BULGU: Belediyenin Bütçe Gelirlerinde Tahsilat Oranının Düşük Olması
2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Belediyenin gelirlerinin takip ve tahsilinde mevzuatta belirlenen süreçlerin tam ve sağlıklı bir şekilde işletilmediği, bu nedenle bazı gelir kalemlerinde tahakkuk-tahsil oranının düşük kaldığı, bu durumun Belediyenin mali durumu üzerinde olumsuz etki oluşturduğu görülmüştür.
Kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde elde edilmesini sağlama sorumluluğu, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 10’uncu maddesi gereğince öncelikle üst yöneticidedir. Nitekim 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 38’inci maddesinde de belediyenin gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etme sorumluluğunun belediye başkanında olduğu açıkça hükme bağlanmıştır.
Üst yöneticiler bu sorumluluğun gereğini, 5018 sayılı Kanun’un 60’ıncı maddesinde açıkça görevli kılınan mali hizmetler birimi aracılığıyla yerine getirecektir. Anılan Kanun’un 38’inci maddesinde ise yetkili ve görevli olanların, ilgili kanunlarda öngörülen tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasından sorumlu olduğu ifade edilmiştir.
Bu doğrultuda Belediyenin vergi/kira/para cezası gelirlerinin de tahakkuk ve tahsil işlemlerinin mevzuata uygun olarak zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasına ilişkin görev ve sorumluluk üst yönetici ile Mali Hizmetler Müdürlüğündedir.
Yapılan incelemede, Belediyenin bazı alacaklarına ilişkin tahsilat oranlarının düşük kaldığı, bu durumun ise Belediyenin mali durumunu olumsuz etkilediği görülmüştür.
Tablo 11:Bazı Gelir Kalemlerinin Tahakkuk Tahsilat Oranı
| Gelir Türü | Toplam Tahakkuk (TL) (A) |
Yılı Net Tahsilatı (TL) (B) | Gelecek Yıla Devreden Tahakkuk (TL) | Tah. Tahsilat Oranı (%) (B/A) |
| Vergi ve Diğer Amme Alacakları Gecikme Zamları | 10.015.061,23 | 1.939.339,43 | 8.062.651,58 | 19 |
| Diğer İdari Para Cezaları | 3.383.698,55 | 1.092.501,09 | 2.266.771,07 | 33 |
| İşgal Harcı | 1.200.769,91 | 460.106,73 | 709.762,72 | 40 |
| İlan ve Reklam Vergisi | 1.744.681,38 | 792.716,34 | 949.094,18 | 45 |
| Arazi Vergisi | 379.693,73 | 172.787,19 | 203.603,50 | 46 |
| İşyeri ve Diğer Şekillerde Kullanılan Binalara Ait Çevre Temizlik Vergisi | 1.384.794,68 | 648.712,07 | 730.900,18 | 47 |
| Ecrimisil Gelirleri | 4.345.078,27 | 2.224.867,88 | 2.091.930,12 | 51 |
| Diğer Taşınmaz Kira Gelirleri |
9.707.639,05 | 6.005.677,29 | 3.535.628,01 | 63 |
Yukarıdaki tablodan da görüleceği üzere tahakkuk oranları bütün gelir çeşitlerinde çok düşük olarak gerçekleşmiştir.
Bu itibarla, iş ve işlemlerin yasal düzenlemelere uygun şekilde yapılmasını, kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanılmasını, mükellefler arasında vergi adaletinin sağlanmasını teminen, gelirlerin zamanında tahsilini sağlamaya yönelik sistemin kurulması, etkin bir şekilde işletilmesi ve hukuki prosedürlerin kanunlarda belirtilen süreler içinde uygulanması ile ilgili olarak üst yönetici ve ilgili birimlerce gerekli tedbirlerin alınması gerekmektedir.
| ÖZET: 2021 yılı Sayıştay Denetim Raporları, belediyenin bütçe gelirlerinde tahsilat oranlarının düşük olduğunu ortaya koymuştur. Gelirlerin takip ve tahsilinde mevzuatın gereklilikleri yerine getirilmediği için bazı kalemlerde tahakkuk-tahsil oranları istenilen seviyenin altında kalmıştır. Bu durum, belediyenin mali durumunu olumsuz etkilemektedir. Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Belediye Kanunu, gelirlerin zamanında ve eksiksiz tahsil edilmesinden üst yöneticiyi ve mali hizmetler birimini sorumlu kılmaktadır. Dolayısıyla, gerekli tedbirlerin alınması ve sistemin etkin bir şekilde işletilmesi önem arz etmektedir. |