|
ÖZET: Belediyenin su gelirleri üzerinden hesaplanan Katma Değer Vergisi (KDV) beyanında hatalı uygulamalar tespit edilmiştir. Denetim raporuna göre, KDV’nin tahakkuk aşaması yerine tahsilat aşamasında kaydedilmesi, yanlış beyanname düzenlenmesine yol açmıştır. 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’na ve ilgili tebliğlere göre, su, elektrik gibi enerji dağıtımlarında vergiyi doğuran olay, bedelin tahakkuk ettirilmesi anında gerçekleşmektedir. Bu durumda, mükelleflerin tahsilat yapıp yapmamaları, vergiyi doğuran olay açısından önem taşımamaktadır.
Yapılan incelemelerde, belediyenin su satış işlemlerinde 391 Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabı’nın, gelirin tahakkuku yerine tahsilat aşamasında kullanıldığı belirlenmiştir. Bu durum, su gelirlerine ilişkin KDV’nin, tahakkuk ettiği döneme ait beyannameye dahil edilmesi gerekirken, tahsilat dönemine ait beyannameye dahil edilmesi anlamına gelmektedir. Dolayısıyla, KDV’nin yanlış zamanda beyan edildiği anlaşılmaktadır. Denetim bulguları üzerine, idare, su gelirleri üzerinden hesaplanan KDV tutarlarının abonelere fatura bildirimi yapıldığı anda hesaplanacağını ve bu tutarların 391 Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabı’na kaydedileceğini belirtmiştir. Ayrıca, bu tutarların aynı dönem içinde beyan edilmesi için gerekli adımların atılacağı ifade edilmiştir. Bu çerçevede, KDV tutarlarının doğru bir şekilde hesaplanması ve beyan edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Belediyenin Su Gelirleri Üzerinden Hesaplanan Katma Değer Vergisinin Hatalı Beyan Edilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediyenin su gelirleri üzerinden hesaplanan Katma Değer Vergisinin, gelirin tahakkuk aşaması yerine tahsilat aşamasında kayıtlara alındığı bu nedenle hatalı beyanname düzenlendiği görülmüştür.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’nun “Vergiyi Doğuran Olayın Meydana Gelmesi” başlıklı 10’uncu maddesinin (g) bendinde; su, elektrik, gaz, ısıtma, soğutma ve benzeri enerji dağıtım veya kullanımlarında, bunların bedellerinin tahakkuk ettirilmesi anının vergiyi doğuran olay olduğu belirtilmektedir.
26.04.2014 tarihli ve 28983 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği’nin “Vergiyi Doğuran Olayın Meydana Gelmesi” başlıklı (I/Ç-1) bölümünde; su, elektrik, gaz, ısıtma, soğutma ve benzeri enerji dağıtım veya kullanımlarında bunların ilgili müesseselerce bedellerinin tahakkuk ettirilmesi ile vergiyi doğuran olayın meydana geldiği hüküm altına alınmıştır. Diğer taraftan Tebliğ’de su, elektrik, gaz, ısıtma, soğutma ve benzeri dağıtımların mal teslimi sayıldığı, ancak bu tür malların teslimi önceden gerçekleştirildiği halde bu aşamada vergilendirilmesi mümkün olmadığından 3065 sayılı Kanun’un ilgili maddesine dayanılarak vergilendirmenin dağıtım bedellerinin hesaplandığı anda yapılacağı belirtilmiştir. Ayrıca vergiyi doğuran olayın bu malların bedellerinin tahakkuk ettirildiği, yani bedelin hesaplanarak tahsil edilebilir hale geldiği anda meydana gelmiş sayılacağı, mükelleflerin mal bedellerini tahsil edip etmemelerinin vergiyi doğuran olay açısından önemli olmadığı, sonradan tahakkuk tutarlarında meydana gelebilecek değişikliklerin Katma Değer Vergisi Kanunu’nun 35’inci maddesine göre düzeltileceği ifade edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 293’üncü maddesinde; teslim edilen mal veya ifa edilen hizmetler üzerinden hesaplanan KDV tutarları ile bu tutarlardan mahsup edilen ve ödenen tutarların izlenmesi için 391 Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabı’nın kullanılacağı belirtilmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere; su, elektrik, gaz ve benzeri enerji dağıtım ve kullanımlarında bunların bedellerinin ilgili kurumlarca tahakkuk ettirilmesi anında Katma Değer Vergisi açısından vergiyi doğuran olay meydana gelmektedir. Bu nedenle söz konusu gelirin tahsil edilip edilmediğine bakılmaksızın mal bedeli tahakkuk ettirildiğinde yani bedelin hesaplanarak tahsil edilebilir hale geldiği anda (su abonelerinin sayaçlarının belediye görevlileri tarafından okunarak su fatura bildirimi düzenlendiğinde) Katma Değer Vergisi açısından vergiyi doğuran olayın meydana gelmesi sebebiyle 391 Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabının da bu aşamada kullanılması gerekmektedir.
Yapılan incelemede; Belediyenin su satışı işlemlerinde 391 Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabının, gelirin tahakkuku aşaması yerine tahsilatı aşamasında kullanıldığı tespit edilmiştir. Bu durumda su satışı gelirlerine ilişkin Katma Değer Vergisi, gelirin tahakkuk ettiği döneme ait KDV Beyannamesine dahil edilmesi gerekirken, gelirin tahsil edildiği döneme ait KDV beyannamesine dahil edildiği, diğer bir ifade ile su gelirleri üzerinden hesaplanan katma değer vergisinin yanlış zamanda beyan edildiği anlaşılmıştır.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından özetle; su gelirleri üzerinden hesaplanan KDV tutarlarının abonelere fatura bildirimi yapılacağı anda hesaplanacağı, hesaplanan bu tutarların 391 Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabı’na kaydedileceği ve aynı dönem içinde beyan edilmesi için gerekli çalışmaların yapılacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, ilgili mevzuat hükümlerince; KDV tutarlarının, İdare tarafından abonelere fatura bildirimi düzenlendiği anda hesaplanması, hesaplanan bu tutarların 391 Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabı’na kaydedilmesi ve aynı dönem içinde beyan edilmesi gerekmektedir.