|
ÖZET: Belediye taşınmazlarının kiralanması süreçlerinde muhammen bedel tespitine yönelik hatalı uygulamalar tespit edilmiştir. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’na göre, belediyelerin mülkiyetindeki taşınmazların kiralanmasında bu Kanun’un hükümlerine uymaları gerekmektedir. Ancak, yapılan incelemelerde ihale dosyalarında muhammen kira bedellerinin tespitine dair dayanakların bulunmadığı gözlemlenmiştir. Kanun’un ilgili maddeleri, tahmin edilen bedelin belirlenmesi için çeşitli kuruluşlardan bilgi alınmasını ve bu bilgilerin ihale dosyasında saklanmasını zorunlu kılmaktadır.
İhalelerde, muhammen bedelin altında tekliflerin kabul edilmemesi gerektiği belirtilmiştir. 5018 sayılı Kanun’a göre, kamu kaynaklarının etkin ve hukuka uygun bir şekilde yönetilmesi, yetkili kişilerin sorumluluğundadır. Ancak, incelemeler sonucunda, belediyeye ait taşınmazların kiralanmasında mevzuata uygun işlemlerin gerçekleştirilmediği ve muhammen kira bedellerinin dayanaklarının eksik olduğu ortaya çıkmıştır. Bu durum, kira bedelinin doğru bir şekilde belirlenip belirlenmediği konusunda belirsizlik yaratmaktadır. Bu bağlamda, belediyenin, kira bedellerinin uzman kuruluşlar veya bilirkişiler aracılığıyla rayiçlere uygun olarak tespit edilmesi ve bu tespitlerin dayanaklarının yer aldığı bir hesap tutanağının hazırlanması gerektiği vurgulanmaktadır. İdare, belirtilen hususların mevzuata uygun bir şekilde yerine getirileceğini ifade etmiştir. |
BULGU: Belediye Taşınmazlarının Kiralanması İhalelerinde Muhammen Bedel Tespitlerine İlişkin Hatalı Uygulamaların Olması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye mülkiyetinde bulunan ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine göre kiralanan yerlere ilişkin muhammen kira bedellerinin tespitine dair dayanakların ihale dosyalarında yer almadığı görülmüştür.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Kapsam” başlıklı 1’inci maddesine göre belediyelerin, mülkiyetlerinde bulunan taşınmazların ve diğer gelir getirici unsurların kiraya verilmesinde, bu Kanun’un hükümlerine tabi olduğu belirtilmiştir.
Söz konusu Kanun’un “Tahmin edilen bedelin tespiti” başlıklı 9’uncu maddesinde ise; tahmin edilen bedelin idarelerce tespit edileceği veya ettirileceği, işin özelliğine göre gerektiğinde bu bedel veya bu bedelin hesabında kullanılacak fiyatların belediye, ticaret odası, sanayi odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulacağı ve sonucunda belirlenen tahmin bedelinin, dayanaklarının da eklendiği bir hesap tutanağında gösterilerek ihale dosyası arasında saklanacağı düzenlenmiştir.
Yine aynı Kanun’un 28’inci maddesinde, uygun bedel, tahmin edilen bedelden aşağı olmamak üzere “teklif edilen bedellerin en yükseği” olarak ifade edilmiştir.
Buna göre belediyelerin, gelir getirici bir niteliğe sahip olan taşınmaz ve hakların ihale edilmesinden önce, gayrimenkullerinin kira değerini mevzuata uygun şekilde tahmin ederek tespit etmeleri gerekmektedir. 2886 sayılı Kanun hükümlerine uygun şekilde, ihalenin, tespit edilen muhammen bedelin altında olmayacak şekilde, en yüksek bedelli teklif sahibine verilmesi gerekmektedir. Nitekim 5018 sayılı Kanun’a göre bir kamu kaynağı olan gelirlerin elde edilmesinde görevli ve yetkili olanlar, bu kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden ve kullanılmasından sorumludur.
Yapılan incelemede; Belediyeye ait taşınmazların kiralanmasında işlemlerin mevzuatın öngördüğü şekilde yapılmadığı, muhammen kira bedellerinin tespitine ilişkin dayanakların ihale dosyalarında yer almadan belirlenmiş olduğu görülmüştür. Muhammen kira bedellerinin tespitine ilişkin dayanaklarının ihale dosyalarında yer almaması, kira bedelinin tespitine ilişkin doğru bir yöntem izlenip izlenmediği konusunda belirsizlik yaratmaktadır.
İdare tarafından, gerekli işlemlerin bulguda belirtilen şekilde mevzuata uygun olarak yerine getirileceği belirtilmiştir.
Bu itibarla, kira bedellerinin uzman kuruluşlardan veya bilirkişilerden yararlanılarak rayiçlere uygun olarak tespit edilmesi ve bunun dayanaklarının da eklendiği bir hesap tutanağının düzenlenmesi gerekmektedir.