|
ÖZET: Belediyenin mülkiyetinde bulunan bazı işyerlerinin kiralama yönteminin yerine işgal harcı alınarak kullanıldığı tespit edilmiştir. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu, belediyeye ait taşınmazların yalnızca bu kanun hükümleri çerçevesinde kiraya verilebileceğini belirtmektedir. Ayrıca, kiralama süresinin on yıldan fazla olamayacağı ve taşınmazların üçüncü kişilere kiralanmasının ihale usulleri ile gerçekleştirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. 5393 sayılı Belediye Kanunu da kiralama yetkisini belirli süreler dâhilinde belediye meclisi ve encümenine vermektedir.
Denetim raporunda, belediye tarafından işgal harcı tahakkuk ettirilen 45 işyeri niteliğindeki taşınmazın çoğunun belediyenin mülkiyetinde olduğu anlaşılmıştır. Kamu idaresi, bu taşınmazların geçici yapılar olduğunu ve mevsimsel koşullara bağlı olarak işgalin sürekli olmadığını savunmuştur. Ancak, işyerlerinin geçici veya kalıcı olmasının, ilgili kanunlar açısından bir önemi bulunmamaktadır. Sonuç olarak, belediyenin mülkiyetindeki taşınmazların, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ve 5393 sayılı Belediye Kanunu çerçevesinde kiraya verilmesi gerekmektedir. İşgal harcı alınması, taşınmazların kiralanmasında geçerli bir yöntem olarak kabul edilmemektedir. |
BULGU: Belediyenin Mülkiyet ve Tasarrufu Altında Bulunan Bazı İşyerleri İçin Kiralama Yöntemine Gidilmesi Yerine İşgal Harcı Alınması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin mülkiyet ve tasarrufu altında bulunan bazı işyeri niteliğindeki taşınmazlarının 2886 sayılı Devlet İhale Kanununa uygun olarak kiralama ihalesi yapılmadan İşgal Harcı karşılığında kullandırıldığı görülmüştür.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun; 1’inci maddesi ile belediye mülkiyet ve tasarrufundaki taşınmazların ancak bu Kanun hükümlerine göre kiraya verilebileceği, 64’üncü maddesi ile belirli istisnalar haricinde, kiraya verilecek taşınmazların kira süresinin on yıldan çok olamayacağı ve taşınmazların üçüncü kişilere kiralanması işlemlerinin ise aynı Kanun’un 35’inci maddesinde sayılan ihale usulleri çerçevesinde yürütülmesi gerektiği hüküm altına alınmaktadır. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 18’inci maddesi uyarınca, belediyeye ait taşınmazların üç yıldan fazla süre ile kiralanmasına karar vermek yetkisi belediye meclisine; aynı Kanun’un 34’üncü maddesi uyarınca, söz konusu taşınmazların süresi üç yılı geçmemek üzere kiralanmasına karar vermek yetkisi ise belediye encümenine verilmektedir. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 52’nci maddesinde ise, belediye sınırları içinde bulunup da yine aynı maddede tahdidi olarak sayılan yerlerin herhangi birinin satış yapmak veya sair maksatlarla ve yetkili mercilerden usulüne uygun izin alınarak geçici olarak işgal edilmesi durumunda İşgal Harcı alınacağı belirtilmektedir.
Yapılan incelemede Belediye tarafından İşgal Harcı tahakkuk ettirilen 45 adet işyeri niteliğindeki taşınmazların birçoğunun Belediyenin mülkiyet ve tasarrufunda olduğu anlaşılmıştır.
Kamu idaresi cevabında ,belirtilen ve işgal harcı tahakkuk ettirilen 45 adet işyeri niteliğindeki taşınmazların geçici yapılar olması, sürekli bir işgal olmayıp mevsimsel şartlara bağlı olarak yeri ve faaliyet alanının değişmesi nedeniyle, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamında ihale edilebilecek taşınmazlar olmadığı ifade edilmiştir. Ancak işyerlerinin geçici veya kalıcı olması söz konusu Kanun açısından önemi olmadığı açıktır.
Belediyenin mülkiyet ve tasarrufundaki taşınmazların ancak 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu ile 5393 sayılı Belediye Kanunu’nda yer alan esaslar ve süreler dâhilinde ihale yapılmak suretiyle kiraya verilebileceğinden ve İşgal Harcı alınması taşınmazların kiraya verilmesinde geçerli bir yöntem olmadığından, Belediye mülkiyet ve tasarrufunda bulunan işyerlerinin mevzuat hükümleri çerçevesinde kiraya verilmesi gerekmektedir.