Belediyenin Mülkiyetinde Bulunan Bazı Taşınmazların Kayıtlara Alınmaması ve Kayıtlarda Yer Alan Bazı Taşınmazların Tapu Kayıtlarında Farklı Görünmesi (Sayıştay)

BULGU: Belediyenin Mülkiyetinde Bulunan Bazı Taşınmazların Kayıtlara Alınmaması ve Kayıtlarda Yer Alan Bazı Taşınmazların Tapu Kayıtlarında Farklı Görünmesi

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü kayıtlarında mülkiyeti Belediye adına tescil edilmiş taşınmazların listesi ile Belediyenin kendi uhdesinde yer alan taşınmazlara ilişkin envanter kayıtlarının uyuşmadığı görülmüştür.
Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Kayıt ve kontrol işlemleri” başlıklı 5 inci maddesinde, Taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleri, kamu idarelerine ait taşınmazların mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yılda çeşitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların miktar ve değer olarak takip edilmesi amacıyla kayıt altına alınmasıdır. Kayıtların belgeye dayanması esas olduğu belirtilmekte ve tapuda kayıtlı olan taşınmazların maliyet bedeli üzerinden veya bu bedel belirlenemiyorsa rayiç değer üzerinden kayda alınması gerektiği ifade edilmektedir.
Anılan Yönetmelik’in “Kayıt şekli” başlıklı 7 nci maddesinde, ekteki Kayıt Planında yer alan taşınmazların, cinslerine göre hangi formlara kaydedileceği ifade edilmiş ve kayıtların formlarda yer alan bilgileri içerecek şekilde yapılacağı belirtilmiştir. Kamu idarelerinin taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleriyle görevli birimlerince hazırlanan bu formların daha sonra taşınmaz icmal cetvellerinin hazırlanması amacıyla mali hizmetler birimine gönderileceği, mali hizmetler birimince de bu formların konsolide edilerek Yönetmelik’in ekinde (Ek-7) bulunan örneğe uygun şekilde taşınmaz icmal cetvellerinin oluşturulması gerektiği düzenlenmiştir.
Aynı Yönetmeliğin “Kayıt değişikliği işlemleri” başlıklı 11 inci maddesinde kadastro, imar, ifraz, tevhid, cins tashihi, yüzölçüm değişikliği, kat mülkiyeti tesisi, kamuya terk gibi nedenlerle taşınmazda meydana gelebilecek değişikliklerde kayıtlar kapatılıp oluşan taşınmazlar esas alınarak yeni kayıt tesis edileceği, terkin, satış, devir gibi mülkiyeti sona erdiren durumlarda sona eriş nedeni açıklanarak kaydın kapatılacağı, taşınmaza yapılan değer arttırıcı harcamaların taşınmazın değerine ekleneceği, 11 inci madde uyarınca kayıtlarda meydana gelen değişikliklerin en geç yedi gün içinde muhasebe hizmetlerini yürüten muhasebe birimine ve mali hizmetler birimine; işlemin yapıldığı ayı takip eden ay sonuna kadar, aralık ayı içinde işlem yapılanlar ise aynı ayın sonuna kadar maliki kamu idaresine gönderileceği belirtilmektedir.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Muhasebe sistemi” başlıklı 49 uncu maddesinde; kamu hesaplarının, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile mali sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerin belirli bir düzen içerisinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulacağı ifade edilmiştir.
Aynı Kanun’un “Kayıt zamanı” başlıklı 50 nci maddesinde ise; bir ekonomik değerin yaratıldığında, başka bir şekle dönüştürüldüğünde, mübadeleye konu edildiğinde, el değiştirdiğinde veya yok olduğunda muhasebeleştirileceği belirtilmiştir.
6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un Geçici 1 inci maddesinde; bu kanunun 1 inci maddesine göre tüzel kişilikleri kaldırılan belediye ve köylerin personeli, her türlü taşınır ve taşınmaz malları, hak, alacak ve borçları, komisyon kararıyla ilgisine göre bakanlıklara, büyükşehir belediyesi, bağlı kuruluşu veya ilçe belediyesine devredileceği belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü kayıtlarında mülkiyeti Belediye adına tescil edilmiş olan ancak Kurumun taşınmaz yönetiminden sorumlu olan Emlak İstimlak Müdürlüğü kayıtlarında yer almayan 76 adet taşınmazın olduğu tespit edilmiştir.
Ayrıca 6360 sayılı Kanuna göre Hereke ve Kirazlıyalı Belediyelerinin tüzel kişilikleri sona ermiş ve bu belediyeleri ait her türlü taşınmazın Körfez Belediyesi uhdesine geçmesine rağmen, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü kayıtlarında Hereke ve Kirazlıyalı Belediyelerine ait 6 adet taşınmaz kaydının olduğu belirlenmiştir. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü kayıtları ile kurum kayıtlarında farklılık arz eden 6 adet taşınmaza ilişkin durumu idarenin, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğüne bildirip tüzel kişiliği sona eren belediyeler uhdesinde gözüken taşınmazların tapu kayıtlarından terkin işlemlerinin yaptırılıp, ilgili taşınmazların Körfez Belediyesi adına tescil edilmesinin yapılması gerekir.
Netice itibariyle Belediyenin taşınmaz kayıtları ile Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü kayıtlarında yer alan farklılıkların giderilip, bahsi geçen kayıtların karşılıklı olarak uyumlu hale getirilmesi ve mülkiyet kazanımlarında kayıtların yapılması, terkin, satış, devir gibi mülkiyeti sona erdiren durumlarda sona eriş nedeni açıklanarak kaydın kapatılması gerekmektedir.