|
ÖZET: Belediyenin, şirket personeli de dahil olmak üzere toplam personel giderlerinin yasal sınırları aştığı tespit edilmiştir. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 20’nci maddesine dayanarak belirlenen usul ve esaslara göre, idarelerin yıllık toplam personel giderleri, en son yıl bütçe gelirlerinin yeniden değerleme oranında artırılmasıyla elde edilen miktarın yüzde kırkını geçmemelidir. Büyükşehir belediyeleri için bu oran yüzde otuz olarak uygulanmaktadır. Eğer personel giderleri bu oranları aşarsa, yeni personel alımı yapılması yasaklanmaktadır.
Yapılan incelemelerde, belediyenin toplam personel giderlerinin 44.904.608,40 TL olduğu ve bu tutarın, yeniden değerleme oranıyla hesaplanan 72.353.509,44 TL’nin yüzde kırkına tekabül eden 28.941.403,776 TL’yi aştığı görülmüştür. Kamu idaresi, bu durumun farkında olduğunu ve personel giderlerinin yasal sınırın altına inene kadar yeni personel alımına izin verilmeyeceğini belirtmiştir. Ayrıca, yasal sınırı aşan giderler için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’ndan izin alınması gerektiği vurgulanmıştır. Sonuç olarak, belediyenin toplam personel giderleri yasal sınırın altına düşene kadar yeni personel alımına gidilmemesi gerekmektedir. Bu durum, kamu kaynaklarının etkin kullanımı açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Belediyenin Şirket Personeli Dahil Toplam Personel Giderlerinin Yasal Sınırın Üzerinde Olması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediyenin, şirket personeli dahil toplam personel giderlerinin mevzuatta belirlenen sınırı aştığı tespit edilmiştir.
375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin Ek 20’nci maddesinin üçüncü fıkrasına dayanılarak çıkarılan İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar’ın personel giderlerinin toplam giderler içindeki payına ilişkin üst sınırın düzenlendiği 5’inci maddesinde;
İdarelerin, şirket personeli de dahil yıllık toplam personel giderlerinin, İdarenin gerçekleşen en son yıl bütçe gelirleri toplamının her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298’inci maddesi uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılması sonucu bulunacak miktarın yüzde kırkını aşamayacağı, bu oranın büyükşehir belediyelerinde yüzde otuz olarak uygulanacağı, yıl içerisinde aylık ve ücretlerde beklenmedik bir artışın meydana gelmesi sonucunda personel giderlerinin söz konusu oranları aşması durumunda, cari yıl ve izleyen yıllarda personel giderlerinin bu oranların altına ininceye kadar İdare şirketlerine yeni personel alımı yapılamayacağı,
Belirlenen oranı aşan idareler tarafından Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından izin alınmaksızın şirketlerine işçi alımı yapılamayacağı belirtilmiştir.
Tablo 6: Personel Gider Oranı Cetveli
| A= En Son Yıl Gerçekleşen Bütçe Gelirleri Toplamı (TL) | B= Yeniden Değerleme Oranı |
Yeniden Değerleme Sonucu Oluşan Gelir C=A+(AxB/100) (TL) |
D= Cari Yıl Bütçe Personel Giderleri Toplamı (Personel Harcama Kalemi) (TL) | E= Cari Yılda Şirket Personeline Ödenen Ücret (TL) |
F= Personel Gider Oranı (D+E/Cxl00) (TL) |
| 45.660.424,99 | %58,46 | 72.353.509,44 | 19.514.831,74 | 25.389.776,66 | %62,06 |
Yukarıda tablo incelendiğinde; Belediyenin şirket personeli de dahil yıllık toplam personel giderlerinin 44.904.608,40 TL olduğu, bu tutarın gerçekleşen en son yıl bütçe gelirleri toplamının yeniden değerleme oranında artırılması sonucu bulunan 72.353.509,44 TL’nin %40’ına tekabül eden 28.941.403,776 TL’nin üzerinde gerçekleştiği görülmüştür.
Kamu idaresi cevabında, bulgu konusu hususa ilişkin olarak, Belediye’nin şirket personeli dâhil toplam personel giderlerinin mevzuatta belirlenen %40 sınırını aştığı, bu nedenle personel giderleri söz konusu sınırın altına inene kadar yeni personel alımı yapılmayacağı ve %40’ı aşan kısım için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’ndan izin alınacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak, Belediyenin, toplam personel giderlerinin %40 sınırlamasının altına düşene kadar, belirtilen usul ve esaslar uyarınca yeni personel alımı yapılmamalıdır.