ÖZET: Belediyenin kamu idarelerine olan borçlarının zamanında ödenmemesi, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında dikkat çekici bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. Özellikle vergi borçları ve sosyal güvenlik kesintilerinin vadesinde ödenmediği tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na göre, kamu idarelerinin nakit mevcudunun yetersizliği durumunda, öncelikle vergi, harç ve benzeri ödemelere öncelik verilmesi gerektiği belirtilmektedir. Ayrıca, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun, ödenmeyen amme alacakları için gecikme zammı uygulanacağını düzenlemektedir.

Belediyenin 31 Aralık 2024 itibarıyla 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı’nda 3.009.924,46 TL, 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabı’nda ise 13.264.722,16 TL bakiye bulunduğu tespit edilmiştir. Bu durum, toplamda 16.274.646,62 TL tutarında vadesi geçmiş kamu borcunun varlığını göstermektedir. Belediyenin açıklamasında, kamu idarelerine olan borçların ödenmesinde öncelik verileceği vurgulanmıştır.

Yasal düzenlemeler ve belediyenin taahhütleri doğrultusunda, kamu idarelerine olan borçların zamanında ödenmesi büyük önem taşımaktadır. Bu durum, hem mali disiplinin sağlanması hem de ek mali yüklerin önlenmesi açısından kritik bir gerekliliktir.

BULGU: Belediyenin Kamu idarelerine Öncelikli Olarak Ödemesi Gereken Borçlarının Zamanında Ödenmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Belediyenin öncelikli olarak ödenmesi gereken vergi borçları ve Sosyal Güvenlik Kesintilerinin vadesinde ödenmediği görülmüştür.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Ödenemeyen giderler ve bütçeleştirilmiş borçlar” başlıklı 34’üncü maddesinin ikinci fıkrasında; “Kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderler, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödenir. Ancak, sırasıyla kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere, ilama bağlı borçlara, ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verilir.” hükmü yer almaktadır.

Diğer taraftan, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 51’inci maddesinde; amme alacağının ödeme süresi içinde ödenmeyen kısmına vadenin bitim tarihinden itibaren her ay için gecikme zammı uygulanacağı belirtilmiştir.

Bu düzenleme ile kamu alacağının tahsilinde öncelik sağlanması aynı zamanda finansman yetersizliği nedeniyle ödemelerin tamamının yapılamaması nedeniyle oluşabilecek ek mali yüklerin en az düzeyde kalması amaçlanmıştır

Belediyenin 31.12.2024 tarihinde; 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabında 3.009.924,46 TL, 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabında ise 13.264.722,16 TL bakiye bulunmaktadır. Bu da vadesi geçmiş toplam 16.274.646,62 TL kamu idarelerine borçlarının olduğunu göstermektedir.

Belediye cevabında; kamu idarelerine olan borçların ödenmesinde öncelik verileceği ifade edilmiştir.

Yukarıda belirtilen yasal hükümler ile yapılan açıklamalar çerçevesinde, Belediyenin kamu idarelerine öncelikli olarak ödemesi gereken borçlarının zamanında ödenmesi sağlanmalıdır.