ÖZET: Belediyenin mülkiyetinde bulunan bazı taşınmazların tahsis işlemleri, 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre mevzuata aykırı bir şekilde gerçekleştirilmiştir. Bu taşınmazlar, çeşitli dernek, vakıf, birlik, meslek kuruluşu ve sivil toplum kuruluşlarına tahsis edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 47. maddesi, kamu idarelerinin taşınmazlarını sadece mahallî idareler ve diğer kamu kurumlarına tahsis edebileceğini belirtmektedir. Aynı şekilde, 5393 sayılı Belediye Kanunu da benzer düzenlemeler içermektedir.

Bodrum Belediyesi mülkiyetindeki 26 taşınmazdan 20’sinin, belediyenin bağlı olduğu şirketlere, 2’sinin vakıflara, 2’sinin birliklere, 1’inin derneğe ve 1’inin meslek odasına tahsis edildiği tespit edilmiştir. Mevzuata göre, belediyeler, taşınmazlarını yalnızca kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis edebilir; gerçek ve tüzel kişilere, derneklere veya sivil toplum kuruluşlarına tahsis işlemi gerçekleştiremez. Bu nedenle, yapılan tahsislerin mevzuata uygun hale getirilmesi ve gereksiz kullanımların sona erdirilmesi gerekmektedir.

BULGU: Belediyenin Mülkiyetinde Bulunan Bazı Taşınmazların Tahsis İşlemlerinin Mevzuata Uygun Olmaması

2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediye mülkiyetindeki bazı taşınmazların mevzuata aykırı olarak çeşitli dernek, vakıf, birlik, meslek kuruluşu ve sivil toplum kuruluşlarına tahsis edildiği görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Taşınmaz tahsisi” başlıklı 47’nci maddesinin birinci fıkrasında; kamu idarelerinin, kanunlarında belirtilen kamu hizmetlerini yerine getirebilmek için mülkiyetlerindeki taşınmazlarla Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerleri, birbirlerine ve köy tüzel kişiliklerine bedelsiz olarak tahsis edebileceği, tahsis edilen taşınmazın, amaç dışı kullanılamayacağı düzenlenmiştir.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 75’inci maddesinin (d) fıkrasında; belediyelerin kendilerine ait taşınmazları, aslî görev ve hizmetlerinde kullanılmak üzere bedelli veya bedelsiz olarak mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına devredebilecekleri veya süresi yirmi beş yılı geçmemek üzere tahsis edebilecekleri belirtilmiştir.
Belirtilen bu hükümlere göre, mevzuatta yer alan istisnai düzenlemeler hariç olmak üzere belediyeler, kendilerine ait taşınmazları, aslî görev ve hizmetlerinde kullanılmak üzere bedelli veya bedelsiz olarak sadece mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına devredebilir veya süresi yirmi beş yılı geçmemek üzere tahsis edebilir. Mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşları dışında kalan gerçek ve tüzel kişilere, derneklere, sivil toplum kuruluşlarına veya meslek kuruluşlarına süresi ve bedeli her ne olursa olsun tahsis işlemi gerçekleştirilemez.
Diğer taraftan, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun “Ecrimisil ve tahliye” başlıklı 75’inci maddesinde de; devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ile özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz malların gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden ecrimisil isteneceği ayrıca işgal edilen taşınmaz malın, idarenin talebi üzerine, bulunduğu yer mülkiye amirince en geç 15 gün içinde tahliye ettirilerek, idareye teslim edileceği belirtilmiştir.
Yapılan incelemede Bodrum Belediyesi mülkiyetinde ve kullanımında olan 26 adet taşınmazdan, 20 adetinin sermayesinin tamamına sahip olduğu Bodrum Belediyesi Tur. İnş. Gıda Enerji San. Tic. Anonim Şirketi’ne, 2 adetinin vakıflara, 2 adetinin birliklere, 1 adetinin derneğe, 1 adetinin de meslek odasına mevzuat hükümlerine aykırı olarak tahsis edildiği görülmüştür.
Yukarıda açıklanan mevzuat hükümlerine göre, belediyeler, kendilerine ait taşınmazları, aslî görev ve hizmetlerinde kullanılmak üzere bedelli veya bedelsiz olarak sadece mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis edebilir. Mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşları dışında kalan gerçek ve tüzel kişilere, derneklere, sivil toplum kuruluşlarına veya meslek kuruluşlarına ise taşınmazlarını tahsis edemez, karşılıksız kullandıramaz, ancak 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerine uygun olarak kiralayabilir.
Bu itibarla, söz konusu taşınmazların mevzuata uygun olmayan tahsis işlemlerinin kaldırılarak anılan mevzuat hükümlerine uygun hareket edilmesi gerekmektedir.