Belediye ve Belediye Şirket Personelinin Çeşitli Kurum ve Kuruluşlarda Mevzuata Aykırı Olarak Görevlendirilmesi (Sayıştay)

BULGU: Belediye ve Belediye Şirket Personelinin Çeşitli Kurum ve Kuruluşlarda Mevzuata Aykırı Olarak Görevlendirilmesi

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Bodrum Belediyesinde ve Belediyeye ait şirketlerde çalışan 32 personelin (9 belediye personeli, 23 şirket personeli), çeşitli kurum, kuruluş, spor kulübü ve vakıflarda mevzuata aykırı şekilde görevlendirildiği görülmüştür.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun; “Kurumlar arası geçici süreli görevlendirme” başlıklı Ek 8’inci maddesinde; “Memurlar, geçici görevlendirme yapmak isteyen kurumun talebi ve çalıştıkları kurumun izni ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarında aşağıda belirtilen şartlarla geçici süreli olarak görevlendirilebilir:
Yurtdışında görevlendirilen güvenlik görevlileri hariç olmak üzere, memurun görevlendirileceği kurumda göreve ilişkin 4 üncü ve daha yukarı bir dereceden boş bir kadronun bulunması şarttır.
Geçici süreli görevlendirilen memurlar, geçici süreli olarak görevlendirildikleri kurumların mevzuatına uymakla yükümlüdür.
Geçici süreli olarak görevlendirilen memurlar, yurtdışında görevlendirilen güvenlik görevlileri hariç olmak üzere, aylıkları ile diğer malî ve sosyal haklarını kurumlarından alır. Bu memurların kadroları ile ilişkileri, kendi sınıf ve derecelerindeki terfi ve emeklilik hakları devam eder.
Geçici süreli görevlendirme süresi bir yılda altı ayı geçemez. Yurtdışında görevlendirilen güvenlik görevlileri için geçici görevlendirme süresi en çok iki yıldır; gerekli görülmesi hâlinde bu süre bir katına kadar uzatılabilir.
Geçici süreli görevlendirmenin, memurların göreviyle ilgili olması şarttır.
Geçici süreli görevlendirmede memurun muvafakati aranır.
Birinci fıkrada belirtilen hâller dışında memurlar, kamu yararı ve hizmet gerekleri sebebiyle ihtiyaç duyulması hâlinde kurumlarınca, Devlet Personel Başkanlığının uygun görüşü alınarak diğer kamu kurum ve kuruluşlarında altı aya kadar geçici süreli olarak görevlendirilebilir.” denilmektedir.
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 25’inci maddesinde ise; “Hâkim ve savcılar ile bu meslekten sayılanlar hariç olmak üzere, statülerine bakılmaksızın bir kadro veya pozisyona dayalı olarak kamu kurum veya kuruluşlarında istihdam edilenler, kurumlarının muvafakatiyle bir yılı geçmemek üzere diğer kamu kurum ve kuruluşlarında geçici görevlendirilebilir. Bu süre birer yıl olarak uzatılabilir.
Kamu kurum veya kuruluşlarının emrine geçici görevlendirilenler mali ve sosyal hak ve yardımlarını kurumlarından alırlar. Bunlar bu şekilde görevlendirildikleri süre boyunca kurumlarından aylıklı izinli sayılırlar.
Kurum veya kuruluşların kadro veya pozisyonlarına geçici görevlendirmenin yapılabilmesi için, görevlendirileceklerin ilgili mevzuat uyarınca kadro veya pozisyona asaleten atanmada aranan, asaleten atanmada sınav şartı aranılan kadro veya görevler için bu sınavlara girebilme hakkının elde edilmiş olması dahil, tüm şartları bir arada taşımaları gerekir. Bu şekilde görevlendirilenler görevlendirildikleri kadro veya pozisyon için öngörülen mali ve sosyal hak ve yardımlardan emsali personel gibi faydalandırılır. Bunlar geçici görevlendirildikleri süre boyunca kurumlarından aylıksız izinli sayılırlar. Bunların Sosyal Güvenlik Kurumu ile ilişkileri kendi kurumlarındaki statüleri dikkate alınarak devam ettirilir.
Geçici görevlendirilenlerin özlük hakları devam eder ve bu süreler terfi ve emekliliklerinde hesaba katılır. Terfileri başkaca bir işleme gerek kalmaksızın süresinde yapılır. Bunların geçici görevlendirildikleri kurumda geçirdikleri süreler kendi kurumlarında geçirilmiş sayılır. Akademik unvanların kazanılması için gerekli şartlar saklıdır.
Bu maddeye göre görevlendirilenler, görevlendirildikleri kurumların mevzuatına uymakla yükümlüdür.
Toplamda altı ayı geçen görevlendirmelerde personelin muvafakatinin de alınması şarttır.
Kanunlarda yer alan geçici görevlendirme hükümleri saklıdır.
Bu madde kapsamında görevlendirmeye ilişkin usul ve esaslar Devlet Personel Başkanlığınca hazırlanarak Cumhurbaşkanınca yürürlüğe konulacak yönetmelikle belirlenir.” denilmektedir.
4857 sayılı İş Kanunu’nun “Geçici İş ilişkisi” başlıklı 7’nci maddesinde, işçilerin hangi şartlarda ve usulde geçici şekilde görevlendirilebileceği düzenlenmiş olup; geçici iş ilişkisinin özel istihdam bürosu aracılığıyla ya da holding bünyesi içinde veya aynı şirketler topluluğuna bağlı başka bir işyerinde görevlendirme yapılması şeklinde olabileceği hüküm altına almıştır.
Yukarıda yer alan düzenlemelerden anlaşılacağı üzere, mevzuatta geçici personel görevlendirilmesi hususu yer almakla birlikte, bu görevlendirmelerin sıkı şartları ve usulleri bulunmaktadır.
Bununla birlikte belediyeler tarafından personel ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla kurulan ve hizmet alımı karşılığında kendilerine ödeme yapılan belediye şirketlerinin, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine tabi olarak faaliyetlerini yürüttüğü ve görev yapan personellerin de İş Kanunu hükümlerine tabi olduğu açıktır.
Yapılan inceleme neticesinde, belediye bünyesinde bulunan personellere ilişkin görevlendirmelerin, yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerindeki şartlara uyulmaksızın gerçekleştirildiği; belediye şirket personellerine ilişkin görevlendirmelerin ise yasal dayanaktan yoksun bir şekilde yapıldığı görülmüş olup; yapılan görevlendirmelerde yalnızca personel ihtiyacı olan kurum ve kuruluşun personel talep yazısı ve belediye tarafından görevlendirmeye onay veren başkanlık oluru bulunduğu anlaşılmıştır.
Diğer taraftan, Bodrum İlçesinin mahalli müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamakla görevli olan Bodrum Belediyesinin, bu ihtiyaçları karşılayabilmek amacıyla istihdam ettiği personelleri, özellikle nüfusun yoğunlaştığı yaz aylarında sayıca yetersiz gelebilmekte iken belediyeden çeşitli kurum ve kuruluşlara personel görevlendirilmesi, personel planlamasında problem olduğu sonucunu ortaya çıkarmaktadır.
Bununla birlikte tablosu aşağıda verilen kurum dışında görevlendirilen bazı personellerin, belediye ve şirket bünyesinde işe başlamalarından kısa süre sonra görevlendirilme adı altında farklı kurum ve kuruluşlara geçiş yaptığı, gidilen kurum ve kuruluşun personeli gibi hareket ederek yıllarca çalıştıkları, söz konusu husus ise mevzuata aykırı yapılan tüm bu görevlendirmelerin, bir istihdam şekli olarak kullanıldığını göstermektedir.
Tablo 9: Kurum Dışında Görevlendirilen Personel Tablosu

Kamu idaresi cevabında, Kurumumuzca geçici görevlendirilen personeller tekrar gözden geçirilecek olup; kanuni dayanağı olmayanların geçici görevlendirmelerinin iptal edilmesi hususunda çalışmaların başlatılacağı ifade edilmiştir.
Bu itibarla, yukarıdaki mevzuat hükümleri ve açıklamalardan da anlaşılacağı üzere; belediye kadrosunda bulunan personellerin geçici olarak görevlendirilebilmesi için şartlar açıkça düzenlenmiş olup, bu şartlara uyulmadan herhangi bir şekilde görevlendirme yapılmaması; belediye şirket personeli açısından ise geçici görevlendirmeye yönelik herhangi bir yasal dayanağı bulunmayan bu uygulamaya son verilmesi; bu itibarla Bodrum Belediyesi hizmet birimleri ile yapılacak bir çalışma ile hizmetine ihtiyaç duyulan personel sayısının gerçekçi olarak tespitinin yapılarak ihtiyacın üzerinde personel çalıştırılmaması gerekmektedir.