ÖZET: Belediyenin diğer kurum ve kuruluşlara tahsis ettiği taşınmazların muhasebe kayıtlarının yapılmadığı ve amortisman ayrılmadığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu taşınmazların muhasebe hesaplarında izlenmesini zorunlu kılmakta ve tahsis edilen varlıkların kayıtlı değer üzerinden muhasebe birimince kaydedilmesini öngörmektedir. Ancak, Karakoyunlu Belediyesi’nin tahsis ettiği üç taşınmaz için muhasebe kayıtları oluşturulmamış, bu durum da 252 Binalar, 257 Birikmiş Amortismanlar ve 500 Net Değer Hesaplarının hatalı bilgi içermesine yol açmıştır.

Denetim raporunda, bu eksikliklerin giderilmesi için belediye yönetiminin gelecekte daha dikkatli olacağı ve önerilere uyulacağı belirtilmiştir. Taşınmaz tahsislerinin doğru bir şekilde muhasebe kayıtlarına alınması, mali tabloların güvenilirliğini artıracak ve kamu idaresinin hesaplarının şeffaflığını sağlayacaktır. Bu bağlamda, 250 Arazi ve Arsalar ile 252 Binalar Hesaplarının yanı sıra, 257 Birikmiş Amortismanlar ve 500 Net Değer Hesaplarının doğru bir biçimde düzenlenmesi büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Belediye Tarafından Tahsis Edilen Taşınmazların Muhasebe Kayıtlarına Alınmaması ve Amortisman Ayrılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Belediye tarafından diğer kurum ve kuruluşlara taşınmaz tahsis edilmesine rağmen tahsis işlemine konu olan taşınmazların muhasebe kayıtlarının yapılmadığı görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 250 Arazi ve Arsalar Hesabının niteliğini düzenleyen 188’inci maddesine göre bu hesabın kamu idarelerinin her türlü arazi ve arsaları ile bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.

Anılan Yönetmelik’in 250 Arazi ve Arsalar Hesabının işleyişini düzenleyen 189’uncu maddesinde tahsise konu edilen arazi ve arsaların tahsis eden kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değer üzerinden bu hesaba alacak, 500-Net Değer Hesabına borç kaydedileceği belirtilmiştir.

Aynı Yönetmelik’in 252 Binalar Hesabının niteliğini düzenleyen 192’nci maddesine göre binalar hesabının, eklenti ve bütünleyici parçaları dahil olmak üzere, kamu idarelerinin mülkiyetinde bulunan binalar ile bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır.

Anılan Yönetmelik’in 252 Binalar Hesabının işleyişini düzenleyen 193’üncü maddesinde ise; tahsise konu edilen binaların tahsis eden kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değer üzerinden bu hesaba alacak, 500 Net Değer Hesabına borç kaydedileceği; varlığa ilişkin ayrılmış amortisman tutarının 500 Net Değer Hesabına alacak, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç kaydedileceği belirtilmiştir.

Tahsis edilen taşınmazların kamu idarelerinin mali tablolarında gösterilebilmesi için 250 Arazi ve Arsalar Hesabı ile 252 Binalar Hesabının detayında “02 Kamu İdaresinin Tahsis Ettiği Taşınmazlar”; 500 Net Değer Hesabının detayında da “11 Tahsis Edilen Taşınmazlar” ve “13 Tahsis Edilen Taşınmazlara Ayrılan Amortismanlar” olmak üzere, 27.12.2014 tarihli ve 29218 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 41 Sıra No’lu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nde yardımcı hesaplar olarak belirlenmiş ve bu yardımcı hesaplar Mahalli İdareler Detaylı Hesap Planına eklenmiştir.

Karakoyunlu Belediyesi tarafından muhtelif yıllarda başka kurumlara tahsis edilen 3 adet taşınmazın tahsislerine ilişkin muhasebe kayıtlarının yapılmaması nedeniyle 252 Binalar, 257 Birikmiş Amortismanlar ve 500 Net Değer Hesaplarının hatalı bilgi içermesine neden olunmuştur.

Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; bulgu konusu hususa bundan sonraki süreçte dikkat edilerek tavsiyelere uyulacağı ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, Belediye tarafından başka kurum ve kuruluşlara yapılan taşınmaz tahsislerinin muhasebe kayıtlarına alınması ve neticesinde 250 Arazi ve Arsalar, 252 Binalar, 257 Birikmiş Amortismanlar ve 500 Net Değer Hesaplarının mali tablolarda doğru bilgileri yansıtacak şekilde düzenlenmesi gerekmektedir.