|
ÖZET: Belediyenin mülkiyetindeki taşınmazların envanter bilgileri ile muhasebe kayıtları arasında uyumsuzluk tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarına göre, ilgili müdürlükler arasında sistem entegrasyonu sağlanmadığı için taşınmaz varlıkların hesapları doğru ve güvenilir bilgi sunmamaktadır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik hükümleri, maddi duran varlıkların kaydı ve yönetimi için belirli usul ve esaslar öngörmektedir.
Yapılan incelemelerde, Emlak ve İstimlak Müdürlüğü taşınmaz kayıt ve yönetimini yürütürken, Mali Hizmetler Müdürlüğü muhasebeleştirme işlemlerini gerçekleştirmektedir. Ancak, bu iki müdürlük arasında taşınmazların kaydı, değerlemesi ve muhasebeleştirilmesi konularında entegrasyon sağlanamadığı için hesaplarda tutarsızlıklar ortaya çıkmıştır. Örneğin, taşınmaz icmal cetvelinde 379 taşınmazın toplam değeri 24.548.157,76 TL iken, muhasebe kayıtlarında bu tutar 80.386.636,44 TL olarak yer almaktadır. Bu durum, taşınmaz icmal cetvelinde 55.838.478,70 TL tutarında eksik kayıt olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak, taşınmazların kaydı ve muhasebe işlemlerinin uyumlu hale getirilmesi, mevcut kayıtların güncellenmesi ve mevzuata uygun bir şekilde izlenmesi gerekmektedir. Bu adımlar, taşınmaz yönetiminde şeffaflık ve doğruluğun sağlanması açısından kritik öneme sahiptir. |
BULGU: Belediyenin Mülkiyetinde Bulunan Taşınmazların Envanter Bilgileri ile Muhasebe Kayıtlarının Uyumsuz Olması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediyenin taşınmaz kayıt ve yönetimine ilişkin, ilgili müdürlükler arasında sistem entegrasyonunun sağlanmadığı ve bu nedenle taşınmaz varlıklara ilişkin hesapların doğru ve sağlıklı bilgi üretmediği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187’nci maddesinde, maddi duran varlıklar hakkında 13.9.2006 tarihli ve 2006/10970 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in ilgili hükümleri ile aşağıdaki hükümlere göre işlem yapılacağı belirtilerek maddi duran varlıklar hesap grubuna ilişkin açıklamalara yer verilmiştir.
Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; bu Yönetmelik’in amacının genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı ve Kanun kapsamında olan kurum ve kuruluşların mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların kaydına ve icmal cetvellerinin düzenlenmesine ilişkin usul ve esasların düzenlenmesi olduğu belirtilmiştir.
Söz konusu Yönetmelik’in 5’inci maddesinde, taşınmaz kayıt ve kontrol işlemlerinin, kamu idarelerine ait taşınmazların mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yılda çeşitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların miktar ve değer olarak takip edilmesi amacıyla kayıt altına alınması; “Tapuda Kayıtlı Olan Taşınmazlar” başlığı altında yer alan taşınmazların maliyet bedeli üzerinden, bu taşınmazlardan maliyet bedeli belirlenemeyenlerin ise rayiç değerleri üzerinden kayıtlara alınacağı; taşınmazların rayiç değerinin, maliki kamu idaresince, başka bir kamu idaresinin yönetiminde veya kullanımında olanların ise bu idarelerce tespit edileceği ifade edilmiştir. Ayrıca, geçici 1’inci maddede, mevcut taşınmazların kaydına ilişkin işlemler düzenlenmiş ve Yönetmelik’in 5’inci maddesine göre yapılması gereken işlemlerin 31.12.2017 tarihine kadar tamamlanması gerektiği hükmüne yer verilmiştir.
İdarenin taşınmazlarına ilişkin iş ve işlemlerinin incelenmesi neticesinde, taşınmaz kayıt ve yönetimine ilişkin faaliyetlerin Emlak ve İstimlak Müdürlüğü tarafından, taşınmazlara ilişkin işlemlerin muhasebeleştirilmesi çalışmalarının ise Mali Hizmetler Müdürlüğü tarafından yürütüldüğü görülmüştür. Ancak, ilgili müdürlükler arasında taşınmaz kayıt, değerleme, yönetim ve muhasebeleştirmeye ilişkin sistem entegrasonu sağlanamadığı için 250- Arazi ve Arsalar Hesabı, 251- Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ve 252- Binalar Hesabında yer alan tutarların gerçek durumu yansıtmadığı tespit edilmiştir.
Taşınmaz icmal cetvelinde 379 adet taşınmaz 24.548.157,76 TL bedel ile yer alırken muhasebe kayıtlarında yer alan bedel ise 80.386.636,44 TL’dir. Muhasebede kayıtlı değerin 13.675.645,55 TL’si enflasyon düzeltmesi, 66.710.990,89 TL’si taşınmazların kayıtlı değeridir. Taşınmaz icmal cetvelindeki tutarlar ile muhasebe kayıtlarındaki taşınmaz varlıkların tutarları karşılaştırıldığında taşınmaz icmal cetvelinde 55.838.478,70 TL (80.386.636,4424.548.157,56) tutarında eksik kayıt yer almaktadır. (01.Kamu İdaresinin Mülkiyetindeki Taşınmazlar Hesabı dikkate alınmıştır.)
Yukarıda yer alan açıklamalar doğrultusunda, Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik ve Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde taşınmaz programı ile muhasebe programının uyumlaştırılarak mevcut kayıtların güncellenmesi ve taşınmazların mevzuata uygun olarak izlenmesinin sağlanması gerektiği değerlendirilmektedir.