Belediye tarafından kullanılmakta olan hizmet binasının ruhsatsız olması (Sayıştay)

Yenimahalle Belediyesinde yaptığımız incelemeler neticesinde; kullanılmakta olan Belediye Hizmet Binasının taşınmaz tapu kaydında bu yerin 12.040 m2 lik bir “Tarla” olarak, 16.08.1983 tarihli 1/1000’lik Uygulama İmar Planında ise aynı hizmet binasının “Semt Hali ve Katlı Otopark” olarak kayıtlı olduğu tespit edilmiştir. Yine hizmet binasına ilişkin kayıtların incelenmesinde bu yerin Büyükşehir Belediyesinden 16.05.1990 tarihinde satış yolu ile edinildiği görülmüştür. Bu tarihten itibaren ise Belediye Hizmet Binası olarak kullanılmaya başlandığı sözlü olarak öğrenilebilmiştir. Çünkü 16.05.1990 tarihli kayda göre bu yer hala bir “Tarla” vasfındadır. Dolayısıyla gerek 1983 tarihli nazır imar planında yer alan şekliyle gerekse 1990 tarihli edinme kayıtlarına göre “Tarla” olarak görünen bu yerin Belediye Hizmet Binası olduğuna dair herhangi bir bilgi veya belge bulunmamaktadır. 5393 sayılı Belediye Kanunun 15’inci maddesinde Belediyenin asli görevleri arasında ruhsat vermek sayılmıştır, Belediye Hizmet Binasının ruhsatsız olması mevzuata aykırılık arz etmektedir. 

Belediye Hizmet Binasının ruhsatsız olması sonucunda bulunacak idari para cezası şöyle hesaplanacaktır: 

Öncelikle Çevre ve İehircilik Bakanlığı tarafından 2013 yılı için açıklanan “Yapının Mimarlık Hizmetlerine Esas Olan Sınıfı”na ait m2 birim maliyetini gösteren tabloda, Belediye Hizmet Binası “B Grubu Yapılar” arasında yer almakta ve m2 birim maliyeti 26,17 TL/m2 olarak belirlenmiştir. Bodrum + zemin + 4 kat olmak üzere toplam 6 kattan ve 14.832 m2’den oluşan bu yapı için hesaplanacak İdari Para Cezası ise (14.832 m2 X 26,17 TL/m2 =) 388.153,44 TL dir. Ancak 3194 sayılı İmar Kanununun 42’nci maddesinin c fıkrasının 8’inci bendinde; “Ruhsatsız ise cezanın % 180’i” (buna göre 388.153,44 TL X 1,80 = 698.676,19 TL), yine aynı Kanunun 42’nci maddesinin c fıkrasının 12’nci bendinde; “İnşai faaliyetleri tamamlanmış ve kullanılıyor ise cezanın % 20’si” ( buna göre 388.153,44 TL X 0,20 =

77.630,68 TL) ayrı ayrı hesap edilerek asıl cezaya ilave edilir” hükümleri yer almaktadır. Buna göre toplam idari para cezası (388.153,44 TL + 698.676,19 TL + 77.630,68 TL= ) 1.164.460,31 TL olmaktadır.

Belediye tarafından bu aşamadan sonra yapılacak bir dizi işlem ile söz konusu

aykırılık giderilebilir. İöyle ki; 

Hizmet Binasının yer aldığı parsel, 1/1000’lik uygulama imar planında “Semt Hali +Katlı Otopark” olarak görünmektedir. Öncelikle Büyük İehir Belediye Meclisince 1/5000’lik Nazım İmar Planı değişikliği yapılmalıdır. Ardından 1/6000’lik uygulama imar planının hazırlanarak Yenimahalle Belediyesi ve Büyük İehir Belediyesi Meclisince onaylanmalıdır. (Parsel, Belediye Hizmet Alanına dönüştürülmeli ve belirsiz olan yapılaşmış koşullarının bu plan değişikliği ile belirlenmesi gerekmektedir.)

Belediye Fen İşleri Müdürlüğünün müracaat etmesi ile plan revizyonundan sonra yapılaşma koşullarını gösterir imar durumuna göre hazırlanmış röleveli mimari projesinin onayı ve yapının inceleme raporunun ( statik sağlamlık durumunun deprem yönetmeliğine uygun olması, özürlü, otopark, yangın, ısı yalıtım yönetmelikleri gibi mevcut yönetmeliklere) uygun olması gerekmektedir. İmar Kanunun 23’üncü maddesi gereğince, Büyükşehir Belediye Başkanlığından yol + kanal ilişik kesme belgelerinin alınması gerekmektedir. Bu işlemin, alt yapı katılım payı olarak hesaplanması gerekip ilgili Belediyenin muaf olduğu belirtilmelidir.

Yukarıda açıklanan şartların sağlanmasının yanında İmar kanununun 26’ncı maddesine göre Yapı Ruhsatının düzenlenebilmesi için ayrıca;

1. Fen İşleri Müdürlüğünce bir “Kontrollük Teşkilatı” belirlenmelidir.
2. Bulunabiliyor ise binayı yapan firmadan (yükleniciden) işe ait belgeler istenmeli yoksa yapı müteahhitliğini Fen İşleri Müdürlüğü üstlenerek ve İmar ve Şehircilik Müdürlüğü tarafından Yapı Ruhsatı düzenlenmelidir.