Belediyenin Şirketlerdeki Sermaye Tutarı ile Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının Uyumlu Olmaması (Sayıştay)

BULGU: Belediyenin Şirketlerdeki Sermaye Tutarı ile Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının Uyumlu Olmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediyenin muhasebe kayıtlarında 241 Mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabının borç bakiyesi ile Belediyenin şirketlerindeki sermaye tutarlarının uyumlu olmadığı tespit edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 241 Mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 181’inci maddesinde; bu hesabın mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakden veya ayni olarak verilen sermaye tutarları ile bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kar ve zarar ile bütçeye iade olunan sermayelerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmektedir.
Aynı Yönetmelik’in “Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 182’nci maddesinde ise mal ve hizmet üreten kuruluşlara gerek nominal sermaye ve gerekse ayni sermaye transferi şeklindeki iştiraklerin gerçeğe uygun değerleri ile bu hesaba kaydedileceği, sermayesine iştirak edilen mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakdi veya ayni sermaye şeklindeki katılımlardan bu hesapta kayıtlı tutarların ilgili mal ve hizmet üreten kuruluşların öz kaynak hesaplarında karşılık olarak yer alan tutarlarla eşit olması gerektiği ifade edilmiştir.
Belediyenin ortağı olduğu şirketlerden alınan belgelere göre, Belediyenin 4 şirkete olan ortaklığının toplam sermaye miktarı 228.920.311,41 TL’dir. Yukarıdaki Yönetmelik hükümlerinden anlaşıldığı üzere Belediyenin muhasebe kayıtlarında 241 Mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabının 228.920.311,41 TL borç bakiyesi bulunması gerekirken aşağıdaki tabloda ayrıntıları gösterildiği şekilde 106.388.857,93 TL borç bakiyesi olduğu anlaşılmaktadır. Buna göre 241 No’lu hesaba 122.531.453,48 TL’lik eksik kayıt yapıldığı tespit edilmiştir.
Kamu idaresince, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapıldığı belirtilmiştir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik 2022 yılında yapılan kayıtların 2021 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.
Sonuç olarak, 241 Mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabına 122.531.453,48 TL eksik kayıt yapılması sonucu mali tablolarda hataya sebep olunduğu anlaşılmıştır.
Tablo 8: Muhasebe Sistemi ile Belediye Şirketlerindeki Sermaye Tutarlarının Karşılaştırılması