BULGU: Belediyeler Tarafından Mükelleflerden Tahsil Edilerek İl Özel İdaresine Gönderilmesi Gereken Kültür Katkı Paylarının ve Bildirimlerinin İlgili Belediyelerden Düzenli Olarak Alınamaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Özel İdaresi

Batman sınırları içerisinde yer alan il, ilçe ve belde belediyelerince mükelleflerden tahsil edilen emlak vergisinin % 10’u tutarındaki Kültür Katkı Payının 2021 yılı ve öncesinde il özel idaresine gönderilmesinin düzenli yapılmadığı ve bilgisinin düzenli verilmediği, zamanında gönderilmeyen kültür katkı paylarına mevzuatın belirlediği gecikme zammının tatbik edilemediği görülmüştür.
2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 12’nci maddesine göre; belediyelerin ve il özel idarelerinin görev alanlarında kalan kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi amacıyla kullanılmak üzere, mükellef hakkında tahakkuk eden emlak vergisinin % 10’u nispetinde, Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Katkı Payı tahakkuk ettirilir ve ilgili belediyesince emlak vergisi ile birlikte tahsil edilir. Tahsil edilen miktar, il özel idaresi tarafından açılacak özel hesapta toplanır ve bu pay valinin denetiminde kullanılır.
Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun “Taşınmaz kültür varlıklarının onarımına yardım sağlanması ve katkı payı” başlıklı 12’nci maddesinin 6’ncı fıkrası ile Taşınmaz Kültür Varlılarının Korunmasına Ait Katkı Payına Dair Yönetmelik’in “Katkı Payı” başlıklı 6’ncı maddesindeki mevzuat hükümlerine göre;
Mükelleften tahsil edildiği ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar kültür katkı payının il özel idarelerine bir bildirim ile beyan edilerek aynı süre içerisinde gönderilmesinin gerektiği,
Tahsil edilen katkı payının süresi içinde il özel idareye aktarılmasından belediye başkanı ve hesap işleri müdürü birlikte sorumlu olacağı,
Tahsil edilen katkı payının süresi içinde il özel idareye aktarılmaması veya katkı payının başka amaçla kullanılması halinde sorumlular hakkında yasal işlem yapılacağı,
Katkı payının belirtilen süre içerisinde il özel idarelerine yatırılmaması durumunda 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre gecikme zammı tatbik edilerek tahsil edileceği ve bu sebeple daha yüksek rakamlar ödenmek zorunda kalınacağı hususları, önem arz etmektedir.
Ayrıca İl Özel İdaresine İller Bankası marifetiyle ve diğer yollarla zaman zaman yapılan kültür payı tahsilatlarının hangi belediyeye ait olduğu ayrıştırılarak ilgili belediyenin hesabından düşülerek kayda alınması ve kalanına gecikme zammının tatbikine devam edilmesi gerekmektedir.
İl Özel İdaresince, yıllar itibarıyla kültür katkı payını zamanında göndermeyen belediye başkanlıklarına uyarı yazıları yazılmış olmasına rağmen, konunun çözüme kavuşturulamadığı görülmüştür.
Kamu idaresi cevabından bulguda belirtildiği üzere işlem yapılmaya başlandığı anlaşıldığından bulgu konusu hususun devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir.
Yukarıda belirtilen tüm bu hükümlere istinaden belediyelerden gönderilecek olan kültür katkı payının takibinin il özel idaresince düzenli ve etkili bir biçimde yapılması, zamanında gönderilmeyen kültür katkı payına gereken gecikme zammının tatbik edilerek 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerinin işletilmesi ve gönderilmesinin sağlanması gerekmektedir.


ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Batman il sınırları içerisindeki belediyelerin mükelleflerden tahsil ettikleri emlak vergisinin %10’u olan Kültür Katkı Payı’nın düzenli olarak İl Özel İdaresine gönderilmediğini ortaya koymuştur. Bu durum, gecikme zammının uygulanamamasına ve yasal sorumlulukların yerine getirilmemesine yol açmaktadır. Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu gereğince, tahsil edilen katkı payının zamanında aktarılmaması halinde yasal işlemler yapılması gerektiği vurgulanmaktadır. İl Özel İdaresi, bu sürecin düzenli takibini sağlamakla yükümlüdür.