Belediyelerin meralar üzerinde yararlanma hakkı ve pasif dava ehliyeti bulunduğu (Yargıtay)

“İçtihat Metni”

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 28/04/2014 gününde verilen dilekçe ile tapu kaydındaki şerhin terkini talebi üzerine bozma ilamına uyularak yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 14/11/2018 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davalı Hazine vekili ve dahili davalılar … vekili ile Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

_ K A R A R _

Davacı vekili, dava konusu … Köyü 164 ada 28 parsel sayılı taşınmazın kadastro çalışmaları sırasında 6831 sayılı Kanunun 2/B maddesi uyarınca orman sınırları dışına çıkartılarak 06/07/2010 tarihinde Hazine adına zeytinlik olarak tescil edildiğini, taşınmazda zilyet olan ve hak sahipliği tespit edilen İsmet Kaya’nın hak sahipliğini davacıya devrettiğini, davacının taşınmazın hak sahiplerine satışını düzenleyen 6292 sayılı Yasadan yararlanabilmek amacıyla 02/10/2012 tarihinde … Mal Müdürlüğüne başvurduğunu ve başvuru bedelini ödediğini, iki yıla yakın bir süre geçmesine rağmen Mal Müdürlüğü tarafından satışa dair bir davet almadığını belirterek, 164 ada 28 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydının beyanlar hanesindeki “Mera Komisyonunun 22/01/2010 tarihli ve 343-712 sayılı yazılarına göre mera olarak tahsisi yapılmıştır.” şerhinin kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.
Davalı Hazine vekili, zamanaşımı, hak düşürücü süre, husumet itirazlarını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.
Hükmü, davalı Hazine vekili ve dahili davalılar vekilleri temyiz etmiştir.
Dava, beyanlar hanesindeki mera kaydının terkini istemine ilişkindir.
Hukuki nitelikleri itibariyle devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olan meralar özel mülkiyete konu olamazlar. Bu nedenle de mülkiyeti devlete ait olan yerlere ilişkin davayı Hazine açabileceği gibi meraların sınırları içinde bulunduğu ve yaralanma hakkı olan köy tüzel kişilikleri ve belediyelerin de dava açma hakları vardır.
4342 sayılı Mera Kanununun 6. maddesi hükmüne göre mera, yaylak ve kışlakların tespit, tahdit ve tahsisi işlemlerini Tarım ve Köyişleri Bakanlığı yapar. Mera Komisyonları ise illerde valinin görevlendireceği bir vali yardımcısı başkanlığında yasada sayılan kişilerden meydana gelir. Mera komisyonlarının tüzel kişiliği yoktur. Bu nedenledir ki mera komisyonu kararına karşı açılacak davalarda husumet, komisyona veya İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğüne değil mera komisyonunun yararına iş ve işlem yaptığı köy veya belediye tüzel kişilerine düşer.
Öte yandan, meraların çıplak mülkiyeti Hazineye, yararlanma hakkı ilgili köy veya belediyeye aittir. Bu nedenle Hazine ile yararlanma hakkı olan köy tüzel kişilikleri ve belediyelerin pasif dava ehliyeti mevcuttur.
Yukarıda değinilen ilkeler ışığında somut olaya gelince; mera komisyonunun 22/01/2010 tarihli kararı halen geçerliliğini korumaktadır. Bu komisyon kararının iptaline yönelik bir dava da bulunmamaktadır. Ortada yürürlükte bulunan bir mera komisyon kararı bulunmasına karşın taşınmazı satın alacağını belirten davacının aktif dava ehliyeti yoktur.
Bu durumda mahkemece, davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu nedenle kararın bozulması gerekmiştir.
SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, peşin yatırılan harcın istek halinde yatırana iadesine, kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 15/01/2020 tarihinde oy birliği ile karar verildi.