|
ÖZET: Belediyenin sahip olduğu bütçe içi işletmelerin, kurumlar vergisi mükellefiyetinin henüz tesis edilmediği tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında yapılan incelemede, belediyeye ait Dikimevi, Kreş ve Kent Lokantası işletmelerinin, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun ilgili maddeleri çerçevesinde vergi mükellefiyeti kapsamına alınmadığı görülmüştür. Bu kanun, iktisadi kamu kuruluşlarının vergi mükellefiyetini düzenlerken, belirli şartlar altında kamu idarelerine ait işletmelere muafiyet tanımaktadır.
İlgili düzenlemelere göre, kreşlerin yalnızca kamu görevlilerine hizmet vermesi ve kâr amacı gütmemesi durumunda kurumlar vergisi muafiyetinden yararlanabileceği belirtilmiştir. Ancak, Kent Lokantası, Dikimevi ve Kreş işletmeleri, iktisadi işletmenin tanımına uygun özellikler taşıdığı için, kurumlar vergisi mükellefiyetinin tesis edilmesi gerekmektedir. Belediye, bu konuda Vergi Dairesi’ne yazı yazarak mükellefiyetin tesis edilmesi için gerekli işlemleri başlatacağını ifade etmiştir. Ancak, yukarıda belirtilen yasal çerçeve doğrultusunda, bu işletmelerin vergi mükellefiyetinin ivedilikle tesis edilmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Belediyenin Sahibi Olduğu Bütçe İçi İşletmelerin Vergi Mükellefiyetinin Tesis Edilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediye bünyesinde bulunan Dikimevi, Kreş ve Kent Lokantası işletmelerinin kurumlar vergisi mükellefiyetinin tesis edilmediği görülmüştür.
5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanunu’nun 1’inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde, iktisadi kamu kuruluşları vergi mükellefiyeti kapsamına alınmış olup aynı Kanunun 2’nci maddesinin üçüncü fıkrasında da Devlete, il özel idarelerine, belediyelere, diğer kamu idarelerine ve kuruluşlarına ait veya bağlı olup faaliyetleri devamlı bulunan ve birinci ve ikinci fıkralar dışında kalan ticari, sınai ve zirai işletmelerin iktisadi kamu kuruluşu olduğu; altıncı fıkrasında ise iktisadi kamu kuruluşları ile dernek veya vakıflara ait iktisadi işletmelerin kazanç amacı gütmemeleri, faaliyetlerinin kanunla verilmiş görevler arasında bulunması, tüzel kişiliklerinin olmaması, bağımsız muhasebelerinin ve kendilerine ayrılmış sermayelerinin veya iş yerlerinin bulunmamasının mükellefiyetlerini etkilemeyeceği, mal veya hizmet bedelinin sadece maliyeti karşılayacak kadar olması, kar edilmemesi veya karın kuruluş amaçlarına tahsis edilmesinin bunların iktisadi niteliğini değiştirmeyeceği belirtilmiştir.
Diğer yandan, Kurumlar Vergisi Genel Tebliği’nin “Kreş ve konukevleri” başlıklı 4.5.1’inci maddesinde; Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine ait kreşlerin, sadece kamu görevlilerine hizmet etmek amacıyla kurulması, kârlılık amacı gütmemesi ve üçüncü kişilere kiralanmaması koşuluyla kurumlar vergisi muafiyetinden yararlanabileceği düzenlenmiştir.
İktisadi işletmenin belirgin özellikleri; bağlılık, devamlılık ve faaliyetin ticari, sınai veya zirai bir mahiyet teşekkül etmesidir. Kent Lokantası, Dikimevi ve Kreş işletmelerinin faaliyetleri göz önüne alındığında bu özellikleri arz ettiği açıktır.
Yapılan incelemede; belediyenin sahibi olduğu Kent Lokantası, Dikimevi ve Kreş işletmeleri için kurumlar vergisi mükellefiyetinin tesis edilmediği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında, bütçe içi işletmenin kurumlar vergisi mükellefiyetinin tesis edilmesi için Vergi dairesine yazı yazıldığını belirterek gelen cevaba göre işlem yapılacağı ifade edilmiştir.
Yukarıda yer verilen düzenlemeler ve yapılan açıklamalar uyarınca; Kent Lokantası, Dikimevi ve Kreş işletmelerinin belediye tüzel kişiliği ile ilişkilendirilmeksizin, kurumlar vergisi mükellefiyetinin tesis edilmesi gerekmektedir.