|
ÖZET: Belediyenin Gecekondu Kanunu kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmediği, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda ortaya konmuştur. Rapor, belediye sınırları içinde bazı işletmelerin kaldırımları, yolları, parkları ve yeşil alanları işgal ettiğini, ayrıca bu alanlarda kaçak yapıların inşa edildiğini ve bu yapıların yaya geçişini engelleyerek yayaların güvenliğini tehdit ettiğini belirtmektedir. 775 sayılı Gecekondu Kanunu’nun ilgili maddeleri, izinsiz yapıların yıkımını zorunlu kılmakta ve belediyelere bu konuda sorumluluk yüklemektedir.
Muratpaşa Belediyesi sınırlarında, Gecekondu Kanunu’na aykırı olarak tespit edilen 40 işletmeden 33’ünde yasal süreçlerin başlatıldığı, ancak 7’sinde henüz herhangi bir işlem yapılmadığı gözlemlenmiştir. İşgallerin çoğunlukla kafeler, restoranlar ve oteller tarafından gerçekleştirildiği, bu alanların kendi mülkleri gibi kullanıldığı veya üçüncü şahıslara otopark olarak tahsis edildiği anlaşılmaktadır. Bu alanlar, belediyenin veya devletin mülkiyetinde olup, işgalcilerin parsel sınırları dışında yer almaktadır. Sonuç olarak, belediyenin bu işgallerle ilgili olarak acilen denetim yapması ve gerektiğinde yıkım işlemlerini gerçekleştirmesi gerekmektedir. Kamu idaresinin, yasal süreçlerin devam ettiğini belirtmesi, bu durumun çözümüne yönelik atılması gereken adımları geciktirmemelidir. |
BULGU: Belediyenin Gecekondu Kanunu’nda Sayılan Görevlerini Yerine Getirmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye sınırları içerisinde yer alan kaldırımların, yolların, parkların ve yeşil alanların bir kısmının bazı işletmeler tarafından işgal edildiği, bu alanlara kaçak yapıların inşa edildiği, söz konusu yapıların yaya geçişini engellediği ve bazı durumlarda yayaların can güvenliğini tehlikeye attığı tespit edilmiştir.
775 sayılı Gecekondu Kanunu’nun “Yeniden gecekondu yapımının önlenmesi” başlıklı 18’inci maddesinde:
“Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra, belediye sınırları içinde veya dışında, belediyelere, Hazineye, özel idarelere, özel bütçeli dairelere ait arazi ve arsalarda veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerde yapılacak, daimi veya geçici bütün izinsiz yapılar ve varsa çevreleyen tel örgü, çit, duvar gibi yapılar da dâhil inşa sırasında olsun veya iskan edilmiş bulunsun, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı, belediyeler veya il özel idarelerince yıkım kararı alınır. Alınan karar 7 gün içerisinde belediye veya idarelerce ilgililerine iadeli taahhütlü olarak tebliğ edilir. Tebliğ edilemediği durumlarda, yıkım kararının bir örneği yıkımı yapılacak yapıya asılır ve ilgili muhtarlığa bir örneği bırakılır. Bu tarih, kararın tebliğ tarihi yerine geçer. Tebliğ tarihinden 15 gün sonra belediye veya il özel idaresi tarafından derhal yıktırılır. Devlet ormanları hakkında 31/8/1956 tarihli ve 6831 sayılı Orman Kanunu hükümleri saklıdır.
Yıkım sırasında lüzum hasıl olduğunda, belediyeler ilgili mülkiye amirlerine başvurarak yardım istiyebilirler. Mülkiye amirleri, izinsiz yapıların yıkım güvenliğinin sağlanması konusunda yükümlüdürler.
Özel kişilere veya bu maddenin 1 inci fıkrasında sözü geçenler dışındaki tüzel kişilere ait arazi ve arsalar üzerinde yapılacak izinsiz yapılar hakkında, arsa sahiplerinin yazılı müracaatları üzerine ve mülkiyet durumlarını tevsik etmeleri şartiyle bu madde hükümleri, aksi halde genel hükümler ve 3194 sayılı İmar Kanunu hükümleri uygulanır.” hükmü yer almaktadır.
Buna göre belediye sınırları içinde, belediyenin veya devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerler ile sit alanlarında yapılacak, daimi veya geçici bütün izinsiz yapıların, inşa sırasında veya iskan sonrasında belediyeler tarafından yıkım kararı alınması ve kararının tebliğ işlemleri tamamlandıktan sonra da söz konusu yapıların belediyelerce derhal yıkılması zorunludur. Aksi takdirde meydana gelebilecek zararlardan ve doğabilecek sonuçlardan idareler sorumlu olacaktır.
Muratpaşa Belediyesi sınırları içerisinde 775 sayılı Gecekondu Kanunu’na aykırı olan 40 adet işletme tespit edilmiştir. Bu alanların 33’ünde aykırılıkların ya giderildiği ya da mahkeme yoluyla yargı sürecine taşındığı, kalan 7 yerde ise henüz herhangi bir işlemin yapılmadığı tespit edilmiştir.
Yerinde yapılan incelemelerde bahsi geçen yerlerdeki işgallerin sebebinin; kafeler, restoranlar, oteller tarafından bu yerlerin kendi alanları gibi kullanılması veya üçüncü kişiler tarafından otopark olarak kullandırılması olarak görülmüştür. Bu alanlar, işgalcilerin parsel sınırları içerisinde olmayıp belediyenin veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerler ile sit alanlarından oluşmaktadır.
Kamu İdaresinin cevabında; bulgu konusu 7 adet yer için yasal süreçlerin devam ettiği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, Belediye tarafından bu işgallerle ilgili olarak derhal denetim yapılması ve gerektiğinde yıkım işlemlerinin gerçekleştirilmesi gerekmektedir.