Belediyenin Tahsisli Olarak Kullandığı Taşınmazlar ile Başka Kurumlara Tahsis Ettiği Taşınmazların Muhasebe Sisteminde İzlenmemesi (Sayıştay)

BULGU: Belediyenin Tahsisli Olarak Kullandığı Taşınmazlar ile Başka Kurumlara Tahsis Ettiği Taşınmazların Muhasebe Sisteminde İzlenmemesi

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediye ile diğer kamu idareleri arasında tahsis işlemine konu olan taşınmazlar muhasebe kayıtlarına alınmadığından bilanço söz konusu varlıklara ilişkin olarak tam ve güvenilir bilgi sunmamaktadır.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 47’nci maddesinde kamu idarelerinin, kanunlarında belirtilen kamu hizmetlerini yerine getirmek amacıyla mülkiyetlerindeki taşınmazları birbirlerine tahsis edebileceği hüküm altına alınmıştır. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 75’inci maddesinde de benzer bir düzenleme ile belediyelere kendilerine ait taşınmazları diğer kamu idarelerine tahsis etme yetkisi verilmiştir.
Tahsis işleminin konusu olan taşınmaz mal, kamu hizmetinin ifası amacıyla ilgili idarenin kullanımına bırakıldığından tahsis yapan ve yapılan idarelerin, bu kaynakların tam ve doğru olarak raporlanmasını teminen tahsis işlemini muhasebeleştirmesi gerekmektedir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187’nci maddesinde “Kamu idaresinin mülkiyetinde olan taşınmazlardan diğer kamu idarelerine tahsis edilenler ve kamu idarelerince tahsisli olarak kullanılanlar yardımcı hesaplar itibarıyla izlenir.” denilmektedir. Detaylı Hesap Planında da başka kurumlara tahsis edilen taşınmazların ilgili duran varlık hesabının 02 alt kodunda, tahsisli olarak kullanılan taşınmazların da 03 alt kodunda izleneceği gösterilmektedir. Ayrıca Detaylı Hesap Planına göre tahsis işleminin muhasebeleştirilmesinde bu hesapların karşısında başka kurumlara tahsis edilen taşınmazlar için 500.11-Tahsis Edilen Taşınmazlar Hesabı, tahsisli kullanılan taşınmazlar için de 500.12-Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar Hesabı kullanılmalıdır. Yine Yönetmelik’e göre tahsis edilen taşınmazlara ait amortismanların çıkışının yapılması, tahsisli kullanılanların amortisman kayıtlarının da yapılması gerekmektedir.
Yönetmeliğin 188 ve 192’nci maddelerinde de tahsis edilen taşınmazların niteliğine göre, 250-Arazi ve Arsalar Hesabı, 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenler Hesabı veya 252-Binalar Hesabında takip edileceği hükmüne yer verilmiştir. Anılan Yönetmelik’in 189’uncu ve 193’üncü maddelerinde ise tahsis işleminin muhasebe kayıtlarının nasıl yapılacağı ayrıntılı olarak düzenlenmiştir.
Yönetmelikte belirtilen bu hükümlere göre; Belediye tarafından tahsis edilen arsa ve arazilerin, kayıtlı değerleri üzerinden 250.02-Arazi ve Arsalar Hesabına alacak, 500.11-Net Değer Hesabına borç,
Belediye tarafından tahsisli kullanılan binaların da, kayıtlı değerleri üzerinden 252.03- Binalar Hesabına borç, 500.12-Net Değer Hesabına alacak kaydedilmesi gerekmektedir.
Belediyenin taşınmaz hesaplarının incelenmesi neticesinde, 2021 yılı içerisinde farklı tarihlerde tahsis edilen 7 ve tahsisli kullanılan 2 adet taşınmaza ait muhasebe kayıtlarının yapılmadığı görülmüştür. Muhasebenin genel kabul görmüş bir ilkesi olan tam açıklama kavramı da dikkate alınarak Belediye varlıklarının gerçek durumunun mali tablolarda yer alması ve taşınmazların mülkiyet ve kullanım durumlarına ilişkin muhasebe kayıtlarının mevzuata uygun olarak yapılması gerekmektedir.
Kamu idaresi cevabında tahsisli olarak kullanılan ve başka kurumlara tahsis edilen taşınmazların ilgili hesaplarda takip edilmesinin sağlanacağı belirtilmiştir.