ÖZET: Belediye tarafından tahsil edilen taşınmaz kültür varlıkları koruma katkı payının hesaplama sürecinde hatalar tespit edilmiştir. 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, emlak vergisinin %10’u oranında ek tahakkuk yapılarak alınan bu katkı payı, 362 – Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabı yerine 363 – Kamu İdare Payları Hesabı’nda izlenmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen 362. madde, bu hesabın diğer kamu idareleri adına yapılan tahsilatların izlenmesi için kullanılması gerektiğini vurgulamaktadır.

Denetim sonucunda, 2022 yılı itibarıyla tahsil edilen toplam 121.595.999,75 TL tutarındaki katkı payının hatalı bir şekilde 363. hesapta muhasebeleştirildiği belirlenmiştir. Kamu idaresi, bu bulguyu kabul etmiş ve hatalı kayıtların 09.06.2023 tarihinde düzeltileceğini bildirmiştir. Ancak, 2022 yılı içerisinde muhasebe kayıtlarının yapılmamış olması, düzeltmelerin mali tablolara yansımadığı anlamına gelmektedir.

Sonuç olarak, taşınmaz kültür varlıklarını koruma katkı payı, İl Özel İdaresi veya Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı adına yapılan bir tahsilat niteliğindedir. Bu nedenle, emlak vergisi ile birlikte tahsil edilen bu payın 362 – Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabı’nda muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.

BULGU: Belediye Tarafından Tahsil Edilen Taşınmaz Kültür Varlıkları Koruma Katkı Payının Hatalı Hesapta Takip Edilmesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İdare tarafından emlak vergisinin %10’u nispetinde ek tahakkuk yapılarak mükelleflerden tahsil edilen taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payının 362- Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabında izlenmesi gerekirken 363- Kamu İdare Payları Hesabı’nda izlendiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 362-Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabı’nın niteliğine ilişkin 274’üncü maddesinde; bu hesabın, bütçe ile ilişkilendirilmeksizin mevzuatları gereği, diğer kamu idareleri adına yapılan tahsilatın izlenmesi için kullanılacağı,
363-Kamu İdareleri Payları Hesabı’nın niteliğine ilişkin 276’ncı maddesinde ise; bu hesabın, bütçe geliri olarak nakden veya mahsuben tahsil edilip, özel kanunları gereğince diğer kurumlara aktarılmak üzere hesaplanan tutarların izlenmesi için kullanılacağı, hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemede; 2022 yıl sonu itibariyle tahsil edilen toplam 121.595.999,75 TL tutarında taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payının 362-Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabı’nda izlenmediği ve 363-Kamu İdare Payları Hesabı’nda muhasebeleştirildiği görülmüştür.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, Kamu idaresi bulguya katıldığını belirtmiş olup söz konusu hususa ilişkin hatalı kayıtların düzeltme işlemlerinin 09.06.2023 tarihi itibarıyla yapıldığını bildirmiştir. İdare tarafından, gerekli çalışmaların yapıldığı ifade edilmişse de, muhasebe kayıtlarının 2022 yılı içerisinde yapılmaması sebebiyle, düzeltme işlemlerinin 2022 yılı mali tablolarına etkisi bulunmamaktadır.
Sonuç olarak, Taşınmaz kültür varlıklarını koruma katkı payı, mahiyeti itibariyle ilgisine göre İl Özel İdaresi veya Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı adına yapılan bir tahsilattır. Dolayısıyla söz konusu payın emlak vergisi ile birlikte tahsil edildiğinde 362-Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabı’nda muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.