|
ÖZET: Belediyenin ortak olduğu şirketlerdeki sermaye paylarının muhasebe kayıtlarında yer almadığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermaye tutarlarının ve bu tutarların işletilmesinden doğan kar ve zararların izlenmesi gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, taahhüt edilen sermaye tutarlarının doğru bir şekilde kaydedilmesi ve izlenmesi için gerekli muhasebe işlemlerinin yapılması zorunludur.
Yapılan incelemelerde, Belediyenin Çukurova Kimyasal Maddeler Üretim Teknolojileri A.Ş. ve Seyhan İmar İnşaat Kültür Sağlık Ticaret A.Ş. gibi şirketlerdeki sermaye paylarının, Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’nda kaydedilmediği görülmüştür. İdare, bu duruma ilişkin olarak muhasebe kayıtlarının yapıldığını belirtmiş, ancak düzeltme işlemlerinin yıl sonrasında gerçekleştirilmesi nedeniyle 2024 yılı mali tablolarını etkilemeyeceği ifade edilmiştir. Bu bağlamda, kayıtlı olmayan varlıkların envanterinin oluşturulması ve ilgili hesaplarda izlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Belediyenin Şirketteki Sermaye Payının Muhasebe Kayıtlarında Yer Almaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Belediyenin ortak olduğu şirketteki sermaye payının muhasebe kayıtlarına yansıtılmadığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 241-Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının niteliğini açıklayan 181’inci maddesine göre; bu hesap mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakden veya ayni olarak verilen sermaye tutarları ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kar ve zararlar, bütçeye iade olunan sermayelerin izlenmesi için kullanılır.
Aynı Yönetmelik’in 247-Sermaye Taahhütleri Hesabının işleyişini açıklayan 185’inci maddesine göre de taahhüt edilen sermaye tutarları bu hesaba alacak, ilgili maddi duran varlık hesabına (240-241 gibi) borç kaydedilmelidir. Yerine getirilen sermaye taahhütleri ise bu hesaba borç yapılmalı ve 830-Bütçe Giderleri Hesabına kaydedilmelidir.
Aynı Yönetmelik’in 500-Net Değer/Sermaye Hesabının Niteliği başlıklı 346’ncı maddesinde hesaplarda kayıtlı olmayan varlıklardan kaydi envanteri yapılarak hesaplara alınanların izlenmesi için kullanılacağı, Hesabın işleyişi başlıklı 347’nci maddesinde envanteri yapılan varlık karşılıkları bu hesaba alacak, ilgili varlık hesabına borç kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Dolayısıyla taahhüt edilen sermaye 241-Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı ile 247-Sermaye Taahhütleri Hesabında izlenmelidir. Taahhüdün yerine getirilmesi durumunda ise 247-nolu hesap kapatılmalı ve bütçe gideri yapılmalıdır. Envanter çalışmaları sonucu kayıtlarda yer almayan bedellerin ise 241-Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı borçlandırılarak 500-Net Değer Hesabı alacaklandırılarak kayıtlara aktarılması gereklidir.
Yapılan incelemede Belediyenin, Çukurova Kimyasal Maddeler Üretim Teknolojileri A.Ş.’ deki 600.000,00 TL’lik pay ve Seyhan İmar İnşaat Kültür Sağlık Ticaret A.Ş.’ deki 6,00 TL’lik payına ilişkin Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında herhangi bir kaydın yer almadığı görülmüştür.
Yukarıda belirtilen denetim tespiti üzerine İdare tarafından verilen cevapta özetle; belediyenin ortak olduğu şirketlerdeki sermaye paylarının muhasebe kayıtlarına yansıtıldığı ifade edilerek ilgili muhasebe işlem fişleri gönderilmiştir. Ancak gerekli düzeltme kaydı yapılmış olsa dahi yılı geçtikten sonra yapılan düzeltme kaydı 2024 yılı mali tablolarını değiştirmeyecektir.
241-Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında kayıtlı olmayan varlığın kaydi envanteri yapılarak hesaplarda izlenmesi gerekmektedir.