taşıt kiralama sözleşmesi olmaksızın, araç giderlerinin Belediye bütçesinden ödenmesi, şirketlerin kendi kaynaklarından karşılanması gerektiğini ortaya koymaktadır.