ÖZET: Belediyenin muhasebe kayıtlarında, Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı ile belediyenin %100 paya sahip olduğu üç şirketin sermaye tutarları arasında uyumsuzluk tespit edilmiştir. 27 Mayıs 2016 tarihli Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu hesabın mal ve hizmet üreten kuruluşlara yapılan sermaye yatırımlarının izlenmesi amacıyla kullanılması gerektiğini belirtmektedir. Ancak yapılan incelemede, belediyenin sahip olduğu şirketlerin toplam sermaye tutarı 113.877.559,00 TL iken, belediye mali tablolarında bu tutarın yalnızca 4.893.379,08 TL olarak kaydedildiği görülmüştür.

Kamu idaresi, bulgularla ilgili gerekli işlemlerin yapıldığını belirtse de, 2025 yılında yapılan kayıtların 2024 yılı mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi olmamıştır. Sonuç olarak, Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında 108.984.179,92 TL tutarında eksik kayıt yapılması, mali tabloların doğruluğunu etkilemiştir. Bu durum, belediyenin mali yönetiminde dikkate alınması gereken önemli bir uyumsuzluğu ortaya koymaktadır.

BULGU: Belediyenin Şirketlerindeki Sermaye Tutarı ile Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının Uyumlu Olmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Belediyenin muhasebe kayıtlarında, 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının borç bakiyesi ile Belediyenin %100 paya sahip olduğu 3 adet şirketin sermaye tutarlarının uyumlu olmadığı görülmüştür.

27.05.2016 tarih ve 29724 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 181’inci maddesinde; bu hesabın mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakden veya ayni olarak verilen sermaye tutarları ile bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kar ve zarar ile bütçeye iade olunan sermayelerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmektedir.

Aynı Yönetmelik’in “Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 182’nci maddesinde ise mal ve hizmet üreten kuruluşlara gerek nominal sermaye ve gerekse ayni sermaye transferi şeklindeki iştiraklerin gerçeğe uygun değerleri ile bu hesaba kaydedileceği, sermayesine iştirak edilen mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakdi veya ayni sermaye şeklindeki katılımlardan bu hesapta kayıtlı tutarların ilgili mal ve hizmet üreten kuruluşların öz kaynak hesaplarında karşılık olarak yer alan tutarlarla eşit olması gerektiği ifade edilmiştir.

Yapılan incelemede; Belediyenin %100 sermayesine sahip olduğu 3 adet şirketin, şirket mali tablolarında sermaye tutarının toplam 113.877.559,00 TL, Belediye mali tablolarında ise 4.893.379,08 TL olduğu tespit edilmiştir.

Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapıldığı belirtilmiştir. Ancak bulgu konusu hususa yönelik 2025 yılında yapılan kayıtların, 2024 yılı dönem sonu mali tablolarında tespit edilen hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. Sonuç olarak, 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabına 108.984.179,92 TL tutarında eksik kayıt yapılması nedeniyle mali tablolarda hataya sebep olunmuştur.