BULGU: Belediyenin Kiraya Vermiş Olduğu Bazı İşyerlerinin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Olmadan Faaliyet Göstermesi

2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi

İdare tarafından kiraya verilen bazı işyerlerinin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarının olmadığı görülmüştür.
10.08.2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik’in 2’nci maddesinde,
“Bu Yönetmelik, sıhhî ve gayrisıhhî işyerleri ile umuma açık istirahat ve eğlence yerlerinin ruhsatlandırılması ve denetlenmesine dair iş ve işlemleri kapsar.” denilmektedir.
4’üncü maddenin (a) ve (n) bentlerinde,
“a) Yetkili idare: Belediye sınırları ve mücavir alanlar dışı ile kanunlarda münhasıran il özel idaresine yetki verilen hususlarda il özel idaresini; büyükşehir belediyesi sınırları ve mücavir alanlar içinde büyükşehir belediyesinin yetkili olduğu konularda büyükşehir belediyesini, bunların dışında kalan hususlarda büyükşehir ilçe veya ilk kademe belediyesini; belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde belediyeyi ve organize sanayi bölgesi sınırları içinde organize sanayi bölgesi tüzel kişiliğini,
n) İşyeri açma ve çalışma ruhsatı: Yetkili idareler tarafından bu Yönetmelik kapsamındaki işyerlerinin açılıp faaliyet göstermesi için verilen izni,…” hükümleri yer almaktadır.
Aynı Yönetmelik’in “İşyeri açılması” başlıklı 6’ncı maddesinin birinci fıkrasında ise,
“Yetkili idarelerden usulüne uygun olarak işyeri açma ve çalışma ruhsatı alınmadan işyeri açılamaz ve çalıştırılamaz..” denilmektedir.
Belirtilen mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatının, belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde yetkilendirilmiş idari birimler tarafından verileceği, yetkili idareden alınan ruhsat olmadan iş yerinin açılıp çalıştırılamayacağı ifade edilmiştir.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “İşyeri açma izni harcı” başlıklı 81’inci maddesinde,
“Belediye sınırları veya mücavir alanlar içinde bir işyerinin açılması “İşyeri Açma İzni Harcına” tabidir.” hükmü yer almaktadır.
Anılan Kanun’un “Çeşitli harçlara ait tarifeler” başlıklı 84′ üncü maddesinde yer alan tablonun (3) kısmında işyeri açma izni harcının (beher metrekare için işin mahiyetine göre) 0,10 – 1,00 TL arasında kararlaştırılacağı hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemede, Belediyenin kiraya vermiş olduğu bazı işyerlerinin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarının olmadığı tespit edilmiştir.
Bu itibarla, Belediye tarafından İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı olmayan işyerlerinin denetiminin yapılması ve bu kapsamda ruhsat harcına ilişkin tahakkuk ve tahsil işlemlerinin yerine getirilmesi gerekmektedir.
İdare cevabında, gerekli işlemlerin bulguda belirtilen şekilde mevzuata uygun olarak yerine getirileceği belirtilmiştir.


ÖZET: 2023 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, belediye tarafından kiraya verilen bazı işyerlerinin İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı olmadan faaliyet gösterdiği tespit edilmiştir. İlgili mevzuat, işyerlerinin açılması için yetkili idarelerden ruhsat alınmasını zorunlu kılmakta ve ruhsat harcının ödenmesi gerektiğini belirtmektedir. Bu nedenle, belediyenin ruhsatsız işyerlerinin denetimini yaparak ruhsat harcına ilişkin tahakkuk ve tahsil işlemlerini gerçekleştirmesi gerekmektedir. İdare, gerekli işlemlerin mevzuata uygun olarak yapılacağını ifade etmiştir.