Belediyenin Yetki, Hüküm ve Tasarrufu Altında Bulunmayan Yollara Reklam Panoları Yerleştirmesi (Sayıştay)

BULGU: Belediyenin Yetki, Hüküm ve Tasarrufu Altında Bulunmayan Yollara Reklam Panoları Yerleştirmesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Tepebaşı Belediyesinin yetki, hüküm ve tasarrufu altında bulunmayan yollara, gerekli izin işlemlerini gerçekleştirmeden ve yetkisiz olarak reklam panoları yerleştirdiği tespit edilmiştir.

2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “İlan ve reklam vergisi” başlıklı ikinci bölümünde yer alan 12’nci maddesinde:

“Belediye sınırları ile mücavir alanları içinde yapılan her türlü İlan ve reklam, İlan ve Reklam Vergisine tabidir.”

Hükmü yer almaktadır.

5216 Sayılı Büyükşehir Kanunu’nun “Büyükşehir ve ilçe belediyelerinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 7’inci maddesinin (g) bendinde;

“Büyükşehir belediyesinin yetki alanındaki mahalleleri ilçe merkezine bağlayan yollar, meydan, bulvar, cadde ve ana yolları yapmak, yaptırmak, bakım ve onarımı ile bu yolların temizliği ve karla mücadele çalışmalarını yürütmek; kentsel tasarım projelerine uygun olarak bu yerlere cephesi bulunan yapılara ilişkin yükümlülükler koymak; ilân ve reklam asılacak yerleri ve bunların şekil ve ebadını belirlemek; meydan, bulvar, cadde, yol ve sokak ad ve numaraları ile bunlar üzerindeki binalara numara verilmesi işlerini gerçekleştirmek.”

Hükmü yer almaktadır.

Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere; belediye sınırları içerisinde mücavir alanlardaki ilan ve reklamların, İlan ve Reklam Vergisine tabi olduğu, her belediye kendi yetki, hüküm tasarrufu altındaki cadde ve sokaklarda yer alan ilan ve reklamlar için hüküm tesis edebileceği anlaşılmaktadır.

Karayolu Trafik Güvenliğinin Sağlanması Yönünden, Yolun Yapısında Yapılacak Her Türlü Çalışmalarda Alınacak Tedbirler ile Karayolu Dışında, Kenarında veya Üzerindeki Diğer Levhalar, Işıklar ve İşaretlemeler Hakkında Yönetmelik’in,

“Tanımlar” başlıklı 2’nci maddesinde;

“Bu Yönetmeliğin uygulanmasında adı geçen terimlerin tanımları aşağıda yapılmıştır.

Levhalar: Standart trafik işaret levhaları dışındaki bütün levhalardır.

Reklam ve ilan amacıyla, değişik renk ve şekillerde ışık veya ışık yansıtıcı cisimlerle yapılan düzenlemeler ile taş, duvar, sanat yapıları ve benzeri tesislerin yüzeylerine yoldan açıkça görülecek şekilde yazı yazılması, resim ve sembol yapılması da bu Yönetmeliğin uygulanmasında levha anlamındadır.

“Genel Esaslar” başlıklı 13’üncü maddesinde;

“Bu kısımda adı geçen levha, ışık, işaret, ağaç, direk, yangın musluğu, parmaklık, çit, ihata duvarı ve benzeri elemanların tesis edilmesi,

A) Belediye sınırları dışında yolun yapım ve bakımı ile görevli kuruluşun,

B) Belediye sınırları içinde, ilgili Belediye Başkanlığının, iznine bağlıdır. Mücavir alanlar belediye sınırı içi sayılır.

Başvurular, görevli kuruluşun ilgili birimine yapılır.

Verilen izinler Valiliğe bildirilir.”

Hükümleri yer almaktadır.

Bu itibarla, Karayollarının yetki, hüküm ve tasarrufundaki yollara yerleştirilecek reklam panoları için belediye sınırları dışında yolun yapımı ve bakımı ile görevli kuruluşun, belediye sınırları içinde ise ilgili Belediye Başkanlığından alınacak izne tabi olduğu anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemeler neticesinde; Tepebaşı Belediyesi tarafından Karayolları Genel Müdürlüğü’nün hüküm, yetki ve tasarrufunda bulunan yollara yetkisiz ve izinsiz olarak 13 adet billboard ve 8 adet CLP reklam panosu yerleştirildiği, izne tabi olan bu işlemler için ilgili kurumlardan izin alınmadığı tespit edilmiştir.

Ayrıca konu ile ilgili olarak Karayolları 4. Bölge Müdürlüğü’nün Eskişehir Büyükşehir Belediyesi’ne yazmış olduğu resmi yazıda, Karayolları Genel Müdürlüğü’nün kamulaştırmasınırı çevresinde izinsiz yerleştirilen reklam tabelaları tespit edilmiş olup, bunların kaldırılmasına yönelik işlemlerin tesis edilmesi gerektiği bilgisi verilmiştir.

Aşağıdaki tablolarda izinsiz yerleştirilen reklam panolarına ilişkin bilgiler yer almaktadır.

Tablo 9: İzinsiz Yerleştirilen Billboard Listesi

Tablo 10: İzinsiz Yerleştirilen CLP Listesi

Kamu İdaresi cevabında, bulguda bahsedilen reklam panolarının kaldırıldığını ifade etmiş olsa da kanıtlayıcı herhangi bir belge eklenmemiştir. Bu nedenle bulgu konusu aykırılık devam etmektedir.

Sonuç olarak, Karayolları Genel Müdürlüğü’nün yetki, hüküm ve tasarrufu altındaki yollara izinsiz yerleştirilen reklam panolarının kaldırılmasına yönelik işlemlerin İdare tarafından yerine getirilmesi gerekmektedir.