|
ÖZET: Belediyenin taşıt envanter kayıtları ile trafik tescil kayıtları arasında uyumsuzluk tespit edilmiştir. 2022 yılı Sayıştay denetim raporuna göre, 33 taşıtın trafik tescil kayıtlarında bulunmasına rağmen belediyenin envanterinde yer almadığı belirlenmiştir. Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, kamu idarelerinin taşınırların yönetimi ve kaydından sorumlu olduğunu vurgularken, Taşınır Mal Yönetmeliği de taşınırların kayıtlarının tutulmasını ve kontrol edilmesini taşınır kayıt yetkililerinin görevi olarak tanımlamaktadır.
Trafik Kanunu, tescil edilmiş araçların satış ve devir işlemlerinin noterler aracılığıyla yapılması gerektiğini belirtmektedir. Noter onayı olmadan gerçekleştirilen işlemler geçersiz sayılmakta ve bu durum, belediyenin sorumluluğunu artırmaktadır. İnceleme sonucunda, 33 aracın 24’ünün satıldığı, 1’inin fiilen belediyede bulunduğu ancak kayıtlara alınmadığı, 1’inin ise trafikten çekildiği tespit edilmiştir. Bu durum, belediyenin envanter kayıtlarının güncellenmesi ve trafik tescil kayıtlarıyla uyumlu hale getirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Emniyet kayıtlarında yer alan araçların mevcut durumu belirlenmeli, tescil kayıtlarında hala belediye adına görünen araçların devir ve tescil işlemleri gerçekleştirilmelidir. Böylece, taşınırların muhasebe kayıtları gerçek durumu yansıtacak şekilde düzenlenmelidir. |
BULGU: Belediyenin Taşıtlarına İlişkin Envanter Kayıtları ile Trafik Tescil Kayıtlarının Uyuşmaması
2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
Kamu İdaresinin taşıtlarına ilişkin envanter kayıtları ile trafik tescil kayıtlarının karşılaştırılması sonucunda 33 adet taşıtın trafik tescil kayıtlarında olmasına karşın Belediyenin envanterinde mevcut olmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Mal Yönetiminde Etkililik ve Sorumluluk” başlıklı 48’inci maddesinde; kamu idarelerinin, taşınırların yönetimi, kaydı, muhafazası ve kullanımından sorumlu olduğu, kamu idarelerine ait malları edinme, kiralama, tahsis, yönetim, kullanma ve elden çıkarma işlemlerinin mevzuatında öngörülen kurallar dahilinde hizmetin amacına uygun olarak verimlilik ve tutumluluk ilkesine göre yapılacağı, bu ilkeye aykırı eylem ve işlemlerden doğacak zararlardan, malların yönetimi veya kullanılması hususunda yetki verilenlerin sorumlu olacağı ifade edilmiştir.
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Taşınır Kayıt Yetkilileri ve Taşınır Kontrol Yetkilileri” başlıklı 6’ncı maddesinde; taşınırların giriş ve çıkışına ilişkin kayıtların tutulması ve bunlara ilişkin belge ve cetvellerin düzenlenmesinin, kullanımda bulunan dayanaklı taşınırların bulundukları yerde kontrol edilmesi, sayımlarının yapılması ve yaptırılmasının taşınır kayıt yetkililerinin görev ve sorumlulukları arasında olduğu ifade edilmiştir.
Trafik Kanunu’nun “Araçların Satış, Devir ve Tescili İle Bu İşlemlerle İlgili Yetki ve Sorumluluk” başlıklı 20’nci maddesinde; tescil edilmiş araçların her çeşit satış ve devirlerinin noterler tarafından yapılacağı, noterler tarafından yapılmayan her çeşit devir ve satış işlemlerinin geçersiz olduğu, satış ve devir işleminin sicile işlenmek üzere üç iş günü içerisinde ilgili trafik tescil kuruluşu ile vergi dairesine bildirileceği, bu bildirimle birlikte alıcı adına trafik tescil işleminin gerçekleşmiş sayılacağı, satış ve devir tarihi itibariyle eski malikin motorlu taşıtlar vergisi mükellefiyetinin sona ereceği ve yeni malikin mükellefiyetinin başlayacağı ifade edilmiştir.
Motorlu Taşıtlar Vergisi Kanunu’nun “Mükellef” başlıklı 3’üncü maddesinde; motorlu taşıtlar vergisi mükelleflerinin, trafik sicili ile Ulaştırma Bakanlığınca tutulan sivil hava vasıtaları sicilinde adlarına motorlu taşıt kayıt ve tescil edilmiş olan gerçek ve tüzel kişiler olduğu, 4’üncü maddesinde ise; belediyelerin motorlu taşıtlar vergisinden müstesna olduğu ifade edilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde; kamu idarelerine ait malları edinme ve elden çıkarma işlemlerinin mevzuatında öngörülen kurallar dahilinde yapılacağı, taşınırların giriş ve çıkışına ait kayıtların tutulmasının taşınır kayıt yetkililerinin görevi olduğu, araçların satış ve devir işlemlerinin noterler tarafından yapılacağı, noterler tarafından yapılmayan satış ve devir işlemlerinin geçersiz olduğu, satış ve devir işleminin sicili işlenmek üzere ilgili trafik tescil kuruluşu ve vergi dairesine bildirilmesiyle alıcı adına trafik tescil işleminin gerçekleşeceği, motorlu taşıtlar vergisi mükellefinin trafik sicilinde adlarına motorlu taşıt kayıt ve tescil edilmiş olan gerçek ve tüzel kişiler olduğu ancak belediyelerin bu vergiden müstesna olduğu anlaşılmaktadır.
İdarenin sahip olduğu taşıtlar diğer tüm taşıtlar gibi tescil edilmekte ve emniyet müdürlükleri kayıtlarında yer almaktadır. Kamu kurum ve kuruluşları ise sahibi oldukları taşıtları ayrıca envanter kayıtlarında tutmakta ve bu kayıtlar vesilesiyle kontrol ve denetim işlemlerini gerçekleştirmektedirler. Gerek emniyet müdürlükleri gerekse de idarelerin kendi bilgi sistemlerinde taşıtlar kayıt altına alındığından her iki kaydın birbiri ile eş olması gerektiği açıktır.
Yapılan incelemede; trafik tescil kayıtlarında İdare adına tescilli olan 33 adet aracın, envanter kayıtlarında bulunmadığı tespit edilmiştir. Bu araçların hala İdare adına tescilli görünmesi; araçlara ilişkin trafik cezalarında Belediyenin sorumluluğunun devam etmesi ve araçların yeni maliki üzerine vergi mükellefiyeti tesis edilememesi gibi sorunları ortaya çıkarmaktadır.
Söz konusu 33 adet araçtan 24 adedinin satışının yapıldığı, 1 adedinin fiilen İdarede bulunmasına rağmen taşınır kayıtlarına alınmadığı, 1 adedinin trafikten çekilerek ağaç sökme aparatı takıldığı, kalan 7 araç için ise herhangi bir veri bulunmadığı tespit edilmiştir.
İdarenin envanter kayıtlarının fiili durumla uyar hale getirilmesi, emniyet kayıtlarında yer alan araçların şu anda nerede olduğunun tespitinin yapılması, İdarenin envanterinde yer almayan ancak trafik tescil kayıtlarında hala İdare adına kayıtlı görünen araçların devir ve tescil işlemlerinin yapılması ve nihayetinde ilgili taşınırların muhasebede gerçek durumu yansıtacak ve doğru bilgi verecek şekilde gösterilmesinin sağlanması gerekmektedir.