|
ÖZET: Belediyenin sosyal yardım süreçlerine ilişkin detaylı bir iç düzenlemenin eksik olduğu, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edilmiştir. Bu rapor, sosyal yardım faaliyetlerinin kişisel inisiyatiflere dayandığını ve 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun ilgili maddeleri çerçevesinde gerekli düzenlemelerin yapılmadığını ortaya koymaktadır. Belediyelerin sosyal hizmet ve yardımları, kamu hizmetinin önemli bir parçası olarak kabul edilmekte, ancak bu alanda belirli kriterlerin ve süreçlerin eksikliği, yardımların ihtiyaç sahiplerine ulaşmasında belirsizlikler yaratmaktadır.
Sosyal Yardım İşler Müdürlüğü ve diğer ilgili birimler, ailelerle görüşmeler yaparak, fiziksel ortamları inceleyerek ve gelir düzeyi araştırmaları gerçekleştirerek yardım yapılacak kişileri belirlemektedir. Ancak, bu süreçlerin hangi kriterlere göre yürütüleceği ve yardım miktarlarının nasıl belirleneceği konusunda resmi bir mevzuatın olmaması, kararların kişisel inisiyatiflere bırakılmasına neden olmaktadır. Denetim bulguları doğrultusunda, belediye yönetimi sosyal yardım süreçlerini düzenleyen bir iç mevzuat oluşturma çalışmalarına başlamıştır. Bu düzenlemenin, sosyal yardımların daha etkin ve adil bir şekilde dağıtılmasını sağlayacağı düşünülmektedir. |
BULGU: Belediyenin Sosyal Yardım Süreçlerini Detaylandıran Bir Düzenlemenin Bulunmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediye tarafından yapılan sosyal yardım süreçlerini bütün yönleriyle ortaya koyan bir iç düzenlemesinin bulunmadığı, bu alandaki faaliyetlerin kişilerin inisiyatifinde yürütüldüğü görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 14’üncü maddesinde belediyelerin görev ve sorumluluklarına yer verilmiş olup (a) fıkrasına göre bunlardan biri sosyal hizmet ve yardımlardır. Söz konusu Kanun’un 60’ıncı maddesinin (i) bendinde yer alan “Dar gelirli, yoksul, muhtaç ve kimsesizler ile engellilere yapılacak sosyal hizmet ve yardımlar” hükmüne göre belediye giderleri arasında sayılan bu tür kalemler için ayrılan ödeneği kullanma yetkisi ise 38’inci maddenin (n) bendine göre belediye başkanına aittir.
Bu çerçevede belediyelerin sosyal yardım çalışmaları ve bu kapsamda yapacağı/yaptıracağı iş ve işlemler ile sarf edeceği giderler sosyal belediyecilik ve kamu hizmetinin bir parçası olarak kabul edilmektedir.
Sosyal yardım ve hizmet kavramı içerisinde Belediyelerce çok çeşitli faaliyetler gerçekleştirilebilmektedir. Sosyal Yardım İşler Müdürlüğü veya ilgili diğer müdürlükler altında organize edilen bu tür faaliyetlerde, aileler ile görüşmeler yapılmakta, fiziksel ortamlar yerinde incelenmekte, duruma göre kişilerden rapor istenmekte, gelir düzeyi araştırması yapılmaktadır. Müdürlük personeli tarafından yapılan bu tür değerlendirmeden sonra, yardım yapılacak kişiler belirlenmektedir.
Yapılan incelemede, Belediyenin sosyal yardıma ilişkin konu, kapsam ve süreçlerini belirleyen, kriterlerini ve karar aşamasını ortaya koyan bir mevzuat düzenlemesi bulunmadığı tespit edilmiştir.
Bu itibarla, yardımların gerçek ihtiyaç sahiplerine ulaşması konusunda yapılan araştırmalar yerinde olmakla birlikte, Belediyenin sosyal yardıma ilişkin konu, kapsam ve süreçlerini belirleyen, kriterlerini ve karar aşamasını ortaya koyan bir mevzuat düzenlemesi bulunmaması, sosyal yardımların verileceği kişiler ve sayısı ile bunlara hangi miktarda yardım yapılacağının belirlenmesi gibi konulardaki çalışmaların kişilerin inisiyatifine kalmasına sebep olmaktadır.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; bulgu konusu hususa iştirak edilmiş ve Belediyenin yapacağı sosyal yardım süreçlerini detaylandıran bir iç mevzuat düzenlenmesi için çalışmalara başlandığı belirtilmiştir.
Sonuç olarak, sosyal yardım süreçlerini bütün yönleriyle ortaya koyan bir iç düzenlemenin yapılmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.