| ÖZET: Ereğli Belediyesinin ortağı olduğu şirketlerdeki sermaye payı ile muhasebe kayıtlarında yer alan tutarların farklı olduğu görülmüştür. Yapılan incelemede Belediyeye ait sermaye payları toplamı ile Belediye kayıtlarında yer alan sermaye payı tutarları arasında 26.298.500 TL fark olduğu tespit edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 241. maddesi gereğince, mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabına ilişkin işlemler aşağıda gösterilmiştir. Sermayesine iştirak edilen mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakdi veya ayni sermaye şeklindeki katılımdan bu hesapta kayıtlı tutarların ilgili mal ve hizmet üreten kuruluşların öz kaynak hesabında karşılık olarak yer alan tutarlarla eşit olması gerekir. 2023 yılı sonu itibariyle Belediyenin şirketlerdeki sermaye tutarı toplamı 29.573.500 TLken, muhasebeleştirilmesi gereken tutar 3.275.000 TL olduğu için mali tablolarda 26.298.500 TL eksik görünmektedir. |
BULGU: Belediyenin Ortağı Olduğu Şirketlerdeki Sermaye Payı ile Muhasebe Kayıtlarında Yer Alan Tutarların Farklı Olması
2023 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin ortağı olduğu şirketlerinde bulunan sermayesi ile 241- Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabındaki tutarın farklı olduğu görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 241- Mal Ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının niteliğini açıklayan 181’inci maddesinde; “(1) Bu hesap, mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakden veya ayni olarak verilen sermaye tutarları ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kar ve zararlar, bütçeye iade olunan sermayelerin izlenmesi için kullanılır.”
“Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 182’nci maddesinde ise; “(1) Mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabına ilişkin işlemler aşağıda gösterilmiştir.
a) Mal ve hizmet üreten kuruluşlara gerek nominal sermaye ve gerekse ayni sermaye transferi şeklindeki iştirakler gerçeğe uygun değerleri ile bu hesaba kaydedilir. Sermayesine iştirak edilen mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakdi veya ayni sermaye şeklindeki katılımlardan bu hesapta kayıtlı tutarların ilgili mal ve hizmet üreten kuruluşların öz kaynak hesaplarında karşılık olarak yer alan tutarlarla eşit olması gerekir…” hükümleri yer almaktadır.
Yapılan incelemede ortak olunan şirketlerdeki yılsonu itibariyle Belediyeye ait sermaye payları toplamı ile Belediye kayıtlarında yer alan sermaye payı tutarları arasında 26.298.500 TL fark olduğu görülmüştür.
2023 yılı sonu itibariyle ortak olunan şirketlerin Belediyenin muhasebe kayıtlarında yer alan sermaye payı tutarları şu şekildedir:
241.01.01-Enerya Gaz : 325.000,00 TL
241.01.03-Bolkar AŞ: : 2.950.000,00 TL
Aşağıdaki tabloda görüldüğü üzere belediyenin 31.12.2023 İtibariyle şirketlerindeki sermaye tutarı toplamı 29.573.500 TL olduğu halde; Ereğli Belediyesinin bilançosunda 241- Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı 3.275.000,00 TL olarak muhasebeleştirilmesi nedeniyle mali tablolarda 26.298.500 TL eksik görünmektedir.
Tablo 6: Belediyenin Hissedarı Olduğu Şirketlerdeki Sermayesi
| Sıra No | Şirketin Adı | Toplam Sermaye Tutarı (TL) | Belediyenin Sahip Olduğu Sermaye Tutarı (TL) | Hisse Oranı (%) |
| 1 | BOLKAR İNŞ. HAY. TRZ. HİZ. İŞL. SAN. TİC. AŞ |
18.354.000,00 | 18.353,500,00 | 99,39 |
| 2 | ENERYA ENERJİ AŞ | 112.200.000,00 | 11.220.000,00 | 10 |
| Toplam: 29.573.500 TL |
Sonuç olarak 2023 yılı sonu itibariyle Belediyenin mali tablolarında 241-Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında ortak olunan şirketlere ait sermaye payı toplamı 26.298.500 TL eksik görünmektedir. Hatanın düzeltilmesi gerekmektedir.
Kamu İdaresi cevabında bulguda belirtilen hataya itirazda bulunmamıştır. Belediye şirketlerine yıl sonunda sermaye artışı yapıldığını ve işlemlerin yıl sonuna yetiştirilemediğini, belediye şirketlerinin sermaye payı ile muhasebe kayıtlarındaki pay tutarlarının uygun hale getirileceğini belirtmiştir.
Sonuç olarak; gönderilen cevapta konu ile ilgili çalışma başlatıldığı, belediyenin şirketlerinin sermaye payı ile muhasebe kayıtlarındaki pay tutarlarının uygun hale getirileceği belirtilmesine karşın; hatanın henüz düzeltilemediği anlaşılmaktadır.