|
ÖZET: Belediye taşınmazlarının, belediye şirketi lehine rehin gösterilmesi, 2022 yılı Sayıştay denetim raporlarında tespit edilmiştir. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 18. maddesi, belediye meclisinin taşınmazlarla ilgili yetkilerini belirlerken, bu taşınmazların bağlı şirketler veya üçüncü kişiler lehine rehin gösterilmesine dair herhangi bir yetki tanımamaktadır. Meclisin, taşınmazların alım, satım, kiralama gibi işlemlerini gerçekleştirme yetkisi bulunmakla birlikte, rehin verme konusunda bir yetki verilmediği anlaşılmaktadır.
Aynı kanunun 68. maddesi, borçlanma ile ilgili düzenlemeleri içermekte ve belediyenin iç borçlanma yetkisini meclis kararına bağlamaktadır. Ancak, bu düzenleme de taşınmazların rehin gösterilmesi için bir dayanak oluşturmamaktadır. Bu durum, belediye şirketinin mali zorluklar yaşaması halinde, taşınmazların satılması riski doğurmakta ve kamu zararına yol açma potansiyeli taşımaktadır. Bu nedenle, idarenin, belediye şirketinin acze düşmesi durumunda taşınmazlarının korunması amacıyla, mevcut uygulamayı derhal sonlandırması önerilmektedir. Bu adım, kamu kaynaklarının güvenliğini sağlamak açısından önem arz etmektedir. |
BULGU: Belediye Taşınmazlarının Belediye Şirketi Lehine Rehin Gösterilmesi
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye Meclisince İdare mülkiyetinde bulunan taşınmazlar üzerinde Belediye Şirketi lehine ipotek kurulduğu tespit edilmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Meclisin görev ve yetkileri” başlıklı 18’inci maddesinin Belediye Meclisinin İdarenin taşınmazlarıyla ilgili yetkilerinin belirtildiği (e) bendinde; “Taşınmaz mal alımına, satımına, takasına, tahsisine, tahsis şeklinin değiştirilmesine veya tahsisli bir taşınmazın kamu hizmetinde ihtiyaç duyulmaması hâlinde tahsisin kaldırılmasına; üç yıldan fazla kiralanmasına ve süresi otuz yılı geçmemek kaydıyla bunlar üzerinde sınırlı aynî hak tesisine karar vermek” hükmü, Meclisin yetkileri dâhilinde sıralanmış fakat ilgili madde ile Belediye taşınmazlarının bağlı şirketler veya üçüncü kişiler lehine rehin gösterilmesine yönelik herhangi bir yetki verilmemiştir.
Aynı Kanun’un Meclis Kararlarında dayanak olarak gösterilen “Borçlanma” ile ilgili 68’inci maddesinin (e) bendinde;“Belediye ve bağlı kuruluşları ile bunların sermayesinin yüzde ellisinden fazlasına sahip oldukları şirketler, en son kesinleşmiş bütçe gelirlerinin, 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre belirlenecek yeniden değerleme oranıyla artırılan miktarının yılı içinde toplam yüzde onunu geçmeyen iç borçlanmayı belediye meclisinin kararı; yüzde onunu geçen iç borçlanma için ise meclis üye tam sayısının salt çoğunluğunun kararı ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığının onayı ile yapabilir.”
Hükmünün, borçlanma izni alınacak makamın Belediye Meclisi olduğunu ifade etmekle birlikte belediye taşınmazlarının şirket lehine rehin gösterilmesine dayanak oluşturmadığı değerlendirilmektedir.
İdarenin, Belediye Şirketinin acze düşmesi halinde taşınmazlarının satılması tehlikesi ile karşı karşıya kalmaması ve olası bir kamu zararına sebebiyet verilmemesi açısından söz konusu uygulamayı biran önce sona erdirmesi uygun olacaktır.