|
ÖZET: Belediyeler adına gerçekleştirilen harcamaların tahsil edilmemesi, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında önemli bir sorun olarak ortaya çıkmıştır. Yağmur sularının uzaklaştırılması, derelerin ıslahı ve hayvansal ile zirai su ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla yapılan harcamaların, ilgili belediyelerden geri alınmadığı tespit edilmiştir. 5393 sayılı Belediye Kanunu ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu, bu tür hizmetlerin yürütülmesi ve gerekli tesislerin kurulması konusunda belediyelere yetki vermektedir. Ancak, İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun, bu harcamaların tarifelere dahil edilemeyeceğini belirtmektedir.
Yapılan incelemelerde, ilçe belediyeleri adına gerçekleştirilen yağmur suyu uzaklaştırma harcamalarının 455.501.640,63 TL, büyükşehir belediyesi adına yapılan harcamaların ise 1.020.765.342,95 TL olduğu ve toplamda 1.476.266.983,58 TL tutarındaki tahsilatların henüz yapılmadığı görülmüştür. Bu durum, İdarenin mali yapısını olumsuz etkilemekte ve gerekli yatırımları gerçekleştirmesini engellemektedir. Kamu İdaresi, ilgili belediyelerden tahsilatların yapılmaya başlandığını bildirmiştir. Sonuç olarak, bu harcamaların ilgili belediyelerden tahsil edilmesi, kamu hizmetlerinin sürdürülebilirliği açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Belediyeler Adına Yapılan Harcamaların Tahsil Edilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
Yağmur sularının uzaklaştırılması, derelerin ıslahı ile hayvansal ve zirai amaçlı su ihtiyaçlarının karşılanması için yapılan harcamaların ilgili belediyelerden tahsil edilmediği görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin yetkileri ve imtiyazları” başlıklı 15’inci maddesinde, atık su ve yağmur suyunun uzaklaştırılmasının sağlanması ve bunlar için gerekli tesislerin kurulması ile işletilmesi yetkisi belediyelere verilmiştir.
5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun “Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7’nci maddesinde, su ve kanalizasyon hizmetlerini yürütmek, bunun için gerekli baraj ve diğer tesisleri kurmak, kurdurmak, işletmek ve derelerin ıslahını yapmak ve hayvancılığı desteklemek amacıyla her türlü faaliyet ve hizmette bulunma görevinin büyükşehir belediyesinde olduğu belirtilmiştir.
2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun’un “Yağmur sularının uzaklaştırılması” başlıklı 25’inci maddesinde ise; yağmur sularının uzaklaştırılması ile ilgili tesislerin yapılması veya bu tip tesislerin işletilmesi için yapılan gerekli harcamaların ilgili belediyelerce karşılanmak şartıyla su ve kanal idareleri tarafından yerine getirileceği ve bu tesislerin yapılması veya işletilmesine ilişkin harcamaların tarifelere dahil edilemeyeceği belirtilmiştir.
Su ve kanalizasyon hizmetleri, aboneler için ücret karşılığında yapılmakta ve bu hizmetten yararlananlar bunun bedelini ödemektedirler. Oysa yağmur suyunun uzaklaştırılmasına ilişkin yapılar, dere ıslahları ile hayvansal ve zirai amaçlı su sağlanmasına yönelik göletler su ve kanalizasyon idaresi tarafından yapılmakla birlikte buna ilişkin harcamalar tarifelere dahil edilememektedir. Bunun en önemli nedeni, bir kamu hizmeti olan bu işlerinin ilgili belediyelerin görev ve sorumluluğu altında olmasıdır. Bu sebeple, İdarece bu maksatla yapılan harcamaların ilgili belediyelerden alınması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, İdare tarafından ilçe belediyeleri adına yapılan yağmur sularının uzaklaştırılmasına yönelik harcamaların 455.501.640,63 TL, büyükşehir belediyesi adına yapılan yağmur sularının uzaklaştırması, dere ıslahları ve gölet yapımına ilişkin harcamaların ise 1.020.765.342,95 TL olduğu ve toplamda 1.476.266.983,58 TL olan tutara ait tahsilatların henüz yapılmadığı görülmüştür.
İdarenin söz konusu işler kapsamında katlandığı maliyetlere ilişkin bedelleri tam ve zamanında alamaması, yapmakla yükümlü olduğu yatırımları yapamamasına ve mali yapısının olumsuz yönde etkilenmesine neden olmaktadır.
Kamu İdaresi cevabında; ilgili belediyelerden tahsilatların yapılmaya başlanıldığı belirtilmiştir.
Sonuç olarak, yağmur sularının uzaklaştırılması, dere ıslahları ile hayvansal ve zirai amaçlı su ihtiyaçlarının karşılanması için yapılan harcamaların ilgili belediyelerden tahsil edilmesi gerekmektedir.