|
ÖZET: Belediye taşınmazlarının bir kısmının atıl durumda olduğu, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarıyla ortaya konmuştur. Denetimlerde, bazı taşınmazların kullanılamaz ve kiraya verilemez halde olduğu, ayrıca kiracıların izinsiz olarak imara aykırı yapılaşmalara gittiği tespit edilmiştir. Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu gereğince, kamu kaynaklarının etkin, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılması esastır. Belediye Başkanları, bu kaynakların yönetiminden sorumlu olup, kayıpların önlenmesi için gerekli tedbirleri almakla yükümlüdür.
Denetim sonuçlarına göre, İpsala İlçesi’ndeki Serhat Pasajı’nda, belediyeye ait bazı alanların metruk durumda olduğu, kiracılar tarafından izinsiz değişiklikler yapıldığı ve ruhsatsız kiralamaların gerçekleştirildiği belirlenmiştir. Kamu İdaresi, bu bulgulara katıldığını ifade etmiş, kiracılara karşı hukuki yaptırımların uygulanmaya başlandığını belirtmiştir. Ancak, bu işlemlerin gereğinin yerine getirildiğine dair herhangi bir belge sunulmamıştır. Sonuç olarak, belediyeye ait taşınmazların etkin yönetimi ve denetimi için gerekli önlemlerin alınması, tespit edilen eksikliklerin giderilmesi ve kira sözleşmelerine aykırı davranan kiracılara karşı hukuki süreçlerin başlatılması önem arz etmektedir. |
BULGU: Belediye Taşınmazlarının Bir Kısmının Atıl Kalması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediyeye ait taşınmazlara yönelik denetimler neticesinde, bazı taşınmaların kullanılamayacak ve kiraya verilemeyecek durumda atıl vaziyette bulunduğu, bazı taşınmaların üzerinde Belediyeden izinsiz olarak kiracıları tarafından İmar Kanunu’na aykırı yapılaşmaya gidildiği görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde kamu kaynakları; borçlanma suretiyle elde edilen imkânlar dahil kamuya ait gelirler, taşınır ve taşınmazlar, hesaplarda bulunan para, alacak ve haklar ile her türlü değerler olarak ifade edilmiştir.
Adı geçen Kanun gereği, kamu kaynaklarının belirlenmiş amaçlar doğrultusunda, ilgili mevzuatla belirlenen kurallara uygun, etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılması esastır. Belediyelerde üst yönetici sıfatı ile Belediye Başkanları sorumluğu altındaki kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden sorumludurlar.
Kanun’un “Dış denetim” başlıklı 68’inci maddesi uyarınca taşınmazlar dahil, kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli olarak kullanılıp kullanılmadığının belirlenmesi görevi ise dış denetim organı olarak Sayıştaya verilmiştir.
Kanun’un 3’üncü kısmında ise taşınmazlara yönelik temel hükümlere yer verilmiştir. Kanun’un “Mal yönetiminde etkinlik ve sorumluluk” başlıklı 48’inci maddesinde, kamu idarelerine ait malları (taşınır ve taşınmaz) edinme, kiralama, tahsis, yönetim, kullanma ve elden çıkarma işlemleri, mevzuatında öngörülen kurallar dahilinde hizmetin amacına uygun olarak verimlilik ve tutumluluk ilkesine göre yapılacağı, bu ilkeye aykırı eylem ve işlemlerden doğacak zararlardan, malların yönetimi veya kullanılması hususunda yetki verilenlerin sorumlu olduğu ifade edilmiştir.
Bu nedenle, Belediyelere ait taşınmazların etkin bir yönetim anlayışı içerisinde ele alınması ve bunlara ilişkin her türlü tasarrufun verimlilik ve tutumluluk ilkesine göre sürdürülmesi gerekmektedir.
Belediye Başkanlığına ait taşınmazlarla ilgili 11.09.2024 günü yerinde yapılan denetim sonucunda;
İpsala İlçesi, Saraçilyas Mahallesi 87 ada 1 parselde bulunan Serhat Pasajında Belediyeye ait zemin üstü 1’inci katta yer alan 16 bağımsız bölüm ve 2 lavabosu olan 324 m2 alanın kullanılamayacak durumda olduğu, kapı ve camları kırıldığından metruk duruma geldiği, bu alanda kapısı kırık bir odada Belediyenin bazı evraklarının arşivlendiği,
Serhat Pasajında zemin katta yer alan Belediyeye ait 20 numaralı dükkân kiracısı ile Belediyeye ait 1 numaralı dükkân kiracısının belediyeden izin ve ruhsat almaksızın
imara aykırı olarak kiralanan taşınmazlarda çıkma-ekleme yaptığı,
Serhat Pasajında bulunan Belediyeye ait 17 numaralı dükkân kiracısının taşınmazı Belediyeden izin almaksızın başkasına kiraladığı, 18 ve 19 numaralı dükkanları Belediyeden izin almaksızın birleştirdiği,
Saraçilyas Mahallesi 86 ada 7 parselde bulunan, Belediyeye ait içerisinde kiracıları bulunan binanın ruhsatının olmadığı,
Tespit edilmiştir.
Yukarıdaki tespitlere ilişkin Kamu İdaresi cevabında, bulguya katıldığını belirtmiş olup söz konusu kira sözleşmelerine aykırı davranan kiracılar için gerekli hukuki yaptırımların uygulanmaya başlandığı, imara aykırı hususlar ile ilgili olarak da yasal işlemlere başlanılacağı ifade edilmiş ancak tespitlerin gereğinin yapıldığına ilişkin kanıt niteliğinde herhangi bir belge sunulmamıştır.
Belediye tarafından taşınmazların yönetimi ve denetimine yönelik gerekli tedbirlerin alınarak yukarıda tespit edilen eksikliklerin giderilmesi ve kira sözleşmesine aykırı davranan kiracılar için gerekli hukuki yaptırımların uygulanması gerekmektedir.