|
ÖZET: Belediye şirketindeki sermaye payının muhasebe kayıtlarıyla uyumsuz olduğu tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında, Büyükşehir olmayan ilçe belediyesinin, mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermaye tutarlarını eksik kaydettiği ortaya çıkmıştır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne göre, bu hesaplar, sermaye tutarlarının izlenmesi ve işletilmesinden doğan kar ve zararların kaydedilmesi amacıyla kullanılmalıdır. Ayrıca, taahhüt edilen sermaye tutarlarının da ilgili hesaplarda doğru bir şekilde izlenmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemelerde, Hafik Belsan Makine Araç Gereçler İnşaat Turizm Gıda Tarım Hayvancılık Maden Petrol Enerji Ulaşım Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin 310.000 TL sermaye ile kurulduğu ve bu tutarın şirket bilançosunda doğru bir şekilde yer aldığı, ancak belediye hesaplarında yalnızca 7.500 TL olarak kaydedildiği görülmüştür. Bu durum, 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’nda 302.500 TL’lik bir eksiklik olduğunu göstermektedir. Kamu idaresi, belirtilen eksikliklerin 2025 yılı içerisinde düzeltileceğini bildirmiştir. Bu bağlamda, kayıtlarda yer almayan varlıkların envanterinin oluşturulması ve gerekli düzeltmelerin yapılması önem arz etmektedir. |
BULGU: Belediyenin Şirketteki Sermaye Payının Muhasebe Kayıtlarıyla Uyumsuz Olması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediye Şirketindeki sermaye payının muhasebe kayıtlarına eksik yansıtıldığı görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının niteliğini açıklayan 181’inci maddesine göre; bu hesap mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakden veya ayni olarak verilen sermaye tutarları ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kar ve zararlar, bütçeye iade olunan sermayelerin izlenmesi için kullanılır.
Aynı Yönetmelik’in 247 Sermaye Taahhütleri Hesabının işleyişini açıklayan 185’inci maddesine göre de taahhüt edilen sermaye tutarları bu hesaba alacak, ilgili maddi duran varlık hesabına (240-241 gibi) borç kaydedilmelidir. Yerine getirilen sermaye taahhütleri ise bu hesaba ve830 Bütçe Giderleri Hesabına borç kaydedilmelidir. Aynı Yönetmelik’in 500 Net değer/sermaye hesabı Hesabın niteliği başlıklı 346’ncı maddesinde hesaplarda kayıtlı olmayan varlıklardan kaydi envanteri yapılarak hesaplara alınanların izlenmesi için kullanılacağı, Hesabın işleyişi başlıklı 347’nci maddesinde envanteri yapılan varlık karşılıkları bu hesaba alacak, ilgili varlık hesabına borç kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Dolayısıyla taahhüt edilen sermaye 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı ile 247 Sermaye Taahhütleri Hesabında izlenmelidir. Taahhüdün yerine getirilmesi durumunda ise 247 hesabı kapatılmalı ve bütçe gideri yapılmalıdır. Envanter çalışmaları sonucu kayıtlarda yer almayan bedellerin ise 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı borçlandırılarak 500 Net Değer Hesabı alacaklandırılarak kayıtlara aktarılması gereklidir.
Yapılan incelemede Hafik Belsan Makine Araç Gereçler İnşaat Turizm Gıda Tarım Hayvancılık Maden Petrol Enerji Ulaşım Sanayi ve Ticaret Limited Şirketinin 310.000,00 TL sermaye ile kurulduğu Ticaret Sicil Gazetesinde yapılan tescil ilanından anlaşılmaktadır. Aynı zamanda Şirketin bilançosunda da 500 Sermaye Hesabında kayıtlı olan tutar 310.000,00 TL’dir. Ancak Belediye hesaplarında 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının borç kaydının 7.500,00 TL olduğu görülmüştür. Bu durumda, 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında eksik kayıtlı olan varlığın kaydi envanterinin yapılarak hesaplara yansıtılması gerekmektedir.
Kamu İdaresi cevabında bulguda belirtilen hususa ilişkin gerekli düzeltme kayıtlarının 2025 yılı içerisinde yapılacağı ifade edilmişltir.
Yapılan açıklamalar çerçevesinde mevcut durum itibariyle, Kurum mali tablolarında 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı 302.500,00 TL eksik gözükmektedir.