|
ÖZET: Belediye hizmetleri çerçevesinde gerçekleştirilen taşınır alımlarının önemli bir kısmının, 150 İlk Madde ve Malzemeler Hesabı’na kaydedilmeden doğrudan 630 Giderler Hesabı üzerinden giderleştirildiği tespit edilmiştir. 28 Aralık 2006 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren Taşınır Mal Yönetmeliği, 10 Ekim 2024 tarihinde yayımlanan yeni düzenleme ile güncellenmiştir. Her iki yönetmelikte de kamu idarelerinin taşınırları ve ilgili işlemleri kayıt altına alması gerektiği vurgulanmaktadır. Taşınır kayıtları, harcama birimleri bazında yönetim hesabı oluşturmak amacıyla tutulmalı ve her kaydın belgelerle desteklenmesi gerekmektedir.
Denetim sırasında, belediye envanterine giren taşınırların 150 İlk Madde ve Malzemeler Hesabı’na kaydedilmediği, bunun yerine doğrudan gider olarak kaydedildiği gözlemlenmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde, bu hesabın, edinilen varlıkların izlenmesi için kullanılması gerektiği belirtilmiştir. Kamu idaresinin verdiği yanıtta, 2025 yılı itibarıyla muhasebe kayıtlarının mevzuata uygun şekilde yapılacağı ifade edilmiştir. Ancak, bu durum 2024 yılı mali tablolarındaki hataları düzeltmemektedir. Dolayısıyla, bu işlemlerin dikkatle izlenmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Belediye Tarafından Satın Alınan Taşınırların İlk Madde ve Malzemeler Hesabına Kaydedilmeden Doğrudan Giderleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediye hizmetleri kapsamında satın alınan taşınırların büyük bir bölümünün 150 İlk Madde ve Malzemeler Hesabına kaydedilmeden doğrudan 630 Giderler Hesabı kullanılarak kayıtlardan çıkartıldığı görülmüştür.
28.12.2006 tarih ve 2006/11545 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Taşınır Mal Yönetmeliği, 2024 yılının onuncu ayına kadar uygulanmış, 10.10.2024 tarih ve 32688 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Taşınır Mal Yönetmeliği ile yeni bir yasal düzenlemeye hayata geçirilmiştir.
Her iki Yönetmelik’te de yer alan ortak hükümlere göre, kamu idarelerince bütün taşınırların ve bunlara ilişkin işlemlerin kayıt altına alınması esastır. Taşınır kayıtları, harcama birimleri itibarıyla yönetim hesabı verilmesine esas olacak şekilde tutulmalı, her bir kaydın belgeye dayanması gerekmektedir. Ayrıca taşınırlar, edinme şekline bakılmaksızın kamu idaresince kullanılmak üzere teslim alındığında giriş; tüketime verildiğinde, satıldığında, başka harcama birimlerine devredildiğinde, bağışlandığında veya yardım yapıldığında, çeşitli nedenlerle kullanılamaz hale geldiğinde, hurdaya ayrıldığında veya kaybolma, çalınma, canlı taşınırın ölümü gibi yok olma hallerinde çıkış kaydedilmelidir. Giriş ve çıkış kayıtlarının da Varlık İşlem Fişine (Önceki adı Taşınır İşlem Fişi) dayanılarak yapılması gerekmektedir.
27.05.2016 gün ve 29724 sayılı mükerrer Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabının kullanımına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 115’inci maddesinde; “Bu hesap, kurumlarca satılmak, üretimde veya diğer faaliyetlerde kullanılmak ya da tüketilmek üzere edinilen ilk madde ve malzeme, yarı mamul, mamul, ticari mal, artık ve hurda gibi bir yıl veya faaliyet dönemi içinde tüketilecek veya paraya çevrilecek varlıkların izlenmesi için kullanılır.” ifadesi yer almaktadır.
Konu ile ilgili yerinde yapılan denetimde, satın alınan ve belediye envanterine giren taşınırlar için 150 İlk Madde ve Malzemeler Hesabına kayıt yapılmadığı, doğrudan 630 Giderler Hesabı kullanılarak giderleştirildiği görülmüştür.
Kamu idaresi tarafından verilen cevapta bulguya iştirak edilmiş olup, 2025 yılı ile birlikte muhasebe kayıtlarının mevzuata göre yapılmaya başlandığı ifade edilmiştir. Ancak bu durum, 2024 yılı mali tablolarındaki hatayı ortadan kaldırmamaktadır. Bu bakımdan konu ile ilgili yapılan işlemlerin izlenmesi gerektiği değerlendirilmektedir.