|
ÖZET: Belediyenin bankalarla gerçekleştirdiği tahsilat ve ödeme işlemleri için protokol yapılmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, bankacılık hizmetleri kapsamında havale, elektronik fon transferi (EFT) ve para transferi gibi işlemler için masraf ödenmesine yol açmıştır. 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetimi Kanunu ile Kamu Haznedarlığı Yönetmeliği, belediyelerin bankalarla yapacakları protokollerde belirli düzenlemeler yapmalarını zorunlu kılmaktadır. Ancak, yapılan denetimlerde, belediyenin bu yükümlülüklere uymadığı ve işlem masrafları ödendiği ortaya çıkmıştır.
2024 yılı içerisinde belediye, bankacılık hizmetleri için toplamda 12.493,79 TL işlem masrafı ödemiştir. Bankalar, müşteri memnuniyetini artırmak amacıyla çeşitli avantajlar sunmakta, ancak belediyenin bu fırsatlardan yararlanmadığı görülmektedir. Belediye yetkilileri, 2025 yılı itibarıyla bankalarla yapılan görüşmeler sonucunda hizmet bedeli kesintilerinin sona erdiğini belirtmişlerdir. Bu bağlamda, belediyenin bankalarla taahhüt ve yükümlülükleri belirten bir protokol imzalayarak, gelecekteki masraf ve ücret ödemelerini önlemesi gerekmektedir. Bu tür düzenlemeler, hem mali kaynakların etkin yönetimi hem de bütçe disiplininin sağlanması açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Belediyenin Hesaplarının Olduğu Bankalarda Yaptırdıkları İşlemler İçin Masraf Ödenmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediyenin ilgili bankalara yaptırdığı tahsilat ve ödeme işlemlerine ilişkin olarak havale, elektronik fon transferi (EFT), para transferi ve benzeri bankacılık hizmetleri için bankalar ile bir protokol yapılmadığı için ücret ve hizmet bedeli ödendiği görülmüştür.
4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’un 12’nci ve 16’ncı maddelerine dayanılarak hazırlanan ve 08.03.2019 tarihli ve 30708 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Haznedarlığı Yönetmeliği’nin “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde belediyeler de yer almaktadır.
Kanunun “Diğer menfaatler” başlıklı 7’nci maddesinde; Kurumların mali kaynaklarının değerlendirilmesinde faiz veya kâr payı dışında ayni ya da nakdi herhangi bir menfaat temin edilemeyeceği, bankaların bu hükme aykırı talepte bulunan kurumları, ilgili denetim kurumlarına iletilmek üzere Bakanlığa bildirmekle yükümlü oldukları, Kurumların bankalara yaptırdıkları tahsilat ve ödeme işlemlerine ilişkin olarak sağladıkları havale, elektronik fon transferi (EFT), para transferi ve benzeri bankacılık hizmetleri için yapılan protokoller kapsamında ortaya çıkan ücret ve hizmet bedellerinin bankalar veya Posta ve Telgraf Teşkilatı AŞ (PTT AŞ) tarafından üstlenilmesinin birinci fıkra kapsamında değerlendirilemeyeceği,”
“Sorumluluk” başlıklı 9’uncu maddesinde, Bu Yönetmelik kapsamında yer alan kurum yetkilileri ve muhasebe yetkilileri bu Yönetmelik hükümlerini yerine getirmekle yükümlü olup, bu Yönetmelik hükümlerine aykırılık sebebi ile ortaya çıkabilecek zararlardan şahsen ve müteselsilen sorumlu olacağı,”
“Diğer hususlar başlıklı” 12’nci maddesinde de; Kurumların, bankalarla yapacakları protokollerde bu Yönetmelik hükümlerine uygun düzenlemeler yapmakla yükümlü oldukları,
belirtilmiştir.
Bu bakımından, belediyeler (ticari müşteri) ile ilgili banka/bankalar arasından yapılacak protokollerle, alınacak ve alınmayacak işlem ücretlerine ilişkin düzenleme yapılabilmesi mümkündür.
Diğer yandan, bankaların, bankacılık piyasasında rekabet edebilmek, teknolojik yeniliklere açık olabilmek ve bunları uygulayabilmek için öncelikli olarak müşteri odaklı çalışma sistemi ile hareket etmektedirler. Hem bu kapsamda, hem de Bankacılık Kanunu kapsamında müşteri hakları ve memnuniyeti bankacılık faaliyetinin temel kuralı olmaktadır. Dolayısıyla bankalar sürekliliği olan müşterilerine bir takım teknolojik ve ekonomik imkânlar/öncelikler sunarak müşteri memnuniyetini gözetmektedirler. Bu imkânlar, bankalar ile müşterileri aralarında belli şartları ve taahhütleri karşılıklı olarak sağlamaları halinde verilmektedir. Bunlar; EFT, POS hizmet bedeli, teminat mektubu komisyonu vb. konusunda ücret alınmaması gibi olanaklardır.
Ancak, Belediye hesaplarının ve işlemlerinin incelenmesi neticesinde; Belediyenin bankacılık hizmetleri için bankalar ile protokol yapılmadığı, bankalarla işlem masrafı adı altında ödemelerde bulunulduğu tespit edilmiştir. 2024 yılı içerisinde Belediye tarafından gerçekleştirilen kullanımlar sebebi ile kesin mizanında yer alan bilgilere göre toplam 12.493,79 TL işlem masrafı ödendiği görülmüştür.
Belediye cevabında, 2025 yılı itibariyle banka ile yapılan görüşmeler sonucunda hizmet bedeli kesintileri yapılmamaya başlanıldığı ifade edilmiştir.
Buna göre; banka işlemlerinden bu tür masraf, ücret, komisyon vb. ödemeler yapılmaması için ilgili bankalarla taahhüt ve yükümlülükleri gösteren bir protokol yapılması sağlanmalıdır.