|
ÖZET: Belediye mülkiyetindeki bir taşınmazın, belediyeye ait bir şirkete tahsis edilmesi, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda ele alınmıştır. 5393 Sayılı Belediye Kanunu’nun 75. maddesi, belediyelerin taşınmazlarını yalnızca mahalli idareler ve diğer kamu kurumlarına tahsis edebileceğini belirtmektedir. Bu çerçevede, Kocasinan İlçesi’nde bulunan bir taşınmazın, 10.02.2020 tarihli Belediye Meclisi kararıyla belediye şirketine tahsis edildiği tespit edilmiştir. Ancak, bu durum, kanunun öngördüğü çerçeveye uymamaktadır.
Kamu idaresi, tahsisin gıda üretim tesisi olarak faaliyet gösteren bir işletme için yapıldığını savunmakta, ancak 5393 Sayılı Kanun’un ilgili maddesinde şirketlere tahsis imkanı bulunmamaktadır. Ayrıca, 5216 Sayılı Kanun’un 26. maddesi, taşınmaz tahsisi ile değil, işletmelerin devriyle ilgilidir ve burada belirtilen yerler arasında gıda üretim tesisleri yer almamaktadır. Dolayısıyla, bu taşınmazın tahsisi mevzuata aykırı bir durum teşkil etmektedir. Sonuç olarak, ilgili taşınmazın tahsisi ile ilgili mevzuatın ihlal edildiği anlaşılmakta olup, bu durumun düzeltilmesi gerekmektedir. |
BULGU: Belediye Taşınmazının Belediye Şirketine Tahsis Edilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
İdare mülkiyetindeki taşınmazın, Belediyeye ait şirkete tahsis edildiği görülmüştür.
5393 Sayılı Belediye Kanunu’nun “Diğer Kuruluşlarla İlişkiler” başlıklı 75’inci maddesinde;
“Belediye, belediye meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda;
d) Kendilerine ait taşınmazları, aslî görev ve hizmetlerinde kullanılmak üzere bedelli veya bedelsiz olarak mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına devredebilir veya süresi yirmibeş yılı geçmemek üzere tahsis edebilir. Bu taşınmazlar aynı kuruluşlara kiraya da verilebilir. Bu taşınmazların, tahsis amacı dışında kullanılması hâlinde, tahsis işlemi iptal edilir. Tahsis süresi sonunda, aynı esaslara göre yeniden tahsis mümkündür.”
Denilmektedir.
Yukarıdaki hükümlere göre belediyeler kendilerine ait taşınmazları asli görev ve hizmetlerinde kullanılmak üzere bedelli veya bedelsiz olarak ancak mahalli idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına devredebilir veya süresi yirmi beş yılı geçmemek üzere tahsis edebilir.
Yapılan incelemede, İdareye ait Kocasinan İlçesi Oruç Reis Mah. Karpuzatan Caddesinde bulunan taşınmazın Belediye Meclisinin 10.02.2020 tarih ve 56 sayılı Kararı ile belediye şirketine tahsis edildiği tespit edilmiştir. 5393 Sayılı Belediye Kanunu’nun 75’inci maddesinde, mahalli idarelerin kendilerine ait taşınmazları asli görev ve hizmetlerinde kullanılmak üzere bedelli veya bedelsiz olarak ancak mahalli idareler ile kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis edebileceği belirtilmekte olup madde metninde şirketler zikredilmediğinden Belediye taşınmazının belediyeye ait şirkete tahsis edilmesi mümkün görülmemektedir.
Kamu idaresi cevabında bulgu konusu taşınmazın üretim tesisi olarak temel gıda sektöründe başta ekmek olmak üzere piyasada sunulan bir kısım mal ve hizmetleri halka arz etmek suretiyle faaliyet gösterdiği, bu tesisin 5216 sayılı kanunun 26. maddesi hükmüne uygun olarak tahsisinin yapıldığı ve tipik bir taşınmaz olarak kabul edilerek mevzuatınca ihale edilmek suretiyle kiralamaya konu edilmemesi gerektiği belirtilmiş ise de;
Belediye Meclisinin 10.02.2020 tarih ve 56 sayılı Kararı ile belediye şirketine tahsis edilen üretim tesisi niteliğinde olduğu belirtilen söz konusu taşınmazın, yukarıda da belirtildiği üzere 5393 Sayılı Belediye Kanunu’nun “Diğer Kuruluşlarla İlişkiler” başlıklı 75’inci maddesi gereğince belediye şirketine tahsisi mümkün görülmemektedir. Zira bu maddede belediyelerin kendilerine ait taşınmazları, ancak mahalli idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına devredebileceği veya süresi yirmi beş yılı geçmemek üzere tahsis edebileceği hüküm altına alınmıştır.
Kamu idaresi cevabında ayrıca söz konusu taşınmazın 5216 sayılı kanunun 26. maddesi hükmüne uygun olarak belediye şirketine tahsisinin yapıldığı bildirilmiş ise de tahsisin yapıldığı meclis kararında, tahsisin 5216 Sayılı Kanun’un 26. maddesi hükmüne istinaden yapıldığına dair herhangi bir ibare bulunmamaktadır. Söz konusu 26. madde taşınmazların tahsisi ile ilgili olmayıp işletmelerin devrine ilişkindir. Kaldı ki tahsisin bu maddeye istinaden yapıldığı kabul edilse dahi söz konusu maddede “…Büyükşehir belediyesi, mülkiyeti veya tasarrufundaki hafriyat sahalarını, toplu ulaşım hizmetlerini, sosyal tesisler, büfe, otopark ve çay bahçelerini işletebilir; ya da bu yerlerin belediye veya bağlı kuruluşlarının % 50’sinden fazlasına ortak olduğu şirketler ile bu şirketlerin % 50’sinden fazlasına ortak olduğu şirketlere, 8/9/1983 tarihli ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine tabi olmaksızın belediye meclisince belirlenecek süre ve bedelle işletilmesini devredebilir.” denilmekte olup bu maddede belediye şirketlerine işletilmesi devredilebilecek yerler sosyal tesisler, büfe, otopark ve çay bahçeleri tahdidi olarak sayılmıştır. Bu maddede gıda üretim tesisi sayılmadığından böyle bir tesisinin bu maddeye istinaden devri de mümkün görülmemektedir.
Sonuç olarak, söz konusu taşınmazla ilgili olarak mevzuata aykırılığın giderilmesi gerekmektedir.