Belediyenin Elektrik Borcunun Muhasebe Kayıtlarında Yer Almaması (Sayıştay)

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Kayıt zamanı ve

kullanılacak belgeler” başlıklı 50’nci maddesinde

“Bir ekonomik değer yaratıldığında, başka bir şekle dönüştürüldüğünde, mübadeleye konu edildiğinde, el değiştirdiğinde veya yok olduğunda muhasebeleştirilir. Bütün malî işlemlerin muhasebeleştirilmesi ve her muhasebe kaydının belgeye dayanması şarttır.”        Denilmektedir.

Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin Temel Muhasebe Kavramları ve İlkeleri bölümünün “Temel kavramlar” başlıklı 5 inci maddesinde; 

“Genel yönetim muhasebesi, muhasebe ilke ve kurallarının dayanağını oluşturan ve aşağıda belirtilen kavramlara göre yürütülür: 

…

1. e) Belgelendirme: Muhasebe kayıtları, gerçek durumu yansıtan ve usulüne uygun

olarak düzenlenmiş belgelere dayandırılır.

…”

Denilmektedir.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 320 Bütçe Emanetleri Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 217 inci maddesinde;

“Bu hesap, mali yıl içerisinde veya sonunda ödeme emri belgesine bağlandığı halde, nakit yetersizliği veya diğer sebeplerle ilgililerine ödenemeyen tutarların izlenmesi için kullanılır.

…” 

Aynı Yönetmeliği’n “Hesabın işleyişi” başlıklı 219 uncu maddesi 1 inci fıkrası a bendinde;

“1 – Bütçe gideri olarak tahakkuk ettirilen tutarlardan herhangi bir nedenle hak sahiplerine ödenemeyenler bir taraftan bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına ya da söz konusu tutar varlığa dönüştürülecek bir harcama unsuru ise ilgili varlık hesabına borç; diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak  kaydedilir.”

Aynı Yönetmeliği’n 322 Bütçeleştirilecek Borçlar Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” 220 nci maddesinde;

 (1) Bu hesap, mevzuatla yapılması öngörülen bir hizmet ve husus karşılığı olmak üzere gerçekleştiği halde; ödeneği bulunmaması ve benzeri nedenlerle bütçeye gider kaydedilemeyen borçların izlenmesi için kullanılır. 

…”

Aynı Yönetmeliği’n “Hesabın işleyişi” başlıklı 222 nci maddesi 1 inci fıkrası a bendinde;

“Mevzuatınca yapılması öngörülen bir hizmet ve husus karşılığı olmak üzere tahakkuk ettiği halde; ödeneği bulunmaması ve benzeri nedenlerle ödeme emrine bağlanamayan tutarlar, ödeneği temin edildiğinde bütçeye mal edilmek üzere, bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına veya ilgili varlık hesabına borç kaydedilir.” Denilmektedir.

 Yukarıda zikredilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, kurumun bütün malî işlemlerinin muhasebeleştirilmesi ve her muhasebe kaydının gerçek durumu yansıtan ve usulüne uygun olarak düzenlenmiş belgelere dayandırılması gerekir.

Yapılan incelemede, Kurumun DEDAŞ’a 31.12.2013 tarihi itibariyle 6.156.376,91 TL borcu olduğu halde bu borcun muhasebe kayıtlarında yer almadığı tespit edilmiştir.

Bu durum, mali tablolarda 322 bütçeleştirilecek borçlar hesabının 6.156.376,91 TL eksik görünmesine neden olmuştur.

 Kamu idaresi cevabında: Kurumun DEDAŞ’a olan elektrik borcunun muhasebe kaydı yapılacak.

 Sonuç olarak: Hatalı uygulama sonucunda; 2013 yılı mali rapor ve tablolarında 322 Bütçeleştirilecek Borçlar Hesabı 6.156.376,91 TL eksik değerle yeralmıştır. Bu durum, 2013 yılı mali rapor ve tablolarının doğruluk ve güvenilirliğini etkilemektedir.