ÖZET: Belediyenin, Hayvanları Koruma Kanunu çerçevesinde hayvan bakımevleri kurmadığı ve bu amaçla gerekli kaynakları ayırmadığı tespit edilmiştir. 5199 sayılı kanunun ek 1. maddesi, büyükşehir belediyeleri ile nüfusu 25 bini aşan diğer belediyelerin, sahipsiz veya güçten düşmüş hayvanların korunması ve rehabilitasyonu için bakımevleri kurma yükümlülüğünü belirtmektedir. Geçici 4. madde ise, bu yükümlülüğün yerine getirilmesi için belirli tarihler vermektedir; büyükşehir belediyeleri için 31 Aralık 2022, diğer belediyeler için ise 31 Aralık 2024 tarihine kadar bu bakımevlerinin kurulması gerekmektedir.

Denetim raporları sonucunda, ilgili belediyenin belirtilen tarihe kadar hayvan bakımevi kurmadığı ve mevzuatta öngörülen kaynak ayırma yükümlülüğünü yerine getirmediği ortaya çıkmıştır. Kamu idaresi, bu bulguyu kabul ederek hayvan bakımevi, rehabilitasyon merkezi ve doğal yaşam alanı kurulmasına yönelik çalışmalara başladığını bildirmiştir.

Sonuç olarak, belediyenin sahipsiz veya güçten düşmüş hayvanların korunması ve rehabilitasyonu için gerekli hayvan bakımevlerini kurması ve bu amaçla yeterli bütçe ayırması yasal bir zorunluluktur.

BULGU: Belediyenin Hayvanları Koruma Kanunu Gereği Kurması Gereken Hayvan Bakımevleri Kurmaması ve Bu Amaç İçin Kaynak Ayırmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Belediyenin, sahipsiz veya güçten düşmüş ya da tehlike arz eden hayvanların korunması ve bakımının yapılması ile rehabilitasyonunun sağlanması amacıyla hayvan bakımevleri kurmadığı ve bu amaç için mevzuatta belirtilen ölçüde kaynak ayırmadığı görülmüştür.

5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu’nun ek 1’inci maddesinde;

“Büyükşehir belediyeleri, il belediyeleri ve nüfusu yirmi beş bini aşan büyükşehir ilçe belediyeleri ile diğer belediyeler, sahipsiz veya güçten düşmüş ya da tehlike arz eden hayvanların korunması ve bakımının yapılması ile rehabilitasyonunun sağlanması amacıyla hayvan bakımevleri kurar.”

Söz konusu Kanun’un geçici 4’üncü maddesinde ise;

“Büyükşehir belediyeleri, il belediyeleri ve nüfusu yetmiş beş bini aşan belediyeler 31/12/2022, diğer belediyeler ise 31/12/2024 tarihine kadar ek 1 inci maddenin birinci fıkrasında belirtilen hayvan bakımevlerini kurmakla yükümlüdür.

Belediyeler bu madde yürürlüğe girdikten sonra üç yıl süreyle birinci fıkra gereğince hayvan bakımevleri kurmak ve rehabilitasyon işlemlerini gerçekleştirmek için kesinleşmiş en son bütçe gelirlerinin binde beşi oranında kaynak ayırır. Bu oran büyükşehir belediyelerinde binde üç olarak uygulanır. Bu fıkra uyarınca ayrılan ödenekler başka bir amaç için kullanılamaz.” Denilmektedir.

Yapılan incelemelerde; Belediye tarafından bu amaç için mevzuatta belirtilen ölçüde kaynak ayırmadığı ve 31.12.2024 tarihine kadar kurmakla yükümlü olduğu hayvan bakımevini kurmadığı tespit edilmiştir.

Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususa katıldığını ve Hayvan Bakımevi, Rehabilitasyon merkezi ve doğal yaşam alanı kurulmasına başlandığını ifade etmiştir.

Sonuç olarak, Belediyenin sahipsiz veya güçten düşmüş ya da tehlike arz eden hayvanların korunması ve bakımının yapılması ile rehabilitasyonunun sağlanması amacıyla hayvan bakımevleri kurması, bu amaç için mevzuatta belirtilen ölçüde kaynak ayırması gerekmektedir.