|
ÖZET: Belediyenin muhasebe kayıtlarında, %100 paya sahip olduğu Havsa Taşımacılık İnşaat Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı arasında tutarsızlıklar tespit edilmiştir. 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’nın borç bakiyesi ile şirketin sermaye tutarları arasında önemli bir uyumsuzluk bulunmaktadır. 27 Mayıs 2016 tarihli Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu hesabın mal ve hizmet üreten kuruluşlara yapılan sermaye yatırımlarını ve bunların izlenmesini amaçladığını belirtmektedir.
Yapılan incelemelerde, Havsa Taşımacılık Şirketi’nin mali tablolarında sermaye tutarının 1.225.000,00 TL olarak kaydedildiği, belediye mali tablolarında ise bu tutarın sadece 319.483,30 TL olduğu görülmüştür. Bu farklılığın, şirkete yapılan ayni sermaye artışları ve nakdi sermaye transferlerinin hatalı kaydedilmesinden kaynaklandığı belirlenmiştir. Kamu idaresi, bu bulgularla ilgili gerekli işlemlerin yapıldığını ifade etse de, 2025 yılında yapılan kayıtların 2024 yılı mali tablolarındaki hatayı düzeltme etkisi bulunmamaktadır. Sonuç olarak, 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında 905.516,70 TL tutarında eksik kayıt yapılması, mali tabloların doğruluğunu olumsuz etkilemiştir. Bu durum, belediyenin mali raporlamasında dikkate alınması gereken önemli bir sorunu işaret etmektedir. |
BULGU: Belediyenin Ortağı Olduğu Şirketteki Sermaye Tutarı ile Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının Uyumlu Olmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediyenin muhasebe kayıtlarında, 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının borç bakiyesi ile Belediyenin %100 paya sahip olduğu Havsa Taşımacılık İnşaat Hayvancılık Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin sermaye tutarlarının uyumlu olmadığı görülmüştür.
27.05.2016 tarih ve 29724 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 181’inci maddesinde; bu hesabın mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakden veya ayni olarak verilen sermaye tutarları ile bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kar ve zarar ile bütçeye iade olunan sermayelerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmektedir.
Aynı Yönetmelik’in “Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 182’nci maddesinde ise mal ve hizmet üreten kuruluşlara gerek nominal sermaye ve gerekse ayni sermaye transferi şeklindeki iştiraklerin gerçeğe uygun değerleri ile bu hesaba kaydedileceği, sermayesine iştirak edilen mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakdi veya ayni sermaye şeklindeki katılımlardan bu hesapta kayıtlı tutarların ilgili mal ve hizmet üreten kuruluşların öz kaynak hesaplarında karşılık olarak yer alan tutarlarla eşit olması gerektiği ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede; Belediyenin %100 sermayesine sahip olduğu Havsa Taş. İnş. Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti’nin, şirket mali tablolarında sermaye tutarının 1.225.000,00 TL, Belediye mali tablolarında ise 319.483,30 TL olarak kayıtlı olduğu görülmüştür. Şirket ve Belediye mali tablolarında oluşan bu farklılığın; 992.448,00 TL’sinin şirkete ayni sermaye artışı yoluyla verilen iş makinesi ve binek araçtan, kalan kısmın ise nakdi olarak yapılan ancak ilgili varlık hesabına aktarılmadan 630 Giderler Hesabı kullanılarak giderleştirilen sermaye artışından kaynaklandığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapıldığı belirtilmiştir. Ancak bulgu konusu hususa yönelik 2025 yılında yapılan kayıtların, 2024 yılı dönem sonu mali tablolarında tespit edilen hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.
Sonuç olarak, 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabına 905.516,70 TL tutarında eksik kayıt yapılması nedeniyle mali tablolarda hataya sebep olunmuştur.