|
ÖZET: Belediyenin şirket personeli dahil toplam personel giderleri, yasal sınırların üzerinde olduğu tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, İl Özel İdareleri, Belediyeler ve bağlı kuruluşların personel giderleri, belirlenen üst sınırı aşmaktadır. İlgili mevzuat, idarelerin toplam personel giderlerinin, yıllık bütçe gelirlerinin yeniden değerleme oranı ile artırılması sonucu elde edilen miktarın yüzde kırkını geçemeyeceğini belirtmektedir.
Yıl içinde beklenmedik ücret artışları, personel giderlerinin bu oranları aşmasına neden olabilmektedir. Bu durumda, cari yıl ve sonraki yıllarda, giderler belirlenen oranların altına inene kadar yeni personel alımı yapılamaz. Ancak, yasal sınırı aşan idareler İçişleri Bakanlığı’ndan izin alarak yeni işçi alımı gerçekleştirebilir. Yapılan incelemede, belediyenin toplam personel giderleri, belirlenen yüzde kırk sınırını aşarak %49,66 oranına ulaşmıştır. Sonuç olarak, belediyenin toplam personel giderlerinin, ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda yasal sınıra çekilmesi gerekmektedir. Bu durum, mali disiplinin sağlanması ve bütçe yönetiminin etkinliği açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Belediyenin Şirket Personeli Dahil Toplam Personel Giderlerinin Yasal Sınırın Üzerinde Olması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
Belediyenin Şirket personeli dahil toplam personel giderlerinin mevzuatta belirlenen sınırı aştığı tespit edilmiştir.
İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar’ın “Personel Giderlerinin Toplam Giderler İçindeki Payına İlişkin Üst Sınır” başlıklı 5’inci maddesinde; İdarelerin, şirket personeli de dahil yıllık toplam personel giderlerinin, idarenin gerçekleşen en son yıl bütçe gelirleri toplamının her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında arttırılması sonucu bulunacak miktarın yüzde kırkını aşamayacağı belirtilerek, idarelerin toplam personel giderlerine ilişkin sınır getirilmiştir. Yıl içerisinde aylık ve ücretlerde beklenmedik bir artışın meydana gelmesi sonucunda personel giderlerinin söz konusu oranları aşması durumunda, cari yıl ve izleyen yıllarda personel giderleri bu oranların altına ininceye kadar idare şirketlerine yeni personel alımı yapılamayacak ancak belirlenen oranları aşan idareler İçişleri Bakanlığından izin almak suretiyle şirketlerine işçi alımı yapabileceklerdir.
Yapılan incelemede Belediyenin belediye şirket personeli de dâhil yıllık toplam personel giderleri, idarenin gerçekleşen en son yıl bütçe gelirleri toplamının her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 298’inci maddesi uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılması sonucu bulunacak miktarın %40’ını aştığı tespit edilmiştir. Aşağıdaki tabloda 2024 yılı personel giderleri oran cetveline ilişkin bilgiler yer almaktadır.
Tablo 9: Personel Giderleri Oranı Cetveli (2024)
| A=En Son Yıl Gerçekleşen Bütçe Gelirleri Toplamı |
B=Yeniden Değerleme Oranı | Yeniden Değerleme Sonucu Oluşan Gelir C=A(Axb/100) |
D=Cari Yıl Bütçe Personel Giderleri Toplamı (01-Personel Harcama Kalemi) |
E=Cari Yılda Şirket Personeline Ödenecek Net Ücret | Personel Giderleri İle Şirket Personeli Toplamı (D+E) |
F=Personel Gider Oranı (D+E/Cx100) |
| 481.662.410,15 | 58,46 | 763.242.255,12 | 182.925.274,64 | 196.100.100,34 | 379.025.374,98 | 49,66% |
Sonuç olarak, Belediyenin toplam personel giderlerinin anılan mevzuat hükümleri
uyarınca belirlenen sınıra getirilmesi gerekmektedir.