|
ÖZET: Belediyenin mali tablolarında enflasyon düzeltmesi işleminin uygulanmadığı tespit edilmiştir. 23 Aralık 2014 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 30. maddesi, kamu idarelerinin belirli şartlar altında mali tablolarında enflasyon düzeltmesi yapmaları gerektiğini belirtmektedir. Hazine ve Maliye Bakanlığı, bu uygulamaya ilişkin usul ve esasları belirlemekle yetkilidir. 16 Aralık 2023 tarihinde yayımlanan Genel Tebliğ, enflasyon düzeltmesi işlemlerinin nasıl yapılacağına dair detaylar sunmaktadır.
Yapılan incelemelerde, belediyenin 24 Mali Duran Varlıklar ve 25 Maddi Duran Varlıklar hesap gruplarında enflasyon düzeltmesi işlemi gerçekleştirilmediği görülmüştür. 31 Aralık 2023 tarihi itibarıyla yalnızca Maddi Duran Varlıklar hesap grubuna taşıma katsayısı uygulanmıştır. Bu durum, ilgili hesap gruplarındaki kalemlerin yanı sıra geçmiş yıllar olumlu ve olumsuz faaliyet sonuçlarının da yanlış görünmesine yol açmaktadır. Sonuç olarak, belediyenin enflasyon düzeltmesi işlemlerini mevzuat hükümleri ve Uygulama Kılavuz’u çerçevesinde gerçekleştirmesi gerektiği değerlendirilmektedir. Ancak, belediyenin bu konudaki uygulamalarına dair yeterli kanıt sunulmamıştır. |
BULGU: Belediyenin Mali Tablolarına Enflasyon Düzeltmesi İşleminin Uygulanmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediyenin bilançosunda yer alan hesap gruplarına, enflasyon düzeltmesi işleminin uygulanmadığı görülmüştür.
23.12.2014 tarih ve 29214 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Enflasyon Düzeltmesi” başlıklı 30’uncu maddesinde; kapsama dâhil kamu idarelerinin, içinde bulunulan hesap dönemi dâhil son üç hesap döneminde fiyat endeksindeki artışın %100’den ve içinde bulunulan hesap döneminde %10’dan fazla olması halinde mali tablolarında yer alan parasal olmayan kalemleri enflasyon düzeltmesine tabi tutacağı ifade edilmiş olup aynı maddenin devamında, parasal ve parasal olmayan kalemleri ve bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye Hazine ve Maliye Bakanlığının yetkili olduğu belirtilmiştir.
Anılan yetkiye istinaden Bakanlık tarafından “Genel Yönetim Kapsamındaki Kamu İdarelerinde Enflasyon Düzeltmesi Uygulaması” konulu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği (Sıra No: 85), 16.12.2023 tarih ve 32401 sayılı Resmî Gazete’de 31.12.2023 tarihinde yürürlüğe girmek üzere yayımlanmıştır.
Bahse konu Tebliğ’in “Enflasyon düzeltmesi işlemleri” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; Yönetmelik hükümleri çerçevesinde, kapsamdaki kamu idarelerinde enflasyon düzeltmesi yapılması için içinde bulunulan hesap dönemi dahil son üç hesap döneminde fiyat endeksindeki artışın %100’den ve içinde bulunulan hesap döneminde %10’dan fazla olması gerektiği ve bu kamu idarelerinin 31.12.2023 tarihli mali tablolarının söz konusu şartlara bakılmaksızın enflasyon düzeltmesine tabi tutulacağı, ikinci fıkrasında ise Tebliğ’in 1 No.lu ekinde yer alan parasal olmayan kalemlere enflasyon düzeltmesi uygulanacağı ifade edilmiştir. Söz konusu ekte enflasyon düzeltmesi uygulanacak kalemler belirtilmiş, mali duran varlıklar hesap grubunda yer alan kalemler de burada sayılmıştır. İlgili madde hükmünün dördüncü fıkrasında ise enflasyon düzeltmesi yapılan yıldan sonraki yıllarda enflasyon düzeltmesi şartlarının bulunması halinde önceki yıl enflasyon düzeltmesine tabi tutulmuş kalemlerin, taşıma katsayısı kullanılarak düzeltileceği belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, Belediye tarafından 24 Mali Duran Varlıklar ve 25 Maddi Duran Varlıklar hesap gruplarında yer alan hesap kalemlerine, 31.12.2023 tarihi itibariyle enflasyon düzeltmesi işleminin uygulanmadığı ve akabinde sonraki yıl için sadece Maddi Duran Varlıklar hesap grubunun taşıma katsayısı kullanılarak düzeltildiği tespit edilmiştir. Dolayısıyla 31.12.2023 tarihinde Maddi Duran Varlıklar hesap grubuna enflasyon düzeltmesi işlemi uygulanmadığı için 31.12.2024 tarihinde uygulanan taşıma katsayısı, düzeltilmemiş tutarlar üzerinden gerçekleştirilmiştir. Bu durum bilançoda; 24 Mali Duran Varlıklar ve 25 Maddi Duran Varlıklar hesap gruplarında yer alan kalemler ile 570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı ve 580 Geçmiş Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabının (-) olması gerekenden daha düşük görünmesine neden olmaktadır.
Kapsama dahil kamu idarelerinin uygulayacakları enflasyon düzeltmesi işleminde, izleyeceği yöntemleri açıklamak üzere Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından “Enflasyon Düzeltmesi Uygulamasına İlişkin Kılavuz” başlıklı bir metin yayımlanmıştır. Söz konusu bu kılavuzda, yapılacak düzeltme işlemleri detaylı olarak açıklanmıştır.
Kamu İdaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapıldığı belirtilmiştir. Ancak yapılan işleme ilişkin kanıtlayıcı bilgi ya da belge gönderilmediği anlaşılmıştır.
Sonuç olarak; Belediye tarafından yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve Uygulama Kılavuz’u çerçevesinde, Tebliğ ekinde yer alan hesap kalemlerine enflasyon düzeltmesi işleminin uygulaması ve sonrasında bu tutarların taşıma katsayısı kullanarak yeniden düzeltilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.