ÖZET: Belediye mülkiyetindeki bazı taşınmazların tahsis işlemlerinin mevzuata uygun olmadığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bir taşınmaz bir derneğe, diğeri ise bir birliğe tahsis edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 29. maddesi, kamu kaynaklarının özel kişilere yasal dayanak olmaksızın aktarılmasını yasaklamaktadır. Kamu kaynağı tanımı ise, kamuya ait tüm gelirler, taşınır ve taşınmazlar ile diğer değerleri kapsamaktadır.

Belediyelere mülkiyetlerindeki taşınmazların tahsisine ilişkin yetkiler, 5018 sayılı Kanun’un 47. ve 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 75/d maddelerinde belirtilmiştir. Bu düzenlemelere göre, taşınmaz tahsisi yalnızca kamu idarelerine yapılabilir; dolayısıyla dernekler veya birlikler için bu uygulama mümkün değildir. Yapılan incelemelerde, Büyükşehir Belediye Meclisi’nin 16.01.2024 tarihli kararlarıyla bir derneğe ve bir birliğe taşınmaz tahsis edildiği belirlenmiştir.

Sonuç olarak, belediyenin taşınmazlarının kamu kurumları dışındaki özel kişilere tahsisi, ilgili mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. Bu durum, kamu kaynaklarının yönetimi açısından önemli bir sorun teşkil etmektedir.

BULGU: Belediyenin Mülkiyetinde Bulunan Bazı Taşınmazların Tahsis İşlemlerinin Mevzuata Uygun Olmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi

Belediye mülkiyetindeki bir adet taşınmazın bir derneğe, bir adet taşınmazın da bir birliğe tahsis edildiği görülmüştür.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 29’uncu maddesinde herhangi bir özel kişiye yasal dayanak olmaksızın kamu kaynağı aktarılamayacağı, menfaat sağlanamayacağı ve yardım yapılamayacağı hüküm altına alınmıştır. Kamu kaynağı tanımı ise aynı Kanun’un 3’üncü maddesinde; kamuya ait gelirler, taşınır ve taşınmazlar, hesaplarda bulunan para, alacak ve haklar ile her türlü değerleri kapsayacak şekilde yapılmıştır.

Diğer taraftan, Belediyelere mülkiyetlerindeki taşınmazların tahsisine ilişkin yetki veren yasal düzenlemeler, 5018 sayılı Kanun’un 47 ve 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 75/d maddelerinde yer almaktadır.

5018 sayılı Kanun’un “Taşınmaz tahsisi” başlıklı 47’nci maddesinde:

“Kamu idareleri, kanunlarında veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde belirtilen kamu hizmetlerini yerine getirebilmek için mülkiyetlerindeki taşınmazlarla Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerleri, birbirlerine ve köy tüzel kişiliklerine bedelsiz olarak tahsis edebilirler.”,

5393 sayılı Kanun’un 75’inci maddesinde:

“…d) Kendilerine ait taşınmazları, aslî görev ve hizmetlerinde kullanılmak üzere bedelli veya bedelsiz olarak mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına devredebilir veya süresi yirmibeş yılı geçmemek üzere tahsis edebilir. Bu taşınmazlar aynı kuruluşlara kiraya da verilebilir…”

Hükümleri yer almaktadır.

Bu iki madde hükmünde de tahsisin sadece kamu idaresine yapılabileceği açıklanmış olup, bir dernek veya bir birlik için uygulanması mümkün değildir. Yapılan incelemede ise, Büyükşehir Belediye Meclisinin 16.01.2024 tarihli ve 129 sayılı kararı ile bir derneğe, 16.01.2024 tarihli ve 130 sayılı kararı ile de bir birliğe taşınmaz tahsis edildiği tespit edilmiştir.

Bu itibarla, Belediye tarafından bir taşınmazın bedelli veya bedelsiz olarak kamu kurum ve kuruluşları dışındaki özel bir kişiye tahsis edilmesi veya ihale edilmeden kullanımına sunulması anılan mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir.