|
ÖZET: 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları, belediyenin kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis ettiği taşınmazların muhasebe kayıtlarının yapılmadığını ortaya koymuştur. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 47. maddesi, kamu idarelerinin taşınmazlarını birbirlerine tahsis edebileceğini belirtirken, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 75. maddesi, belediyelerin taşınmazlarını kamu kurumlarına devretme veya tahsis etme yetkisini düzenlemektedir. Ancak, tahsis edilen taşınmazların muhasebe kayıtları eksik kalmıştır.
Yapılan incelemelerde, diğer kamu idarelerine 72 taşınmaz tahsis edildiği, fakat bu tahsislere ilişkin muhasebe kayıtlarının hiç yapılmadığı tespit edilmiştir. Kamu idaresinin tahsis edilen taşınmazların kayıtlı değerleri hakkında yeterli bilgiye sahip olmadığı ve değer tespit çalışmasının henüz gerçekleştirilmediği görülmüştür. Bu durum, mali tablolara olan etkilerin net bir şekilde belirlenmesini engellemektedir. Sonuç olarak, taşınmazların etkin yönetimi ve izlenebilirliği için, tahsis edilen taşınmazların muhasebe kayıtlarının ilgili düzenlemelere uygun olarak yapılması gerekmektedir. Bu, muhasebenin temel ilkelerinden biri olan tam açıklama ilkesinin sağlanması açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Belediyece Kamu Kurum ve Kuruluşlarına Yapılan Taşınmaz Tahsislerinin Muhasebe Kayıtlarının Yapılmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin diğer kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis ettiği taşınmazların muhasebe kayıtlarının yapılmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Taşınmaz tahsisi” başlıklı 47’nci maddesinde kamu idarelerinin, kanunlarında belirtilen kamu hizmetlerini yerine getirmek amacıyla mülkiyetlerindeki taşınmazları birbirlerine tahsis edebileceği hüküm altına alınmıştır.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75’inci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde, belediyelerin kendilerine ait taşınmazları, asli görev ve hizmetlerinde kullanılmak üzere bedelli veya bedelsiz olarak kamu kurum ve kuruluşlarına devredebileceği veya süresi yirmi beş yılı geçmemek üzere tahsis edebileceği belirtilmiştir.
Tahsis işleminin konusu olan taşınmaz mal, kamu hizmetinin ifası amacıyla ilgili idarenin kullanımına bırakıldığından tahsis yapan ve yapılan idarelerin, bu kaynakların tam ve doğru olarak raporlanmasını sağlamak için tahsis işlemini muhasebeleştirmesi gerekmektedir.
Nitekim Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 188 ve 192’nci maddelerinde de tahsis edilen taşınmazların niteliğine göre, 250 Arazi ve Arsalar Hesabı veya 252 Binalar Hesabında takip edileceği hükmüne yer verilmiştir. Anılan Yönetmelik’in 189 ve 193’üncü maddelerinde ise tahsis işleminin muhasebe kayıtlarının nasıl yapılacağı ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Buna göre; İdare tarafından tahsis edilen taşınmazların, kayıtlı değerleri üzerinden 252.02 Binalar veya 250.02 Arazi ve Arsalar Hesabına alacak, 500.11 Net Değer Hesabına borç; ayrılmış amortisman tutarlarının da 500.13 Net Değer Hesabına alacak, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç kaydedilmesi gerekmektedir.
Tahsise konu edilen taşınmaz işlemleri üzerinde yapılan incelemelerde, diğer kamu idarelerine yetmiş iki (72) adet taşınmaz tahsis edildiği, ancak söz konusu tahsislere ilişkin muhasebe kayıtlarının hiç yapılmadığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi tarafından tahsis edilen taşınmazların tamamının kayıtlı bedeli olmadığı ve henüz kapsamlı bir değer tespit çalışması yapılmadığı için tahsis edilen taşınmazların kayıtlı bedellerine ilişkin tam bir tutar belirlenememiştir. Bu nedenle, hatanın mali tablolara olan etkisi net olarak bilinememektedir.
Kamu İdaresi belirtilen hususa ilişkin çalışmalara başlanılacağı belirtilmiş olmakla birlikte, İdarenin taşınmaz hesapları bakımından 2022 yılı mali tablolarında oluşan hatayı düzeltici etkisi bulunmamaktadır.
Sonuç olarak, taşınmazların iyi yönetilmesi ve izlenebilmesi için tahsis edilen veya tahsisli kullanılan taşınmazların, muhasebenin temel kavramlarından biri olan tam açıklama kavramı gereğince ilgili düzenlemelerde belirtilen şekilde muhasebe kayıtlarının yapılması sağlanmalıdır.