ÖZET: Belediye taşıtlarının kayıtlarında tespit edilen tutarsızlıklar, 2022 yılı Sayıştay denetim raporlarında ortaya konmuştur. Yapılan incelemeler sonucunda, belediye adına tescil edilen araçlar ile fiilen kullanılanlar arasında önemli bir uyumsuzluk olduğu belirlenmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun ilgili maddeleri, kamu kaynaklarının etkin ve hukuka uygun bir şekilde yönetilmesini zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda, belediyenin sahip olduğu araçların trafik tescilinin yapılması ve taşınır kayıtlarının düzenli olarak güncellenmesi gerekmektedir.

Denetim bulguları, belediyenin envanterinde yer alan bazı araçların hurdaya ayrılmış veya satılmış olmasına rağmen hala tescilinin devam ettiğini göstermektedir. Toplamda 8 aracın durumu, Noterler Birliği kayıtları ile karşılaştırıldığında, bu araçların tescil işlemlerinin güncellenmediği anlaşılmaktadır. Ayrıca, bazı eski araçların durumu hakkında herhangi bir kayıt bulunmamaktadır. Bu durum, hukuki ihtilafların önlenmesi açısından ciddi bir risk teşkil etmektedir.

Belediye, bu sorunları çözmek amacıyla bir araştırma komisyonu kurulduğunu ve gerekli işlemlerin yapılacağını ifade etmiştir. İlgili mevzuat çerçevesinde, envanter uyumsuzluklarının giderilmesi ve tescil işlemlerinin tamamlanması önem arz etmektedir. Bu adımlar, belediyenin mali yönetiminde şeffaflık ve hesap verebilirlik sağlanmasına katkıda bulunacaktır.

BULGU: Belediye Taşıtlarının Kayıtlarında Tutarsızlık Olması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediyenin taşıtlarına ilişkin envanter kayıtları ile Noterler Birliği trafik tescil kayıtlarının karşılaştırılması sonucu; Belediye adına tescil edilmiş taşıtlar ile fiilen kullanılan taşıtlar arasında uyumsuzluk olduğu görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesinde; her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu olduğu hüküm altına alınmıştır. Aynı Kanun’un 48’inci maddesinde ise; kamu idarelerine ait malları edinme, kiralama, tahsis, yönetim, kullanma ve elden çıkarma işlemleri, mevzuatında öngörülen kurallar dahilinde hizmetin amacına uygun olarak verimlilik ve tutumluluk ilkesine göre yapılacağı ve bu ilkeye aykırı eylem ve işlemlerden doğacak zararlardan, malların yönetimi veya kullanılması hususunda yetki verilenlerin sorumlu olacağı hükmü yer almaktadır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun “Kişisel sorumluluk ve zarar” başlıklı 12’nci maddesinin birinci fıkrasında; Devlet memurlarının, görevlerini dikkat ve itina ile yerine getirmek ve kendilerine teslim edilen Devlet malını korumak ve her an hizmete hazır halde bulundurmak için gerekli tedbirleri almak zorunda oldukları ifade edilmektedir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri gereği; belediyenin sahip olduğu araçların trafik tescili yapılmalı ve bu taşıtlar, taşınır kayıtları yapılmak suretiyle kurum envanterinde takip edilmelidir. Söz konusu tescil işlemlerinin takibi ve mevcut kullanım durumlarıyla uyumlu olması muhtemel hukuki ihtilafların önlenmesini de temin edecektir.
Belediyenin hesap ve işlemlerinin incelenmesi neticesinde; Belediyenin taşıt envanteri ile Noterler Birliği kayıtlarında belediye adına kayıtlı araç listesinin karşılaştırılması sonucu 8 adet aracın hurdaya ayrılmış veya satılmış olmasına rağmen belediye adına tescilinin devam ettiği, belediye adına tescilli eski tarihli 4 adet araca ilişkin ise hurdaya ayırma v.b. herhangi bir kayda rastlanmadığı ve bu araçların durumunun bilinmediği tespit edilmiştir.
Tablo 10: Hurdaya Ayrılmış veya Satılmış Olmasına Rağmen Belediye Adına Tescili Devam Eden Taşıtlar

S.No Plaka No Model Yılı Cinsi Durumu
1 06EA433 1966 Kamyon (Açık Kasa) Satış
2 06PK962 1977 Otomobil Hurdaya Ayırma
3 06TT541 1979 Kamyonet (Kapalı Kasa) Hurdaya Ayırma
4 06VK279 1981 Kamyon (Damperli) Hurdaya Ayırma
5 06ZN619 1984 Kamyon (Çöp Aracı) Hurdaya Ayırma
6 06F5741 1986 Kamyon (Damperli) Satış
7 06M0554 1987 Kamyon (Tanker) Satış
8 06MLC45 1993 Kamyon (Çöp Aracı) Satış

Tablo 11: Belediye Adına Tescili Devam Eden ve Hurdaya Ayırma vb. İşlemler Yapılmayan Taşıtlar

S.No Plaka No Model Yılı Cinsi Durumu
1 06AE630 1962 Kamyonet Bilinmiyor
2 06KC764 1962 Otomobil Bilinmiyor
3 06NN765 1976 Kamyonet Bilinmiyor
4 06FBM67 1992 Kamyonet(Çift Kabinli) Bilinmiyor

Taşıtlara ilişkin envanter uyumsuzlukları yukarıdaki tablolarda yer almakta olup elde edilen bilgilere göre belediye envanterinde bulunmayan araçların ilgili mevzuatına göre devir ve tescil işlemlerinin yapılması gerekmektedir. Bununla beraber belediye söz konusu husus ile ilgili olarak araştırma komisyonunun kurulduğunu ve gerekli işlemlerin yapılacağını belirtmiştir.