|
ÖZET: Belediyenin mülkiyetinde bulunan iki taşınmazın tahsis işlemlerinin mevzuata uygun olmadığı tespit edilmiştir. Bir taşınmazın bir derneğe, diğerinin ise yabancı bir ülke temsilciliğine tahsis edildiği görülmektedir. 5018 sayılı Kanun’un 29. maddesi, kamu kaynaklarının özel kişilere aktarımını yasaklamakta ve kamu kaynağını tanımlamaktadır. Taşınmaz tahsisi ile ilgili yetkiler ise 5018 sayılı Kanun’un 47. maddesi ve 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 75/d maddesinde belirtilmiştir. Bu düzenlemelere göre, tahsis işlemleri yalnızca kamu idarelerine yapılabilmektedir.
Kamu İdaresi, tahsislerin 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 18/e maddesine uygun olduğunu ve derneğe yapılan tahsisin ortak hizmet protokolü çerçevesinde gerçekleştirildiğini savunmaktadır. Ancak, bu madde tahsis işleminin hangi kuruma yapılabileceğine dair bir düzenleme içermemektedir. Mevzuat hükümleri, tahsisin yalnızca kamu idarelerine yapılabileceğini açıkça belirtmektedir. Ayrıca, tahsis edilen derneğin kamu yararı gözeten bir dernek statüsünde olmaması nedeniyle, Belediye Kanunu’nun 75/c maddesinde belirtilen ortak hizmet projeleri kapsamına girmemektedir. Sonuç olarak, belediyenin taşınmazlarının kamu kurum ve kuruluşları dışındaki özel kişilere bedelli veya bedelsiz tahsis edilmesi, mevcut mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. Bu durum, belediyenin taşınmaz yönetiminde dikkatli ve mevzuata uygun hareket etmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. |
BULGU: Belediyenin Mülkiyetinde Bulunan İki Adet Taşınmazın Tahsis İşlemlerinin Mevzuata Uygun Olmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye mülkiyetindeki bir adet taşınmazın bir derneğe, bir adet taşınmazın da yabancı ülke temsilciliğine tahsis edildiği görülmüştür.
5018 sayılı Kanun’un 29’uncu maddesinde de herhangi bir özel kişiye yasal dayanak olmaksızın kamu kaynağı aktarılamayacağı, menfaat sağlanamayacağı ve yardım yapılamayacağı hüküm altına alınmıştır. Kamu kaynağı tanımı ise 5018 sayılı Kanun’un 3’üncü maddesinde; kamuya ait gelirler, taşınır ve taşınmazlar, hesaplarda bulunan para, alacak ve haklar ile her türlü değerleri kapsayacak şekilde yapılmıştır.
Diğer taraftan, Belediyelere mülkiyetlerindeki taşınmazların tahsisine ilişkin yetki veren yasal düzenlemeler, 5018 sayılı Kanun’un 47 ve 5393 sayılı Kanun’un 75/d maddelerinde yer almaktadır.
5018 sayılı Kanun’un “Taşınmaz tahsisi” başlıklı 47’nci maddesinde:
“Kamu idareleri, kanunlarında veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde belirtilen kamu hizmetlerini yerine getirebilmek için mülkiyetlerindeki taşınmazlarla Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerleri, birbirlerine ve köy tüzel kişiliklerine bedelsiz olarak tahsis edebilirler.”,
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 75’inci maddesinde:
“…d) Kendilerine ait taşınmazları, aslî görev ve hizmetlerinde kullanılmak üzere bedelli veya bedelsiz olarak mahallî idareler ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına devredebilir veya süresi yirmibeş yılı geçmemek üzere tahsis edebilir. Bu taşınmazlar aynı kuruluşlara kiraya da verilebilir…”
Hükümleri yer almaktadır.
Bu iki madde hükmünde de tahsisin sadece kamu idaresine yapılabileceği açıklanmış olup, bir dernek veya yabancı ülke temsilciliği için uygulanması mümkün değildir.
Kamu İdaresi cevabında; tahsis işlemlerinin 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 18/e maddesine uygun olduğu ve derneğe yapılan tahsisin ortak hizmet protokolü kapsamında gerçekleştirildiği ifade edilmektedir. Belediye Kanunu’nun 18/e maddesinde taşınmaz tahsis işleminin belediye meclisinin görev ve yetkileri arasında olduğu belirtilmekte, tahsis işleminin hangi kuruma yapılabileceği düzenlenmemektedir. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca da tahsis işleminin sadece kamu idaresine yapılabileceği açıklanmıştır. Ayrıca, Belediye Kanunu’nun 75/c maddesinde sayılan kuruluşlarla belediyenin kendi görev alanına giren konularda ortak hizmet projesi gerçekleştirebileceği düzenlenmiştir. Ancak, tahsisin yapıldığı dernek kamu yararı çalışan dernek vasfında olmadığı için Belediye Kanunu’nun 75/c maddesinde ortak hizmet projesi yürütülebilecek kuruluşlar arasına girmemektedir. Kaldı ki, Belediye Kanunu’nun 75/c maddesinde taşınmaz tahsisine ilişkin herhangi bir düzenleme de bulunmamaktadır.
Bu itibarla, Belediye tarafından bir taşınmazın bedelli veya bedelsiz olarak kamu kurum ve kuruluşları dışındaki özel bir kişiye tahsis edilmesi veya ihale edilmeden kullanımına sunulması anılan mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir.