|
ÖZET: Belediye taşınmazları üzerine 49 yıllık irtifak hakkı tesis edilmesi, 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda ele alınmıştır. Rapor, bazı belediye meclis kararlarıyla, idareye ait taşınmazlar üzerinde üçüncü kişilerin lehine 49 yıllığına irtifak hakkı tesis edildiğini ortaya koymaktadır. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 18. maddesinin (e) bendi, belediye meclislerine, taşınmazlar üzerinde sınırlı ayni hak tesis etme yetkisi tanımaktadır; ancak bu yetki, otuz yılı aşmamak kaydıyla geçerlidir.
İncelemeler sonucunda, 03.03.2006 tarihli 22 sayılı Belediye Meclis Kararı ile belirtilen taşınmazlar üzerinde termal konaklama amacıyla 49 yıllık irtifak hakkı tesis edildiği tespit edilmiştir. İlgili mevzuat, 4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununa eklenen düzenlemelerle, turizm teşvikleri kapsamında 49 yıllık irtifak hakkı tesisine olanak tanımakta; ancak bu düzenleme, ilgili meclis kararının alındığı tarihten sonra yürürlüğe girmiştir. Dolayısıyla, tesis edilen irtifak hakkı işlemi, 5393 sayılı Belediye Kanunu’na aykırılık teşkil etmektedir. Bu bağlamda, meclis kararının iptali ve irtifak hakkının mevzuat çerçevesinde yeniden tesis edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir. |
BULGU: Belediye Taşınmazları Üzerine 49 Yıllık İrtifak Hakkı Tesis Edilmesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdareye ait bazı taşınmazların üzerine belediye meclis kararlarıyla üçüncü kişilerin lehine 49 yıllığına irtifak hakkı tesis edildiği görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanun’un “Meclisin görev ve yetkileri” başlıklı 18’inci maddesinin (e) bendinde; belediye meclisinin taşınmaz mal alımına, satımına, takasına, tahsisine, tahsis şeklinin değiştirilmesine veya tahsisli bir taşınmazın kamu hizmetinde ihtiyaç duyulmaması hâlinde tahsisin kaldırılmasına; üç yıldan fazla kiralanmasına ve süresi otuz yılı geçmemek kaydıyla bunlar üzerinde sınırlı aynî hak tesisine karar vermek ile görevli olduğu belirtilmiştir.
Mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; belediye meclislerinin belediyenin taşınmazları üzerine üçüncü kişiler lehine otuz yılı geçmemek üzere sınırlı ayni haklardan olan irtifak hakkı tesis etme yetkisi verildiği görülmektedir
Tablo 14: İrtifak Hakkı Tesis Edilen Alanlar
| Meclis Kararı | İrtifak Hakkı Tesis Edilen Alan | Kiralama Başlama |
Bitiş | İrtifak Süresi | Mahalle | Pafta | Ada | Parsel |
| 03.03.2006 tarih 22 sayılı Meclis Kararı | Termal Konaklama | 14.08.2006 | 14.06.2055 | 49 | Kocavakıf | – | 167 | 2 |
| 03.03.2006 tarih 22 sayılı Meclis Kararı | Termal Konaklama | 14.08.2006 | 14.06.2055 | 49 | Kocavakıf | – | 166 | 2 |
| 03.03.2006 tarih 22 sayılı Meclis Kararı | Termal Konaklama | 14.08.2006 | 14.06.2055 | 49 | Kocavakıf | – | 166 | 3 |
Yapılan incelemede, Belediye Meclisine 5393 sayılı Kanun’unla taşınmazlar üzerinde otuz yılı geçmemek şartı ile sınırlı ayni hak tesis etme yetkisi verilmesine rağmen 03.03.2006 tarih 22 sayılı Belediye Meclis Kararıyla yukarda ayrıntısı verilen taşınmazların üzerine termal konaklama yapılması amacıyla üçüncü kişiler lehine 49 yıllığına irtifak hakkı tesis edildiği tespit edilmiştir.
İdare, 4706 sayılı Hazineye Ait Taşınmaz Malların Değerlendirilmesi ve Katma Değer Vergisi Kanununda Değişik Yapılması Hakkında Kanun’a 18.02.2009 tarihinde eklenen Ek 3’üncü maddeyle; Belediyeye ait taşınmazların turizm teşvik kapsamında 49 yıl bağımsız süreli irtifak hakkı tesis edilebileceğini belirtmiş olsa da ilgili Meclis Kararı söz konusu Kanun maddesinin yürürlüğe girmesinden önce alındığından ilgili taşınmazlar üzerine tesis edilen irtifak hakkı işlemi 5393 sayılı Belediye Kanun’un hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir.
Bu itibarla, ilgili Meclis Kararının iptal edilerek ilgili mevzuat çerçevesinde belirlenen süre sınırları içerisinde taşınmazların üzerine irtifak hakkı tesis edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.