|
ÖZET: Belediye tarafından tahsisli olarak kullanılan ve tahsis edilen taşınmazların muhasebe kayıtlarında izlenmediği tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, kamu idarelerinin mülkiyetindeki taşınmazların ve bunların tahsis işlemlerinin nasıl kaydedileceğini açıkça belirtmektedir. Ancak, belediyenin muhasebe kayıtlarında tahsisli taşınmazlara dair herhangi bir bilgi bulunmamaktadır.
Yapılan incelemeler sonucunda, 250 Arsa ve Araziler Hesabı ile 252 Binalar Hesabı içinde tahsisli taşınmazlarla ilgili kayıtların eksik olduğu görülmüştür. Özellikle, tahsis edilen taşınmazların muhasebe birimleri tarafından izlenmesi gereken yardımcı hesapların kullanılmadığı ve gerekli amortisman kayıtlarının yapılmadığı belirlenmiştir. Bu durum, ilgili yönetmelik hükümlerine aykırıdır ve ilerleyen yıllarda denetim süreçlerinde sorun yaratabilir. Sonuç olarak, belediyenin tahsisli taşınmazlarıyla ilgili muhasebe kayıtlarının eksikliği ve amortisman ayrılmaması, ilerideki denetimlerde dikkate alınması gereken önemli bir husustur. Bu durum, belediyenin mali yönetimi açısından riskler taşımaktadır. |
BULGU: Belediye Tarafından Tahsisli Kullanılan ve Tahsis Edilen Taşınmazların Muhasebe Kayıtlarında izlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin tahsisli kullandığı ve tahsis ettiği taşınmazlara yönelik tahsis işlemlerinin muhasebe kayıtlarında takip edilmediği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin Maddi Duran Varlıklar hesap grubuna ait işlemleri açıklayan 187’nci maddesinde;
5) Kamu idaresinin mülkiyetinde olan taşınmazlar, bunlardan diğer kamu idarelerine tahsis edilenler ve kamu idarelerince tahsisli olarak kullanılanlar yardımcı hesaplar itibarıyla izlenir.
6) Taşınmazların tahsisinin kaldırılmasına karar verilmesi halinde taşınmazı tahsis eden idare ile taşınmazın tahsis edildiği idarenin muhasebe hizmetlerini yürüten muhasebe birimleri tarafından tahsise ilişkin muhasebe kayıtları kapatılır.”
Hükümleri yer almakta olup, tahsisli taşınmazlara ilişkin muhasebe kayıtlarının ne şekilde olması gerektiği ilgili varlık hesaplarının işleyişini açıklayan maddelerde belirtilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükmü değerlendirildiğinde, Belediye tarafından tahsis edilen ve tahsisli kullanılan taşınmazların yardımcı hesaplar kullanılarak muhasebe kayıtlarında izlenmesinin gerektiği anlaşılmaktadır.
Kurumun gönderdiği Mizanda 250 Arsa ve Araziler Hesabı içinde 250.03 Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar ve 250.02 Kamu İdaresinin Tahsis Ettiği Taşınmazlar kodlarında herhangi bir kayıt ve rakam bulunmamaktadır. Ayrıca 252 Binalar Hesabı içinde de tahsisli kullanılan taşınmazlar ve kamu idaresinin başka kurumlara tahsis ettiği taşınmazlar mevcut değildir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde 252 Binalar Hesabı’nın işleyişi 192’nci ve 193’üncü maddelerde açıklanmıştır.
Hesabın Niteliği” başlıklı 192’nci maddesinde: “Binalar hesabı, eklenti ve bütünleyici parçaları dâhil olmak üzere, kamu idarelerinin mülkiyetinde bulunan binalar ile bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için kullanılır.” denilmiştir. “Hesabın işleyişi” başlıklı 193’üncü maddesinde hesaba ilişkin borç ve alacak kayıtları gösterilmiştir. Maddenin alacak kayıtlarının açıklandığı ilgili fıkrası: “(7) Tahsise konu edilen binalar tahsis eden kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değer üzerinden bu hesaba alacak, 500 Net Değer Hesabına borç kaydedilir. Ayrıca, varlığa ilişkin ayrılmış amortisman tutarı 500 Net Değer Hesabına alacak, 257- Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç kaydedilir.” şeklindedir.
Yapılan incelemede; 2024 yılı için idare tarafından “Kamu İdarelerinin Taşınmaz Kaydına İlişkin Yönetmelik” gereği hazırlanması gereken Ek:6 formuna ve 500 Net Değer Hesabı’nın borç kısmında kaydedilmediği, ayrıca ayrılması gereken amortisman tutarının Net Değer Hesabı’na alacak, Birikmiş Amortismanlar Hesabı’na borç kaydedilmesi gerekirken bu kaydın yapılmadığı tespit edilmiştir.
Tablo 8: 2024 Yılı Diğer Kurumlara Tahsis Edilen Taşınmazlar Tablosu
| Mahalle | Ada | Parsel | Belediyeye Tahsis Edilen Taşınmazın Cinsi |
Tahsis Eden Kurum | Tahsis Amacı |
| Köprülü | 16251 | Sosyal Tesis Alanı | Maliye Hazinesi | Sosyal Tesis Alanı | |
| Cırık | Tarla | Maliye Hazinesi | Sosyal Tesis Alanı( Halı Saha) | ||
| Karşıyaka | 16026 | Pazar Yeri | Maliye Hazinesi | Pazar Alanı | |
| Köprülü | 1109 | Tarla | Çukurova Üniversitesi | Biyobozunur Tesisi | |
| Köprülü | 1109 | Tarla | Çukurova Üniversitesi | Biyobozunur Tesisi | |
| Köprülü | 1111 | Tarla | Çukurova Üniversitesi | Biyobozunur Tesisi | |
| Köprülü | 1111 | Tarla | Çukurova Üniversitesi | Biyobozunur Tesisi |
Tablo 9: 2024 Yılı Belediyeye Tahsis Edilen Taşınmazlar Tablosu
| Mahalle | Ada | Parsel | Tahsis Yapılan Kurum | Tahsis Amacı |
| Mihmandar( Doğankent) | 16(Güneyi) | İtfaiye | İtfaiye Park Alanı | |
| Misis(Yakapınar) | 14597 | Büyükşehir Belediyesi | Mezarlık | |
| Çotlu | 15457 | Büyükşehir Belediyesi | Mezarlık | |
| Yenice | Diyanet | Cami | ||
| Yenice | Diyanet | Cami Lojmanı | ||
| Misis(Yakapınar) | 1903 | İl Jandarma | Jandarma Karakolu | |
| Köprülü | 1762 | Spor Genel Müdürlüğü | Halı Saha | |
| Ulubatlı Hasan | 11552 | İl Sağlık Müdürlüğü | Sağlık Ocağı |
Sonuç olarak; bulguda belirtilen Belediyenin tahsisli kullandığı ve tahsis ettiği taşınmazlar muhasebe kayıtlarında görülmediği ve amortisman ayrılmadığı için sonraki yıllardaki denetimlerde konunun takip edilmesi gerekir.