Belediyenin Taşıtlarına İlişkin Envanter Kayıtları İle Trafik Tescil Kayıtlarının Uyuşmaması (Sayıştay)

BULGU: Belediyenin Taşıtlarına İlişkin Envanter Kayıtları İle Trafik Tescil Kayıtlarının Uyuşmaması

2021 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Belediyenin taşıtlarına ilişkin envanter kayıtları ile Samandağ İlçe Emniyet Müdürlüğü trafik tescil kayıtlarının karşılaştırılması sonucunda, 24 adet taşıtın Belediye envanterinde olmasına karşın İlçe Emniyet Müdürlüğü trafik tescil kayıtlarında yer almadığı, 30 adet taşıtın ise trafik tescil kayıtlarında olmasına karşın Belediye envanterinde mevcut olmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesinde; her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumlu olduğu hüküm altına alınmıştır.
Aynı Kanun’un “Mal yönetiminde etkililik ve sorumluluk”başlıklı 48’inci maddesinde ise;
“ (…) Kamu idarelerine ait malları edinme, kiralama, tahsis, yönetim, kullanma ve elden çıkarma işlemleri, mevzuatında öngörülen kurallar dahilinde hizmetin amacına uygun olarak verimlilik ve tutumluluk ilkesine göre yapılır. Bu ilkeye aykırı eylem ve işlemlerden doğacak zararlardan, malların yönetimi veya kullanılması hususunda yetki verilenler sorumludur.”
hükmü yer almaktadır.
Yapılan inceleme sonucu tespiti yapılan husus ile ilgili olarak sorumlularca, Belediyenin envanterinde bulunmasına karşın İlçe Emniyet Müdürlüğü kayıtlarında bulunmayan 24 adet aracın, 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile 2014 yılında Samandağ ilçe mülki sınırları içerisinde yer alan, tüzel kişiliği kaldırılan ve Samandağ Belediyesine katılan beldeler adına tescilli bulunduğu, İlçe Emniyet Müdürlüğü kayıtlarında bulunmasına karşın Belediyenin envanterinde mevcut olmayan 30 aracın ise hurdaya ayrıldığı ifade edilmiştir.
Ancak gerek belediye envaterinde gerekse fiilen mevcut olmayan 30 aracın hurdaya ayırma işlemlerini kanıtlamaya yönelik olarak 18.1.2007 tarih ve 26407 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 28’nci maddesine göre yapılacak işlemler sonrası düzenlenmesi gereken Harcama Yetkilisi Onaylı Kayıttan Düşme Teklif ve Onay Tutanakları denetime ibraz edilememiştir.
Diğer yandan, Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin “Araçların Hurdaya Çıkarılması” başlıklı 39’uncu maddesinde; ekonomik ömrünü doldurma, eskime, yıpranma, kaza, yanma, tahrip edilme ve benzeri nedenlerle kullanılamaz duruma gelen araçların; sahiplerinin, kanuni temsilcilerinin, vekillerinin veya tüzel kişiliklerce yetkilendirilen kişilerin dilekçesi üzerine, muayeneye tabi tutulmadan; ilgili vergi dairesinden alınmış motorlu taşıtlar vergisi, gecikme faizi, gecikme zammı, vergi cezası, trafik idari para cezası ile 25/6/2010 tarihli ve 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un 30’uncu maddesine göre verilen idari para cezaları ile geçiş ücreti borcu bulunmadığına dair ilişik kesme belgesinin veya hurdaya ayrılmasında sakınca bulunmadığına dair belgenin ibrazı ve kayıtlarında haciz, rehin, tedbir gibi kısıtlayıcı şerhler bulunmaması halinde, müracaat tarihi itibarıyla herhangi bir trafik tescil şube veya bürosunda hurdaya çıkarılacağı belirtilmiştir.
Ancak, söz konusu 30 adet aracın hurdaya ayrılmasında Karayolları Trafik Yönetmeliği hükümlerinde belirtilen süreçlerin izlenmemesi sebebiyle trafik tescil şube veya bürsosunda hurdaya çıkarılmadığı dolayısıyla söz konusu araçların halen İlçe Emniyet Müdürlüğü kayıtlarında bulunduğu görülmüştür.
Aşağıdaki tabloda hurdaya ayrılmasına rağmen belediye adına tescili devam eden taşıtlara ilişkin bilgiler yer almaktadır:
Tablo 9: Hurdaya Ayrılmasına Rağmen Belediye Adına Tescili Devam Eden Taşıtlar

Belediyenin envanterinde bulunan ancak Samandağ İlçe Emniyet Müdürlüğü trafik tescil kayıtlarında bulunmayan aşağıdaki tabloda ayrıntısı gösterilen söz konusu 24 adet taşıt ise 6360 sayılı Kanun ile kapatılan belediyelerde Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu kararı ile paylaştırılan taşıtlar olup söz konusu taşıtların trafik tescil kayıtlarının Belediye üzerinde görünmemesi ileride önemli hukuki sorunlara yol açabilecektir.
Tablo 10: Envanterinde Bulunmasına Rağmen Belediye Adına Trafik Tescili Yapılmayan Taşıtlar

Sonuç olarak; belirtilen mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar çerçevesinde; Belediye envanterinde bulunmasına rağmen belediye adına trafik tescili yapılmayan araçların ilgili mevzuatlarına göre devir ve tescil işlemlerinin yapılması, hurdaya ayrılan araçların ise Karayolları Trafik Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde trafik tescil şube veya bürsosunda hurdaya çıkarılması gerekmektedir.